Кіріспе
2010 жылдан 2017 жылға дейін Канаданың генерал-губернаторы
Дэвид Ллойд Джонстон (28 маусым 1941 жылы туған) – канадалық ғалым, автор және мемлекет қайраткері, 2010 жылдан 2017 жылға дейін Канаданың 28-ші генерал-губернаторы қызметін атқарған. Джонстон 2023 жылдың 9 маусымында отставкаға кеткенге дейін Канаданың соңғы федералдық сайлауларына шетелдік әсер ету туралы хабарларды тергеуге тағайындалған арнайы баяндамашы болды. Джонстон Онтариода туып өскен, онда оқығаннан кейін Гарвард университетіне, содан соң Кембридж және Куинс университеттеріне түсті. Ол Канаданың әртүрлі жоғары білім беру мекемелерінде профессор болып жұмыс істеді, соңында Батыс Онтарио университетінің заң факультетінің деканы, Макгилл университетінің директоры және Ватерлоо университетінің президенті болып әкімшілік қызметтер атқарды. Сонымен қатар Джонстон саясат пен мемлекеттік қызметке қатысты, саяси дебаттарды модерациялады және федералды және провинциялық деңгейдегі комиссиялардың төрағасы болды, осы саладағы ең танымал лауазымы – Airbus ісі бойынша тергеу төрағасы. 2010 жылы ол сол кездегі премьер-министр Стивен Харпердің ұсынысы бойынша, сол кездегі монарх Елизавета II тарапынан генерал-губернатор болып тағайындалды, Микаэль Жанды вице-король ретінде алмастырды және 2017 жылы Джули Пайетт оны алмастырғанға дейін бұл лауазымды атқарды. Джонстон сонымен қатар Канаданың әртүрлі университеттерінде заң профессоры, Батыс Онтарио университетінің заң мектебінің деканы, түрлі кеңестерде, Лидерлердің дебаттары жөніндегі комиссияның комиссары және Корольдік канадалық полкінің полковнигі болып қызмет етті.
Ерте өмір және білім
Джонстон 1941 жылғы 28 маусымда Онтарио штатының Садбери қаласында, аппараттық дүкеннің иесі Ллойд Джонстон мен Дороти Стоунхаус отбасында дүниеге келді. Ол Саулт-Сте. Мари қаласындағы Sault Collegiate Institute мектебінде оқыды, онда футбол командасының қақпашысы және 17 жасқа дейінгі хоккей командасының ойыншысы болды. Болашақ Ұлттық хоккей лигасының (NHL) мүшелері Фил және Тони Эспозито, сондай-ақ Лу Наннемен бірге ойнады. 1963 жылы "магна кум лауде" (magna cum laude) атағымен бакалавр дәрежесін алып, Эрих Сегалмен танысып, дос болып, екеуі жүгіру серіктестеріне айналды. Гарвард университетін бітіргеннен кейін Джонстон тағы да НХЛ мансабына үміттенеді, Бостон Брюинс хоккей клубының жаттығу лагеріне баруды ойлады. Бірақ, оның орнына Кембридж қаласындағы Trinity Hall колледжіне түсіп, 1965 жылы заң бакалаврын, ал 1966 жылы Куинс университетінен үздік дипломмен бітірді. Джонстонның 1981 жылы Макгилл университетінде оқып жүрген кезінде ол университет президенті ретінде Қытайға жасаған оннан астам сапарының алғашқысын жасады. 2013 жылғы 21 қазанда Нанкин университетінде өткен инновациялық форумында Джонстон «Нанкин университетін [өзінің] екінші үйім және алыс жердегі үйім» деп сипаттады. Сондай-ақ, ол «Чаттербокс» атты жылқы шаруашылығын басқара бастады. 2006 жылы Джонстон, Джим Балсилли және Ватерлоо қаласының мэрі бірлесіп «Ватерлоо басқару комитетін» құрды. Оның мақсаты – «бизнес лидерлерін, ғалымдар мен азаматтарды Ватерлоо қаласының алдындағы мәселелер туралы хабардар ету және оларды білім берудегі жетістіктер, қызметтерге қол жеткізу, инфрақұрылымға инвестиция салу және әлеуметтік интеграция мақсаттарын белгілеуге тарту» болды. Университетте Джонстон университеттер мен технологиялық институттар арасында академиялық алмасуды дамытты. Оның «күшті қолдауымен» 2005 жылы Уотерлоо университеті Нанкин университетімен бірлесіп Конфуций институтын және Қытай-Канада колледжін құрды.
