Кіріспе

Норвегиядағы футбол стадионы

Åråsen Stadion, ресми түрде Åråsen stadion деп жазылатын, Норвегияның Скедсмо аймағындағы Ослодан шығысқа қарай орналасқан Лиллестрём қаласындағы толық отыратын футбол стадионы. 11 500 көрерменге сыйымдылығы бар бұл стадион Eliteserien лигасының Lillestrøm SK (LSK) командасының үй стадионы болып табылады. Стадионда төрт трибуна бар, олардың ішінде Батыс трибунасында 700 орындықтан тұратын жайлы ложалар мен клубтық орындар орналасқан. Стадионның Келер әуежайына жақын орналасқандығына байланысты, жарық шамдары кері тартыла алады. 2002 жылы өткен матчқа 13 652 көрермен келген – бұл стадионның рекордтық көрсеткіші. LSK командасының лига, кубок және УЕФА кубогы матчтарынан өзге, бұл стадион 1986 жылы Strømmen IF командасының жоғары лигадағы матчына, 1997 жылғы УЕФА Әйелдер Чемпионатына, Норвегия әйелдер құрамасының сегіз матчына, 2002 жылғы УЕФА 19 жасқа дейінгі футбол чемпионатына және Норвегияның 21 жасқа дейінгі футбол құрамасының жеті матчына қабылдаған. LSK 1947 жылы өз стадионы үшін жер сатып ала бастады, оған дейін Lillestrøm стадионында ойнаған. Құрылыс 1950 жылы басталды және Åråsen 1951 жылдың 7 шілдесінде ашылды, құны 150 000 Норвегия кронасын (NOK) құрады. 1960 жылы стадионға екінші трибуна қосылды. 1967 жылдың 7 сәуірінде стадион өртеніп кетті, бірақ 1968 жылдың қыркүйегіне дейін қайта жаңартылды. 1974 жылы шығыс жағында тағы бір трибуна ашылды, сол жылы LSK Норвегия футбол федерациясының жоғары дивизионы – 1. divisjon-ға көтерілді. Шығыс трибунасы солтүстік жағына көшірілді және 1978 жылы шығыс жағында 3700 орындықтан тұратын жаңа трибуна салынды, ол бүгінге дейін сақталған. 1999-2002 жылдары қалған үш жағы 240 миллион NOK құнмен қайта жаңартылды. Бұл жаңартуға жайлы ложалар, жер астынан жылытылатын жаңа алаң, үш трибуна, сондай-ақ іргелес коммерциялық және тұрғын үйлер кірді.

