Кіріспе

Тайланд шығанағындағы арал Ко Самет (Cajeput Island; เกาะเสม็ด, ) – Таиландтың шығыс жағалауындағы аралдардың бірі. Ол Тайланд шығанағында, Таиландтың Районг провинциясының жағалауында, Бангкоктан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Ко Самет – Районг провинциясының Амфоэ Муанг Районг (เมืองระยอง, астана ауданы немесе Амфоэ Муанг) Фе (เพ) кіші ауданының бөлігі. Ко Самет – жағалаудан алыс емес аралдар тобының ең үлкені және батыс жағында орналасқан арал. Ко Самет солтүстіктен оңтүстікке дейін шамамен өлшенген. Материкке ең жақын нүктесінде арал материктің оңтүстігінде жатыр; алайда Фе қаласындағы негізгі коммерциялық туристік кемежайдан аралдың ең жақын туристік жағажайына дейінгі нақты қашықтық шамамен . Шетелдік туристер арасында танымал және жақын маңдағы Бангкок тұрғындары үшін демалыс күндері саяхаттауға қолайлы орын ретінде аралдың көп бөлігі (На Дан аймағын қоспағанда) Хао Лэм Я – Му Ко Самет ұлттық паркінің құрамына кіреді. 1981 жылы Корольдік орман шаруашылығы департаменті Самет архипелагын, одан басқа тоғыз кішкентай аралды, Хао Лам Яның мүйісін және Мае Рамфунг жағажайын ұлттық парк деп жариялады, сонымен Ко Самет Таиланд үкіметінің Ұлттық парктері бөлімінің қорғауында.

Тарих

Тай үкіметі 1981 жылға дейін аралда түнуге тыйым салды (дегенмен Бангкок тұрғындары Ко Саметтің әсемдігін ондаған жылдар бойы білген). Сол жылы, 1 қазанда, Тайландтың Орман шаруашылығы департаменті Ко Саметті және оның төңірегін ұлттық паркі деп жариялады.

География және климат

Таиланд шығанағындағы астанадан 220 км қашықтықта орналасқан Ко Самет шамамен бірдей ауданда және пішінімен "т" әрпіне ұқсас. "Т" әрпінің (солтүстік-оңтүстік) бойымен аралдың ұзындығы шамамен 7 км, ал "т" әрпінің (батыс-шығыс) ені 4 км-ді құрайды. Аумағының 80 пайызына дейін орман алып жатыр. Материкке ең жақын орналасқан шағын арал порты – На Дан ауылы, ол әдетте Ко Самет ауылы деп аталады. Оның жанында Ко Саметтегі ең ұзын жағажай – Хат Сай Каео (Glass Sand Beach; หาดทรายแก้ว) орналасқан. Ко Саметтің көптеген жағажайлары аралдың шығыс жағалауында жатыр. Басқа жағажайлар: Ао Пхай, Ао Вай, Ао Кио На Наи, Ао Чо, Ао Кио На Нок, Ао Вонг Дуэан, Кут мүйісі, Ао Тоэй, оңтүстік шетінде Ао Каранг және аралдың батыс жағалауында Ао Фрао. Аралдың оңтүстік шетінен үш шағын тас арал көрінеді: Ко Чан (Ай аралы; เกาะจันทร์), Ко Сан Чалам (Акула жүзбегі аралы) және Хин Хао (Ақ тас; เกาะหินขาว). Ко Самет – Тайландтағы ең құрғақ аралдардың бірі. Ко Саметте Рейонг провинциясына қарағанда жауын-шашын әлдеқайда аз түседі, тіпті ол жағалаудан бірнеше шақырым ғана қашықтықта болса да. Аралдағы "жаңбыр маусымы" тек мамырдан шілдеге дейін созылады, бірақ тіпті осы кезеңде де Тайландтың басқа аралдарына қарағанда жаңбыр аз жауады. Құрғақ болғанына қарамастан, арал жасыл шұрайлы орманды төбелерден тұрады, мәңгі жасыл және жапырақты орманмен жабылған, ал каджепут ағаштары көптеп өседі ("самет" атауы "каджепут" дегенді білдіреді). Жаңбырдың аздығына байланысты Ко Самет ауыз суды материктен импорттауға мәжбүр.

Әкімшілік

Ко Самет Фе Суб ауданы, Муанг Районг ауданы, Районг провинциясының басқаруында. Ко Самет сонымен қатар ұлттық паркінің (Хао Лэм Я – Му Ко Самет ұлттық паркі) қарауында, сондықтан барлық шетелдік қонақтар келген кезде 200 бат (шамамен 5,60 АҚШ доллары) кіру төлемақысын төлеуге міндетті.

Көлік

Ко Самет аралында екі негізгі тамыр бар: солтүстік бағыт Хат Сай Кейодан Ао Кланг пен Ао Ноинаға дейін созылады. Орталық бағыт төрт кіші жолдан тұрады. Бірінші жол Сай Кейо жағажайын Ао-Фай мен Ао-Фуцаға байланыстырады. Екінші жол аралдың ортасын Ао Вонг Дуэанға байланыстырады. Үшінші жол бірінші жолды Ао Таптим мен Ао Нуанға байланыстырады. Төртінші жол бірінші жол арқылы Ао Фраоға дейін созылады. Сонгтхаулар – қоғамдық көліктің басты түрі. Бес порт бар: Ао Кланг, Ао Фрао, Ао Вонг Дуэан, Ао Тиан және Ао Вай. Ао Кланг порты материкке қатынас үшін пайдаланылады. Қалғандары сүңгу және экскурсиялар үшін арналған.

Танымал мәдениетте

19 ғасырда ақын Сунторн Фу (1786–1855) өзінің «Phra Aphai Mani» (кейде «Pra Apaimanee» деп транслитерацияланады) эпостық шығармасының бір бөлігін осы аралдың жағалауында өткізеді. Хат Сай Каео жағажайында осы шығарманың басты кейіпкері, ханзада Апай Мани және оны Ко Саметке бастап келген сирена/теңіз қызының мүсіндерін табуға болады.