Басқармалар, комиссиялар және БАҚ (2010 жылға дейін)
Джонстон бірнеше теледидарлық көшбасшылардың пікірталастарын жүргізді, алғашқысы Пьер Трудо, Джо Кларк және Эд Бродбент арасында 1979 жылғы федералды сайлау алдында өтті, ал ол бес жылдан кейін 1984 жылғы сайлау алдында Брайан Малрони, Джон Тернер және Бродбент қатысқан пікірталаста да сол рөлді атқарды. Сондай-ақ, 1987 жылы Онтариодағы жалпы сайлауға дейін Дэвид Петерсон, Боб Рей және Ларри Гроссман қатысқан провинциялық көшбасшылардың пікірсайысын модерациялады. Джонстон екі қоғамдық істер жөніндегі панельдік талқылау бағдарламасы – «Редакторлар» және «Әлемді шолу» – модераторы болып та қызмет етті, олар 1990-шы жылдары Канаданың CBC Newsworld және АҚШ-тың PBS арналарында көрсетілді. Одан кейін жоғары жылдамдықты кеңжолақты қолжетімділік жөніндегі Ұлттық жұмыс тобы, Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі ақпараттық жүйелер комитеті, Онлайн оқыту жөніндегі консультативтік комитет, 2008-2009 жылдары Онтарионың Тұқымсыздық және бала асырап алуды тексеру жөніндегі комиссиясы және басқа ғылыми немесе мемлекеттік саясат жөніндегі комиссиялар құрамында жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Онтарио үкіметінің «Ірі көлемді ақпаратты және ақпараттық технологиялар жобаларын басқару жөніндегі жұмыс тобына» және Онтарио Денсаулық сақтау министрлігінің «нақты жүйелерді» зерттейтін тобына қатысты. Джонстон түрлі корпоративтік директорлар кеңесінде жұмыс істеді, оның ішінде Fairfax Financial Holdings, CGI Group, Dominion Textiles, Southam Incorporated, SPAR Aerospace, Seagram's және Canada Trust компаниялары бар. Ол Гарвардтың қадағалау кеңесін төрағалыққа тағайындалған американдық емес жалғыз азамат. Джонстон 2008 жылдың 11 қаңтарында есептемесін аяқтады, онда тағы бір зерттеуге қатысты он жеті сұрақ тізімделді. Алайда, ол Airbus келісім-шартын беру мәселесін қамтыған жоқ, себебі бұл жайтты Корольдік Канада полициясы бұрын зерттеген, бұл оппозициялық парламент мүшелерінің сынына және Джонстон Премьер-министрдің адамы ретінде әрекет еткен деген айыптауларға әкелді. Бұл, Малрони Карлхайнц Шрайберден 300 000 доллар қолма-қол ақша алғаны туралы хабарламалар пайда болғаннан кейін күшейді, бірақ Олифант комиссияның шектеулі мандатына байланысты бұл төлем мен Airbus арасындағы кез келген байланысты зерттей алмады. Дегенмен, Питер Джордж (Макмастер университетінің президенті), «Глоб энд мейл» газетінің редакциялық алқасы және «Маклинс» журналындағы Эндрю Койн сияқтылар Джонстонның адалдығы мен тәуелсіздігін қорғады. Джонстонның арнайы кеңесші рөлін 2008 жылдың 11 қаңтарында Air Farce Live бағдарламасында Роджер Эбботт пародиралады. Осы корпоративтік, үкіметтік, қайырымдылық және академиялық қызметі үшін Джонстон 1988 жылы Канада орденінің офицері болып тағайындалды және 1997 жылы серіктес дәрежесіне көтерілді. Джонстон бейтарап тұлға ретінде танылды, бірақ Квебек сепаратизміне қарсы шыққан «Егер Квебек кетсе: Бөліністің нақты құны» атты кітабын жазғаннан кейін Канада федерализмін ашық қолдады. Ол сондай-ақ заң туралы көптеген кітаптар, басқа томдардағы тараулар, журналдардағы мақалалар жариялады және заңнаманы әзірлеуге көмектесті, сонымен қатар 1995 жылғы Квебек тәуелсіздігі туралы референдум кезінде Монреаль «Жоқ» комитетінің тең төрағасы болды. Премьер-министр тағайындаған арнайы іздеу комитеті Джонстонды вице-корольдік лауазымға ұсынды. Топты генерал-губернатордың хатшысы Шила Мари Кук басқарды, сондай-ақ Кевин МакЛеод кірді. Комитет 200-дан астам адаммен, оның ішінде ғалымдармен, барлық саяси бағыттағы саяси көшбасшылармен (провинциялық премьерлер, қазіргі және бұрынғы партия басшылары, бұрынғы премьер-министрлер және т.б.) кеңінен кеңес алып, лауазымға үміткерлердің қысқа тізімін жасады. Қысқа тізімде Джон де Чэстелен және Джон Фрейзер сияқты басқа да көрнекті канадалықтар, сондай-ақ оппозиция жетекшісі Майкл Игнатьев болды. Квебек баспасөздері Джонстонның Макгилл университетімен байланысына және 1995 жылғы Квебек референдумындағы рөліне назар аударды. Квебектің егемендік кеңесінің президенті Жеральд Ларозе Джонстонды Квебек тәуелсіздігінің «жауы» деп атады, ал Сен-Жан Баптист қоғамының басшысы Марио Болие Джонстонның кандидатурасын «партизандық» деп сипаттап, генерал-губернаторды «федералистік экстремист» деп атады. Королева 2010 жылдың 3 қыркүйегінде корольдік қолхат пен Канаданың Ұлы мөрі арқылы Джонстонды өзінің келесі канадалық өкілі етіп тағайындады, ал үш күннен кейін Джонстон Балморал сарайындағы екі күндік сапары барысында Королевамен кездесті. Осы кезде монарх оны Әскери Еңбек орденінің және Полиция күштерінің Еңбек орденінің командирі етіп тағайындады. Джонстон бұқаралық ақпарат құралдарына өзінің тағайындалу рәсімінде «Қызметке шақыру» тақырыбы болатынын хабарлады, сондай-ақ былай деді: «Бұл қызмет тақырыбы Өзінің 2010 жылғы сапарында Королеваның «Канадалық қызмет көрсету тарихын құрметтеу – Өткен, қазіргі және болашақ» деген сөзімен үйлеседі және генерал-губернатордың қоғам мен елге қызмет етудегі канадалық құндылықты бейнелейтінін көрсетеді».
The Queen issued on September 3, 2010, under the royal sign manual and Great Seal of Canada, her commission naming Johnston as her next Canadian representative and, three days later, Johnston attended an audience with the Queen during a two day stay at Balmoral Castle. At that time he was invested by the monarch as a Commander of both the Order of Military Merit and Order of Merit of the Police Forces. Johnston then announced to the media that there would be a theme to his installation ceremony: A call to service; he elaborated: "This theme of service echoes that of Her Majesty the Queen's 2010 visit 'Honouring the Canadian Record of Service—Past, Present and Future,' and illustrates how the governor general exemplifies the Canadian value of service to community and country."
