Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Провирус – бұл қонақ жасушаның ДНК-сына енгізілген вирус геномы. Бактериялық вирустар (бактериофагтар) жағдайында провирустарды көбінесе профагтар деп атайды. Дегенмен, провирустар профагтардан айқын түрде ерекшеленеді және бұл терминдерді алмастырып қолдануға болмайды. Профагтардан өзгеше, провирустар қонақ жасуша стресске ұшырағанда қонақ геномнан өздігінен шығып кетпейді. Бұл жағдай вирус көбеюінің кезеңі болуы мүмкін, немесе вирус инфекциясының белсенді емес күйінде немесе эндогенді вирус элементі ретінде ұзақ сақталуы мүмкін. Белсенді емес вирус инфекциясында вирус тек қонақ жасушаның көбеюі арқылы ғана көбейеді. Бұл күй көптеген жасуша ұрпақтары бойында сақталуы мүмкін. Эндогенді ретровирустар әрқашан провирус күйінде болады. (Эндогенді емес) ретровирус жасушаға енген кезде, вирус РНК-сы реверс транскриптаза ферменті арқылы ДНК-ға кері транскрипцияланады, содан кейін интеграза ферменті арқылы қонақ геномға енгізіледі. Провирус осылайша қонақ геномына енген кезде өзінің ДНК-сының жаңа көшірмелерін тікелей жасамайды. Оның орнына, ол қонақ геноммен бірге пассивті түрде көбейеді және бастапқы жасушаның ұрпақтарына беріледі; жұқтырған жасушаның барлық ұрпақтарының геномдарында провирустар болады. Бұл лизогенді вирус көбеюі деп аталады. Интеграция нәтижесінде жасырын инфекция немесе өнімді инфекция пайда болуы мүмкін. Өнімді инфекция кезінде провирус мессенджер РНК-ға транскрипцияланады, ол жаңа вирус өнімдерін шығарады, ал ол өз кезегінде литикалық цикл арқылы басқа жасушаларды жұқтырады. Жасырын инфекция провирус транскрипциялық белсенді болмай, үнсіз күйде болғанда пайда болады. Жасырын инфекция қонақтың қоршаған ортасының өзгеруіне немесе денсаулығына байланысты өнімді инфекцияға айналуы мүмкін; провирус белсендіріліп, вирус геномын транскрипциялауды бастауы мүмкін. Бұл қонақ жасушаның жойылуына әкелуі мүмкін, себебі жасушаның ақуыз синтезі механизмі вирус көбейту үшін қолданылады. Провирустар адам геномының шамамен 8% құрамын тұқым қуалайтын эндогенді ретровирустар түрінде құрайды. Провирус тек ретровирусты ғана емес, сонымен қатар қонақ хромосомаларына енетін басқа вирус түрлерін сипаттау үшін де қолданылады, мысалы, адено-ассоциирленген вирус. Тек эукариоттық вирустар ғана емес, көптеген бактериялық және археялық вирустар да осы көбею стратегиясын қолданады. ДНҚ-ның шеңберлі (бір жіпті немесе қос жіпті) геномдары бар немесе геномдарын шеңберлі аралық арқылы көбейтіп, бактериялық вирустардың барлық отбасыларында (мысалы, құйрықты қос тізбекті ДНК вирустары) қалыпты мүшелер кездеседі.
A provirus is a virus genome that is integrated into the DNA of a host cell. In the case of bacterial viruses (bacteriophages), proviruses are often referred to as prophages. However, proviruses are distinctly different from prophages and these terms should not be used interchangeably. Unlike prophages, proviruses do not excise themselves from the host genome when the host cell is stressed. This state can be a stage of virus replication, or a state that persists over longer periods of time as either inactive viral infections or an endogenous viral element. In inactive viral infections the virus will not replicate itself except through replication of its host cell. This state can last over many host cell generations. Endogenous retroviruses are always in the state of a provirus. When a (nonendogenous) retrovirus invades a cell, the RNA of the retrovirus is reverse transcribed into DNA by reverse transcriptase, then inserted into the host genome by an integrase. A provirus does not directly make new DNA copies of itself while integrated into a host genome in this way. Instead, it is passively replicated along with the host genome and passed on to the original cell's offspring; all descendants of the infected cell will also bear proviruses in their genomes. This is known as lysogenic viral reproduction. Integration can result in a latent infection or a productive infection. In a productive infection, the provirus is transcribed into messenger RNA which directly produces new virus, which in turn will infect other cells via the lytic cycle. A latent infection results when the provirus is transcriptionally silent rather than active. A latent infection may become productive in response to changes in the host's environmental conditions or health; the provirus may be activated and begin transcription of its viral genome. This can result in the destruction of its host cell because the cell's protein synthesis machinery is hijacked to produce more viruses. Proviruses may account for approximately 8% of the human genome in the form of inherited endogenous retroviruses. A provirus not only refers to a retrovirus but is also used to describe other viruses that can integrate into the host chromosomes, another example being adeno associated virus. Not only eukaryotic viruses integrate into the genomes of their hosts; many bacterial and archaeal viruses also employ this strategy of propagation. All families of bacterial viruses with circular (single stranded or double stranded) DNA genomes or replicating their genomes through a circular intermediate (e. g., tailed dsDNA viruses) have temperate members.