Кіріспе

Химиялық қосылыс

Гексахлорофен, сонымен қатар Набак деп те аталады, бұл органохлоридтік қосылыс, ол бұрын кеңінен дезинфекциялаушы ретінде қолданылған. Бұл қосылыс иіссіз ақ түсті қатты зат түрінде кездеседі, бірақ коммерциялық үлгілер ақшыл түсті болуы және сәл фенолды иісі болуы мүмкін. Суда ерімейді, бірақ ацетон, этанол, диэтил эфирі және хлороформда ериді. Медицинада гексахлорофен жергілікті инфекцияға қарсы және бактерияға қарсы құрал ретінде қолданылады. Сонымен қатар, ол ауыл шаруашылығында топырақ фунгициді, өсімдік бактерициді және акарициді ретінде пайдаланылады.

Өндіріс

Гексахлорофен 2,4,5 трихлорфенолды формальдегидпен алкилдеу арқылы өндіріледі. Бұған ұқсас антисептиктер де осылай дайындалады, мысалы, бромхлорофен және дихлорофен. 2,3,7,8 Тетрахлордибензодиоксин (ТХДД) осы қосылысты өндіру кезінде әрдайым қосалқы өнім болып табылады. ТХДД-ның көптеген килограммдарын шығарған бірнеше апаттар тіркелген. 2,4,5 трихлорфенол мен формальдегидтің арасындағы реакция экзотермиялық. Егер реакция жеткілікті салқындатусыз жүрсе, ТХДД маңызды мөлшерде қосалқы өнім және ластаушы ретінде түзіледі. Севесо апаты және Миссури штатындағы Таймс Бич ластану оқиғасы гексахлорофен өндірісінің өнеркәсіптік қауіптерін көрсетеді.

Франция

1972 жылы Францияда "Бэбэ" тауар таңбалы балалар ұнтағы 39 сәбинің өмірін қиды. Сонымен қатар, ол жүздеген басқа нәрестелердің орталық нерв жүйесіне ауыр зиян келтірді. Улы "Бэбэ" ұнтағының партиясы қателік салдарынан 6% гексахлорофенмен өндірілді. Бұл өндірістік апаттың тікелей нәтижесінде гексахлорофен бүкіл әлемде тұтыну тауарларынан алынып тасталды.

Америка Құрама Штаттары

1972 жылы АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) 1%-дан астам гексахлорофен қосқан өнімдерді өндіру мен таратуды тоқтатты. Осы өзгерістен кейін, гексахлорофені бар өнімдердің көпшілігі тек дәрігердің рецепті бойынша қолжетімді болды. Бұл шектеулер АҚШ-та 15 адамның, ал Францияда жоғарыда айтылған 39 адамның гексахлорофеннен туған ми зақымдалуынан кейін қайтыс болуы туралы хабарланғаннан кейін енгізілді. Бірнеше компания өз құрамында гексахлорофенді пайдаланған препараттарды өндірді. The Mennen Company компаниясының Baby Magic Bath өнімі 1971 жылы қайтарылып алынып, сатудан уақытша алынды. Гексахлорофенді қолданған екі коммерциялық препарат – pHisoDerm және pHisoHex акнемен күресу үшін антибактериялық тері тазалағыш ретінде кеңінен қолданылды (pHisoDerm pHisoHex-тегі белсенді ингредиенттерге аллергиясы барларға арналған). 1960 жылдары екеуі де АҚШ-та рецептсіз сатылатын. Тыйым салынғаннан кейін pHisoDerm гексахлорофенсіз жаңа формулада шығарылып, рецептсіз сатуын жалғастырды, ал pHisoHex (құрамында 1972 жылы белгіленген заңдық лимиттен 3 есе көп – 3% гексахлорофен болған) 1972 жылы FDA рецептсіз сатуға тыйым салғаннан кейін Dial сабынының формуласы гексахлорофенсіз өңделді.

Германия

Германияда гексахлорофен қосқан косметикалық өнімдер 1985 жылдан бері тыйым салынған.

Австрия

Австрияда осы затты қамтитын есірткілерді сату 1990 жылдан бері тыйым салынған.

Саудалық атаулар

Гексахлорофеннің саудалық атаулары: Ацигена, Альмедерм, AT7 (диаловый сабын), AT17, Билевон, Экзофен, Фострил, Гамофен, G 11, Герма Медика, Гексосан, K 34, Септизол, Сурофен, M3.