Кіріспе

Polydnaviriformidae (/p//ɒ/'/l//ɪ//d//n//ə//v//ɪ//r//ə//,//f//O://m//ɪ//d//ɛ/ PDV) вирустар туысы – жәндік вириформдарының туысы; мүшелері полиднавирустар деп аталады. Туыста екі әйрек бар: Бракоформ және Икновириформ. Полиднавирустар паразиттік масалармен симбиоздық қарым-қатынас құрайды. Икновириформдар (IV) икнеумонид масаларында, ал браковириформдар (BV) браконид масаларында кездеседі. Бұл екі топтағы масалардың дернәсілдері өздері лепидоптераларға (көбелектер мен молықтарға) паразиттік болып табылады, ал полиднавирустар олардың паразиттік иелерінің иммундық жауабын жеңуде маңызды рөл атқарады. BV және IV арасында генетикалық ұқсастық шамалы немесе жоққа жақын, бұл екі әйрек ұзақ уақыт бойы тәуелсіз дамып келе жатқанын көрсетеді.

Құрылымы

Polydnaviridae вирустары қабықшамен қапталған, сопақ эллипсоид және цилиндрлі пішінге ие. Геномдары дөңгелек және сегменттелген, екі тізгілі, суперспиральді ДНҚ-ның бірнеше сегменттері капсид ақуыздарына жиналған. Олардың ұзындығы шамамен 2,0–31 кб құрайды. Бұл вирустық вектордың бір түрі саналады.

Эволюция

Нуклеин қышқылының талдауы вирустардың егеуқұйрықтармен өте ұзақ мерзім бойы қарым-қатынаста болғанын көрсетеді (шамамен 73,7 миллион жыл ± 10 миллион жыл).

Бұрынғы қоңыздан алынған теория

Қалай осып пен вирус қарым-қатынасы қалыптасқаны туралы екі ұсыныс бар. Біріншісі вирус осыптың гендерінен пайда болған дегенді көрсетеді. PDV-ді пайдаланбайтын көптеген паразиттер көптеген осы функцияларды атқаратын, яғни паразит жұмыртқасына иммундық жауапты басуды қамтамасыз ететін ақуыздарды енгізеді. Осы модельде браконидтер мен ихнеумоноид осы функцияларға жауапты гендерді вирустарға жинақтады – бұл, әдетте, гендік трансфер жүйесін құруға әкеледі, нәтижесінде гусеница иммундық басу факторларын өндіреді. Осы сценарийде PDV құрылымдық ақуыздары (капсидтер) бұрыннан бар вирустардан "алынып" пайдаланылған болуы мүмкін. ~ делінген. IV-нің шығу тегі одан да белеңдеу: бұрынғы есептерде асковирусқа құрылымдық ұқсастығы бар p44/p53 ақуызы табылды, бірақ кейінгі зерттеулерде бұл байланыс расталмады. Осының нәтижесінде, қазіргі пікір бойынша, IV әлі анықталмаған жаңа вирус тұқымдасынан пайда болған. Екі жағдайда да, екі туыс осыптың тиісті тарамдарындағы бір интеграция оқиғасы арқылы қалыптасқан.

Үй иесінің иммунитетіне әсер ету

Қонақ иесінде жәндіктің иммундық жүйесінің бірнеше механизмдері құрт жұмыртқа салғанда және паразиттік құрт дамып жатқанда іске қосылуы мүмкін. Жәндіктің денесіне үлкен дене (құрт жұмыртқасы немесе тәжірибеде қолданылатын кішкентай бөлшек) енгізілген кезде, классикалық иммундық реакция – гематоциттермен қаптау. Қауталанған дене сондай-ақ, оны тұншықтыру үшін, меланинді өндіруге арналған фенолоксидаза жолын пайдаланатын гемоциттердің басқа түрі арқылы меланизациялануы мүмкін. Кішкентай бөлшектер фагоцитоз арқылы, ал макрофаг жасушалары түйін түрінде меланизациялануы мүмкін. Соңында, жәндіктер вирусқа қарсы пептидтерді өндіру арқылы да жауап бере алады. ПолиДНҚ вирусы гименоптералардың дернәсілдерін иесінің иммундық жүйесінен әртүрлі деңгейде қорғайды. Біріншіден, олар гематоциттерді тежеп немесе жоя алады. Cotesia rubecula-мен байланысты полиДНҚ вирусы гематоциттердегі актин жіпшелерін денатурациялайтын CrV1 белгісін кодтайды, сондықтан бұл жасушалардың қозғалу және дернәсілдерге жабысу қабілеті төмендейді. ПолиДНҚ вирусы сондай-ақ меланизацияға да әсер ете алады, MdBV фенолоксидазаның өндірісіне кедергі келтіреді. Сонымен қатар, полиДНҚ вирусы вирусқа қарсы пептидтердің өндірісіне кедергі келтіретін вирус анкириндерін де өндіреді. Кейбір Ichnovirus-тарда Vankyrin вирус таралуын тоқтату үшін жасушаның соңғы реакциясы – апоптоздың алдын алуға мүмкіндік береді. Ichnovirus-тар виннексиндер деп аталатын белгілі бір ақуыздарды өндіреді, олар жәндіктердің иннексиндеріне гомолог ретінде танылған. Олар жасушааралық байланыстардың құрылымдық бірліктерін кодтау үшін жауапты. Бұл ақуыздар жасушааралық байланысты өзгерте алады, бұл қаптау процесінің бұзылуын түсіндіруі мүмкін.