Алғашқы айлар
Джонстонның ант қабылдау рәсімі 2010 жылдың 1 қазанында Оттавадағы Парламент төбесінде өтті. Оның өтініші бойынша, салтанатта Джонстон мен оның әйелі 143 канадалықпен (Конфедерациядан бері өткен жылдардың санына тең), әсіресе Канада Құралдарының және жастардың өкілдерімен кездесті, сондай-ақ Канаданың 10 провинциясы мен 3 аумағынан келген 13 адамнан 26 қызыл және ақ гүл жинады. Парламент төбесінен Ридо Холлға қайтқан жолда вице-король жұп Белгісіз сарбаздың мазарына гүл шоғын қою үшін тоқталды. Джонстонның генерал-губернатор ретіндегі алғашқы міндеттерінің бірі – 2010 жылдың 22 қазанында Қорғаныс штабының басшысының нұсқауымен Ұлыбританияның Канада Құралдары офицерінің қызметін тоқтату болды. Осы арқылы, жақында сотталған кісі өлтіруші және зорлаушы Рассел Уильямс полковник шенінен айырылып, "қызметтік тәртіпсіздік" негізінде қызметтен босатылды. 4 қарашада генерал-губернатор Ауғанстанға алғаш рет сапар шегіп, ондағы канадалық әскерлермен және олар оқытып жатқан ауғандық күштермен кездесті. Джонстонның қызметі кезінде Ауғанстанға ұқсас сапарлар жасалды, соның ішінде Аламо және Қара Ат лагерлерінде орналасқан канадалық әскерлермен Рождествоны өткізу және басқа да елдердегі әскерилермен кездесулер болды. Джонстон 2011 жылдың ақпан және наурыз айларында Кувейтке (оның 50 жылдық Тәуелсіздік күніне қатысу және Әмір Сабах әл-Ахмад әл-Жабер әл-Сабахтың билікке келуінің 5 жылдығын атап өту үшін) және Катарға мемлекеттік сапар жасады. Содан кейін, сол жылдың сәуір айында Кембридж герцогы Уильям мен Кэтрин Миддлтонның үйлену тойына және Букингем сарайында өткен қабылдауға қатысты. Маусым айының соңында ол осы жұпты Канададағы түрлі шараларда қарсы алды. Джонстонның 2011 жылдың 14 тамызында Галифакста, Новая Шотландияда Канадалық Адвокаттар қауымдастығының жылдық жиналысында сөйлеген сөзі заңгерлік мамандықты сынағандығы үшін бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті: генерал-губернатор Канада бойынша қажетсіз және әдейі кешіктірулерге, жаһандық қаржылық дағдарыстың туындауында ашкөз американдық заңгерлердің рөліне наразылық білдірді және мамандықтың жұртшылықтың сенімін жоғалтып жатқанын айтты. Бұл пікірлер вице-король үшін ерекше дау туғызды, бірақ Джонстонның әріптестері мен The Globe and Mail газетінің редакторы генерал-губернатордың сөздерін таңқаларлық емес және құптауға лайық деп тапты. Білім беруге баса назар аударған генерал-губернатор, өзінің қызметінің алғашқы айларынан бастап, Канаданың көптеген университеттеріне барып, конференцияларға қатысып, дәріс оқыды және бітіру салтанаттарында сөйледі. Ол осы тақырыпты шетелдегі мемлекеттік және ресми сапарларында да жалғастырды, оның ішінде ерте білім беру орталықтарына сапарлар, университеттер мен колледждерде сөйлеген сөздер, экономикалық және әлеуметтік даму топтарымен, сондай-ақ білім министрлерімен кездесулер болды. Кейде онымен бірге Канада университеттері мен колледждерінің президенттері де болды. Содан кейін ол жыл бойы елдің түкпір-түкпіріндегі естелік шараларға, мерекелерге және ескерткіштердің ашылуына қатысты, сондай-ақ Бразилияға және Тринидад пен Тобагоға мемлекеттік сапар кезінде Барбадосқа жұмыс сапары жасады. Джонстон кейіннен Уэльс принці Чарльз бен Корнуолл герцогинясы Камилланы Канаданың кейбір аймақтарына мерейтойлық сапарларында қарсы алды және маусым айында Лондонға (Ұлыбритания) жазғы Олимпиада ойындарына қатысу үшін барды. 