Тарих

Lillestrøm SK бастапқыда матчтары үшін Strømmen-дегі Jenseberg Stadion-ды пайдаланды, себебі Lillestrøm-де қолайлы стадион болған жоқ. 1920 жылғы 6 маусымда муниципалитет Lillestrøm Stadion-ды ашты, содан кейін Lillestrøm SK матчтарын осы стадионда өткізді. 1930 жылы клуб өз стадионын салу жоспарларын әзірлеуге кірісті. Төраға Эрлинг Николайсеннің басшылығымен стадионға арналған қор құрылды, ол 200 мың NOK-қа дейін жетті. Бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде клубтың қаржысы таусылды. 1947 жылғы 2 маусымда клубтың басқармасы стадион мәселесімен айналысу үшін комиссия құрды. Комиссия Кнут Сорумға тиесілі шаруашылықтың бөлігі болған Sørumsbrenna аумағының, өңделмеген және қамысты батпақты жер болғанына қарамастан, ең қолайлы жер екенін анықтады. Holthe og Ahlsen осы учаскені дамыту жоспарларын жасады. Сатып алуға клубтың 29 қыркүйектегі жылдық жиналысында келісім берілді. 1948 және 1950 жылдары қосымша жерлер сатып алынды, соның нәтижесінде аумақ көлемі артты. Стадионды қаржыландыру үшін Åråsen Stadion AS атты акционерлік қоғам құрылды, ол элиталық команданы басқаратын компанияға емес, клубқа тиесілі болды. 1978 жылғы тек Шығыс трибунасы ғана сақталды. 2000 жылы 1950 жылғы бастапқы шөптің орнына жаңа шөп төселді. Бұл жұмысқа топырақ астына жылыту жүйесі мен автоматты суару шашыратқыштары орнатылды. Бұл инвестицияларға 12 миллион NOK жұмсалды. Åråsen стадионына жұмсалған инвестициялардың жалпы сомасы 800 миллион NOK-қа жетті, оның 240 миллион NOK-ы стадионның құрылысына бағытталды. Аймақтағы басқа да инвестицияларды Lillestrøm SK-ден жер сатып алған жеке инвесторлар мен мемлекеттік органдар жүзеге асырды. Солтүстік жағындағы жаттығу алаңы 100 адамға арналған студенттік жатақ салу үшін бұзылды. Стадионның батыс жағындағы аумақ автокөлік сату орталығына айналдырылды. Стадионның тікелей айналасында сауда және тұрғын үй кешені салынды. Оның ішінде алаңға қараған балкондары бар 96 пәтерден тұратын солтүстік бөлігі және азық-түлік дүкені бар. Оңтүстік трибуна мен қосалқы ғимараттардың құрылысы 2000 жылғы 15 қарашада басталды. 2002 жылғы қаңтарда қайтадан орнатылатын жарықтандыру жүйесі орнатылды. 2007 жылға қарай клуб басшылығы Åråsen-нен коммерциялық табыс жылына 22-23 миллион NOK-тан аспайтындықтан, жаңа стадион салу идеяларын қарастырып жатты. 2009 жылы Lillestrøm Норвегия мен Швецияның бірлескен Еуро-2016 өткізуге үміткер алты қаланың бірі ретінде өзін таныстырды. Бұл үшін Lillestrøm қаласында 35 000-ден 44 000-ға дейін орындықтары бар жаңа арена салу қажет болды. Стадион модульдік конструкциямен салынуы тиіс болған, чемпионат аяқталғаннан кейін жоғарғы қабаттарын демонтаждап, басқа жерлерге орнатуға болар еді. Бұл ұсыныс төрт үміткердің ішінде таңдалды, бірақ үміткерлік өтініш жіберілген жоқ. 2009 жылғы қаңтарда клуб Åråsen Eiendom-ның 25 пайызын, стадиондағы коммерциялық объектілерді басқаруға жауапты компанияны, жергілікті Lillestrømbanken банкіне 9 миллион NOK-қа сатты. Клуб Åråsen Stadion AS компаниясының толық меншігін сақтап қалды, ол аренаға иелік етеді. 2012 жылы Норвегиялық футболшылар ассоциациясы жүргізген сауалнама бойынша Åråsen лиганың үшінші ең жақсы стадионы деп танылды, ол бірден бес балдық шкала бойынша 4,33 ұпай жинады.

Мекемелер

Аросен стадионының сыйымдылығы 12 250 көрерменге жетеді, барлық орын отыруға арналған. Стадион төрт бір қабатты трибунадан тұрады. Батыс трибунасы – басты трибуна, жоғарғы бөлімінде 700 адамға арналған жайлы ложалар мен клубтық орындықтар бар. Спонсорлық атынан ол жергілікті сауда орталығының атымен – Lillestrøm Torv Stand деп аталады. Шығыс трибунасының оңтүстік бөлігінде LSK-ның ресми жанкүйерлер тобы – Канарифансендер орналасқан, ал солтүстік бөлігінде орындықтар еркін таңдауға арналған. Оңтүстік трибунасы жергілікті газет Romerikes Blad атымен, ал Солтүстік трибунасы спорттық киім өндіруші Legea атымен аталады. Стадион Åråsen Stadion AS компаниясына тиесілі, ол толығымен Lillestrøm SK компаниясына қарасты. Аренаның коммерциялық мүліктерін Åråsen Eiendom AS басқарады, оның 75 пайызы Åråsen Stadion-ға, ал 25 пайызы Lillestrømbanken-ге тиесілі. Lillestrøm SK жаттығуларын жақын жердегі Lillestrøm стадионында және LSK Hallen-де жүргізеді.