Вирусқа ұқсас бөлшектер

Паразиттік гименоптерлардың өз ұрпақтарын қорғау үшін қолданатын тағы бір стратегиясы – вирусқа ұқсас бөлшектерді (VLP) өндіру. VLP-лер құрылымы жағынан вирустарға ұқсас, бірақ оларда нуклеин қышқылы жоқ. Мысалы, Venturia canescens (Ichneumonidea) және Leptopilina sp. (Figitidaea) VLP-лерді шығарады. VLP-лерді PolyDNAvirus-пен салыстыруға болады, себебі олар бірдей механизммен бөлінеді және екеуі де личинкаларды иесінің иммундық жүйесінен қорғайды. V. canescens VLP-лері (VcVLP1, VcVLP2, VcNEP) жұмыртқа түтіктеріне барар алдында кесек жасушаларында түзіледі. 2006 жылғы зерттеулер олардың вирустармен байланысын анықтамады және олардың жасушалық тектен шыққандығын болжады. VLP-лер гименоптерлардың личинкаларын жергілікті түрде қорғайды, ал полиДНҚ вирусы кең ауқымды әсер ете алады. VLP-лер личинкаларға иммундық жүйеден қашуға мүмкіндік береді: личинка иесі үшін зиянды деп танылмайды немесе иммундық жасушалар VLP-лердің арқасында онымен байланыса алмайды. Venturia canescens полиднавирустардың орнына оларды қолданады, өйткені оның ихновирусы белсенді емес. Leptopilina VLP-лері немесе аралас стратегиялық клеткадан тыс көпіршіктер (MSEV) кейбір секрециялық жүйелерді қамтиды. Олардың эволюциялық тарихы толыққанды түсініксіз, бірақ жақында анықталған L. boulardi Filamentous Virus (LbFV) вирусы айқын ұқсастықтарды көрсетеді.

Микро-РНК

МикроРНК – бұл қонақ клеткаларда белгілі бір ферменттік механизм арқасында пайда болатын шағын РНК фрагменттері. Олар вирус РНК-сының жойылуына көмектеседі. МикроРНК вирус РНК-сына байланысады, себебі олар толықтырады. Содан кейін, фермент бұл кешенді таниды және оны жояды. Бұл құбылыс PTGS (транскрипциядан кейінгі геннің үндеуін басу) немесе RNAi (РНК-ның араласуы) деп аталады. ПолиДНК вирусы контекстінде микроРНК құбылысын қарастыру қызықты. Көптеген гипотезаларды қоюға болады: Браконидтер өз геномдарында нудивирусқа байланысты гендерді тасымалдайды, сондықтан олар нудивирусқа қарсы туа пайда болған иммунитет ретінде микроРНК-ны өндіре алады. Сұрқарлар, мүмкін, өздері тасымалдайтын вирус гендерін бақылау үшін микроРНК-ны пайдаланады. ПолиДНК вирусы да хосттың гендік экспрессиясына кедергі келтіру үшін PTGS-ті пайдалана алады. PTGS организмдердің дамуы үшін де қолданылады, вирусқа қарсы гендік үндеуді басу үшін қолданылатын ферменттерді пайдаланады, сондықтан хост полиДНК вирусына қарсы PTGS-ті қолданса, ол оның дамуына да әсер етуі мүмкін деп ойлауға болады.