2012 жылдың қаңтарында генерал-губернатор Оттавада Таж және алғашқы халықтардың саммитін ашты және Ридо Холлда алғашқы халықтардың жас басшыларымен кездесу өткізді. Жыл соңында, алғашқы халықтардың "Бейшаралық жоқ" қозғалысының ортасында, ұлттық назар Джонстонға аударылды. Атавапискат алғашқы ұлысының басшысы Тереза Спенс федералды үкімет пен парламенттің алғашқы халықтарға қатысты белгілі бір әрекеттеріне қарсы "аштық ереуілі" деп саналған наразылық акциясын бастады және премьер-министр Харпер мен генерал-губернатор онымен кездескенше жалғастыруға уәде берді. 16 желтоқсанда алғашқы халықтар ассамблеясы Спенстің талаптарын талқылау үшін кездесу шақыратын генерал-губернаторға ашық хат жолдады. 2013 жылдың 11 қаңтарында премьер-министр, басқа да министрлер кабинеті, алғашқы халықтар басшылары және алғашқы халықтар ассамблеясының өкілдері арасында кездесу өтті, бірақ Джонстон қатысудан бас тартты, өйткені конституциялық монархтың өкілінің үкімет саясаты жөніндегі талқылауларға қатысуына болмайды. Бұл, сондай-ақ басқа да факторлар Спенс пен басқа да басшыларды премьер-министрдің конференциясын бойкоттауға итерді, бірақ ол Ридо Холлда Джонстон ұйымдастырған алғашқы халықтар басшыларының жиналысына қатысты. Спенс осы жиналыстың мазмұнына қанағаттанбағанын мәлімдеді және наразылығын жалғастыруға уәде берді. Спенс 2013 жылдың 24 қаңтарында наразылығын тоқтатты, бірақ алғашқы халықтар басшыларының, министрлер кабинетінің және генерал-губернатордың бірлескен кездесуі туралы талап Спенс пен Ұлыбританияның адал оппозициясының екі басшысы қол қойған декларацияда сақталды. 1812 жылғы соғыстың басталуының 200 жылдығы генерал-губернатор қатысқан түрлі ресми шаралармен де атап өтілді. Корольдік сапар кезінде Джонстон мен Чарльз принці 22 мамырда Торонтодағы Форк-Йорк әскери оқиғасында болды және Джонстон 16 маусымда Ниагара-он-те-Лейк аймағында Куинстон Хайтс, Лора Секорд үйі және Форт Джордждағы түрлі шараларға қатысты, "1000 күндік естеліктерді бастау" үшін. 2012 жылдың 25 қазанында Ридо Холлда 1812 жылғы соғысқа тарихи байланысы бар алғашқы халықтар мен метис қауымдастықтарының басшыларына арнайы медальдар мен туды генерал-губернатор тапсырды. Генерал-губернатор Ақиқат және Келісім комиссиясында құрметті куәгер ретінде тағайындалды. Комиссияның жұмысы 2015 жылдың желтоқсанында аяқталғанда Джонстон Ридо Холлда комиссияны ашқан вице-корольдің ізімен жабылу салтанатын өткізді. Бағаншы Джон Робсон Джонстонның "алғашқы халықтар мәселелеріне айқын симпатиясын" білдіргенін айтты. Алайда, генерал-губернатор 2017 жылдың 17 маусымында Канадалық радиокорпорациясының "The House" радиошоуында берген сұхбатында "біз өзіміздің, цитата бойынша, алғашқы халықтарымызға, 10, 12, 14 мың жыл бұрын иммигранттар болған елміз" деген сөздерінен кейін әлеуметтік желілерде сынға ұшырады, ол Беринг жотасы арқылы адамдардың қоныс аударуына сіңдірме жасады. Джонстон қате айтқанын түсіндірді және Ридо Холлда алғашқы халықтар мәселелеріндегі көшбасшылықты құрметтеу рәсімінде сөйлеген сөзінде өкініш білдірді. Білім беруді және зерттеуді ілгерілету