Оқиғалар

Аросен 1951 жылғы маусымнан бері «Лиллестрём СК» клубының үй аренасы болып табылады және олардың барлық үй лигасы матчтары осы стадионда өткізіледі. 1975 жылғы маусымнан бастап LSK лига жүйесінің жоғарғы дивизионында үздіксіз ойнап келеді. Алайда, клуб бұрынғыда Ослодағы «Уллевол» стадионында және «Мариенлист» стадионында да бірнеше үй матчын өткізген. 2002 жылғы 16 мамырда «Лиллестрём» пен олардың қарсыласы «Валленга» арасындағы матчта 13 652 көрерменнің рекорды тіркелді. Екінші ең көп көрермен жинаған матч – 1993 жылы «Розенборгпен» өткен кубок ойыны, оған 13 595 адам келді. Команданың лигадағы ең жоғары орташа көрермен саны 2007 жылғы маусымда тіркелді, бір матчқа орташа есеппен 9 018 көрермен келді. 2000-шы жылдарда команданың маусымдық орташа көрсеткіші 6000-нан асып түсті, ал 2010 жылы 6 165, 2001 жылы 6 448 көрерменді құрады. Команда 1970-ші жылдарда да жоғары көрерменділікке ие болды, 1977 жылы 8 430 көрерменмен төртінші ең жоғары орташа көрсеткішті тіркеді, ал 1978 және 1976 жылдары тиісінше 6 531 және 6 346 адам келді. 2009 жылы LSK клубтық орындары лигадағы ең қымбат билеттерге ие болды, бір матчқа билеттің бағасы 660 NOK-қа тең болды. «Strømmen IF» клубы 1986 жылғы маусым алдында Бірінші дивизионға жолдама алғанда, бастапқыда күзгі ойындарын «Аросенде» өткізетінін хабарлады, себебі «Strømmen» стадионына жаңа алаң қажет болды. Ақырында «Strømmen» өздерінің бір ғана матчын ойнады, 1986 жылғы 10 тамызда «Розенборгпен» 1:1 есебімен тең түсті, бұл матчты 1 649 көрермен тамашалады. Норвегия 1997 жылғы УЕФА Әйелдер Чемпионатын бірлесіп қабылдады, ал топтық кезеңнің үш матчы мен жартылай финал «Аросенде» өтті. Бұл Норвегияның Дания және Италия командаларымен өткізген екі матчын қамтыды, олар тиісінше 4 221 және 4 067 көрерменді тартты. Норвегияның әйелдер құрамасы «Аросенде» тағы сегіз матч өткізді: 1983 жылы Финляндияға қарсы 3:0, 1984 жылы Швецияға қарсы 2:2, 1985 жылы Финляндияға қарсы 1:0, 1997 жылы Англияға қарсы 4:0, 1998 жылы Англияға қарсы 2:0, 2001 жылы Украинаға қарсы 4:0, 2005 жылы Украинаға қарсы 1:0, 2007 жылы Австрияға қарсы 3:0. Норвегия 2002 жылы УЕФА-ның 19 жасқа дейінгі футбол чемпионатын қабылдады, екі топтық кезең матчы «Аросенде» өтті. 23 шілдеде Словакия Чехияны 5:2 есебімен жеңді, ал 26 шілдеде Германия Бельгияны 2:1 есебімен жеңді. Бірінші матч 611 көрерменді тартты. Норвегияның 21 жасқа дейінгі футбол құрамасы «Аросенде» жеті үй матчын өткізді: 1979 жылы Швецияға қарсы 1:3, 1987 жылы Францияға қарсы 1:2, 1992 жылы Сан-Мариноға қарсы 3:2, 1999 жылы Грузияға қарсы 0:0, 2001 жылы Германияға қарсы 3:0, 2004 жылы Словенияға қарсы 0:0 және 2007 жылы Түркияға қарсы 1:0.