Кіріспе
Батараза, ресми түрде Батараза муниципалитеті, Филиппиннің Палаван провинциясындағы бірінші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 85 439 адамды құрайды.
Bataraza, officially the Municipality of Bataraza , is a 1st class municipality in the province of Palawan, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 85,439 people.
Этимология
Қала Дату Батараза Нарразидтің құрметіне аталған, ол қаланың әкесі саналды. Ол жергілікті беделді мұсылман басшысы және қаланың тұңғыш мэрі, сондай-ақ Брук Пойнт қаласының бұрынғы мэрі Дату Сапиодин Нарразидтің әкесі болған.
Тарих
Қазіргі Батаразаны құрайтын аймақ бұрын Брук Пойнт муниципалитетінің құрамына кірген. 1961 жылдың 18 маусымында Бонобоно, Булалакао, Булилуян, Куланданум, Иганг Иганг, Иногбонг, Ивахиг, Малихуд, Малитуб, Марангас, Окаян, Пуринг, Рио Тюба, Сандовал, Саронг, Сапа, Сумбилинг, Табуд, Тагнато, Таголанго, Таратак және Тарусан бариолары Брук Пойнт муниципалитетінен бөлініп, Республикалық заң № 3425-ке сәйкес жаңа муниципалитет құрылды, ол Батараза деп аталды. Заң 1963 жылдың қараша айында алғашқы муниципалдық шенеуніктер сайланғаннан кейін 1964 жылдың 1 қаңтарында күшіне енді.
Қалалық аудан
№6278 заң жобасы 2020 жылдың 12 ақпанында Палаван провинциясындағы Батараза муниципалитетін құрамдас қалаға айналдыру мақсатымен тіркелді. 2020 жылдың 18 ақпанына қарай аталған заң жобасы жергілікті өзін-өзі басқару комитетінде қаралып жатыр. 2022 жылдың 30 маусымында 1 Pacman партиясының өкілі Майкл Л. Ромеро Батаразаны құрамдас қалаға айналдыруды көздеген №334 заң жобасын ұсынды.
География
Батараса Палаван аралының оңтүстік ұшында, Пуэрто-Принсеса қаласынан орналасқан. Батараза Маниладан оңтүстік-батысқа қарай, экватордан солтүстікке қарай шамамен 8,3 және 8,75 градус аралығында орналасқан. Ол шамамен солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай Сулу теңізі бойымен Малис өзенінен оңтүстіктегі Булилуян мүйісіне дейін созылады. Батыс жағында Ванли өзеніне дейін жетіп салады. Шығысында Сулу теңізімен, батысында Манталингахан тауынан (облыстың ең биік шыңы) басталып, Батараза мен Ризал арасын бөлетін Малитуб тауына дейін созылған үлкен тау тізбегімен, оңтүстік-батысында Оңтүстік Қытай теңізімен шектеседі. Бұл жерде екі ірі қолтырауыр табылып, Пуэрто-Принсеса қаласындағы қолтырауыр шаруашылығына жеткізілді.
Bataraza is situated some south west of Manila, between roughly 8.3 and 8.75 degrees latitude north of the equator. It stretches approximately in north easterly to south westerly direction along the Sulu Sea, from the Malis River to Cape Buliluyan in the south. On the western side, it extends up to Wangly River. It is bounded in the east by the Sulu Sea, in the west by a great mountain range, extending from Mount Mantalingahan (the highest peak of the province) to Mount Malitub, which serves as the divider between Bataraza and Rizal, and in the south west by the South China Sea. Two large crocodiles were recovered here and were taken to Crocodile Farm in Puerto Princesa City.
Демография
2020 жылғы санақта Батаразаның халқы 85 439 адамды құрады, халық тығыздығы .
Экономика
Батаразаның негізгі индустриялары – егін шаруашылығы, балық аулау және никель кенін өндіру мен қайта өңдеу.
Мәдениет
Мольбог халқы Батараза муниципалитетін, сондай-ақ оңтүстіктегі Балабак муниципалитетін басып алады. Бұл аймақ испан отарлауына дейінгі классикалық дәуірден бері Мольбог халқының отаны болып табылады. Мольбогтардың табиғатпен, әсіресе тек Балабак аралдарында ғана кездесетін қасиетті пиландокпен (Филиппин мысық бұғысы) тығыз байланысы бар екені мәлім. Мұсылман ертегілерінде филиппин мысық бұғысы бір ханзаданы алтын қалтасынан айырып, оны ашулы аралардың қонысына жібергені айтылады. Тағы бір ертегіде ол ақылды қоршаған ортаны қорғаушы ретінде бейнеленген, орманды, теңізді және жануарлар дүниесін жойғандарға қарсы өз даналығын пайдаланады. Кокос Мольбог мәдениетінде ерекше маңызға ие, себебі ол олардың ең бағалы ауыл шаруашылығы өнімі болып табылады.