мақсатында Джонстон 2012 жылдан бастап жыл сайын Ридо Холлда Киллиам сыйлығының симпозиумын өткізді. Қайырымдылыққа қатысты генерал-губернатор 2013 жылдың соңында Ридо Холл қорының құрылғандығын жариялады, бұл вице-корольге канадалықтармен байланыс орнатуға және оларды құрметтеуге, канадалық ұлттық ерекшелікті күшейтуге және белгілі бір серіктестердің көмегімен жетістікке жету мүмкіндігін арттыруға көмектесетін қайырымдылық ұйымы. Содан кейін ол қоры арқылы "Менің сыйлық сәтім" кампаниясын іске қосты, канадалықтарды уақыттарын және/немесе ақшаларын қайырымдылыққа жұмсауға шақырып, осы шараны іске асыруға Джордж Строумбулопулос көмектесті, ол генерал-губернатормен өз шоуында сұхбаттасты. Джонстон қызметінің соңына жақын, оның ізбасары қызметке кіргеннен кейін Ридо Холл қорының төрағасы болып қалатынын мәлімдеді. Бұл 2012 жылдың басында Канадалық радиокорпорациясына жасаған мәлімдемесінен кейін айтылды...
Johnston accepted an invitation, offered in March 2015, to stay in the viceregal office until September 2017. This was considered desirable in order to ensure that an experienced viceroy was in place should the 2015 Canadian federal election result in a minority government or otherwise be inconclusive. By the end of his tenure, Johnston became the longest serving governor general since Georges Vanier. It was also thought worthwhile for Johnston to remain in office for the Canada 150 celebrations. During the trip, Johnston also met with several Chinese officials, including Premier Li Keqiang, to discuss ways to deepen educational and cultural ties between Canada and China. The second, in July 2017, was part of a goodwill mission ahead of exploratory trade talks. His second trip received criticism from journalists, as it happened while Chinese dissident Liu Xiaobo died in custody. Johnston stated to CTV News after the 2017 visit that he had discussed the matter of Liu and human rights with Xi. There, he stated, "serving as governor general is a responsibility I have cherished for the past seven years. I am profoundly grateful for the opportunity to give back to this country I love so much." The Government of Canada will donate $3 million, and up to $7 million in matching funds over 10 years, to the Rideau Hall Foundation, a charity founded by Johnston. Its goal, he said, "is to gather, align and mobilize ideas, people and resources to move the Canadian spirit and our shared aspirations forward". U Sports renamed the U Sports University Cup to the David Johnston University Cup in 2018.
Негізгі жұмыстардың тізімі
Корпоративтік қаржы және бағалы қағаздар құқығы бойынша істер мен материалдар (1967). Компьютерлер және заң (1968). Компаниялар құқығы бойынша істер мен материалдар (1969). Бағалы қағаздар құқығы бойынша істер мен материалдар (1971). Бизнес бірлестіктері (1979). Канадалық компаниялар және қор биржасы (1980). Канаданың бағалы қағаздарды реттеу ережесі (1982, 2003, 2006). Серіктестіктер және Канадалық бизнес корпорациялар, 1 және 2 томдары (1983, 1989, 1992). Егер Квебек бөлініп кетсе – Бөлінудің нақты құны (1995). Канаданы онлайн қосу: Ақпарат магистралін түсіну (1995). Киберқұқық (1997). Канада заңнамасындағы коммуникациялар (2000). Канаданың Холсбери заңы (2007).