Але́к Бе́дсер: Ұлыбритания крикетшісінің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Ағылшын крикетшісі, Оңтүстік Африка крикетшісі сэр Алек Виктор Бедсер (4 шілде 1918 – 4 сәуір 2010) – ағылшын кәсіби крикетшісі, негізінен орташа жылдамдықпен доп тастаушы (боулер). Ол 20-шы ғасырдың ең үздік ағылшын крикетшілерінің бірі деп есептеледі. Бедсер 1939-1960 жылдары Суррей клубында өзінің егіз інісі Эрикпен бірге бірінші сыныпты крикет ойнады. Ол 485 матчта 1924 бірінші сыныптық қақпаны (wicket) құлатты. 1946-1955 жылдары Англия құрамасы сапында 51 тестілік матчта 236 қақпаны құлатты. 1953 жылы Кларри Гримметтің тестілік матчтардағы қақпа құлату бойынша әлемдік рекордын жаңартты. Ол 1963 жылы Брайан Стэтам одан асып кеткенге дейін бұл рекордыны сақтап тұрды. Крикеттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Бедсер Англия ұлттық крикет құрамасының іріктеу комиссиясының төрағасы болды, сондай-ақ Суррей округі крикет клубының президенті қызметін атқарды. 1997 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде рыцарь атағын алды.

Ерте өмір және мансап

Бедсер Беркширдің Рединг қаласында туылған. Оның әкесі кірпіш қалаушы болған, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Редингте Корольдік әуе күштерінде қызмет еткен. Ағалар өмір бойы ажырамас болды: олар көбінесе бірдей киініп, бірлескен банк шотында ақша сақтады; екеуі де үйленбеді. Отбасы Суррейдің Хорселл қаласына көшті, онда жеті жасында ағайындылар алғаш рет ұйымдастырылған крикет ойынына қатысты. Содан кейін отбасы Кнафиллге, ал кейін Уокингте әкелерінің құрылысына көмектескен үйге көшті. Олар Maybury Junior School-де, содан кейін Уокингтегі Monument Hill Central School-де білім алды. Келесі он жыл бойы егіз ағайындар Монумент Хилл мектебі және Уокинг крикет клубы үшін бірге крикет ойнады. Екеуі де Монумент Хилл мектебінің футбол командасында толық қорғаушы ретінде ойнады. Мектепті бітіргеннен кейін Эрик пен Алек Линкольнның Инн-Филдс қаласындағы заң фирмасында кеңсе қызметкерлері болып жұмыс істеді. Олар 1946 жылы демобилизацияланды. Алек Бедсердің соғыс жылдарындағы крикет матчтарындағы өнері әсерлі болды: RAF командасы үшін өткізген ойындарда ол Вест-Индияға қарсы 27 допқа 6 қақпа (хат-трикпен қоса) және Метрополитен полиция командасына қарсы 36 допқа 9 қақпа (тағы бір хет-трикпен) алды. Оның алғашқы екі тестілік матчында, келіп қонақ болған Үндістанға қарсы, ол он бір қақпа алды: Лордстағы дебютінде 139 допқа 11 қақпа, оның ішінде бірінші иннингте 7 қақпа, ал Манчестердегі Олд Траффордтағы келесі ойында 96 допқа 11 қақпа. Оның тамаша маусымы 1947 жылғы "Wisden Cricketer of the Year" аталымына ие болуына әкелді. Ол 1946–1947 жылдары Австралияда өткен "Аш" сериясына шақырылды және келесі он жылдың көп бөлігінде "Англияның боулинг шабуылын жүргізді". Австралияда ол шаршап, күші таусылды және оның табиғи свингі австралиялық Сид Барнс сияқты аяқ жағындағы соққышыларға ұнады. Бұған қарсы тұру үшін ол допты спиннер сияқты тігіс арқылы ұстады, нәтижесінде "Bedser's Special Ball" деп аталған аяқ сынығы пайда болды. Дон Брэдман: "Алек Бедсердің Аделаидадағы тестілік матчта мені соққыға түсірген добы, менің ойымша, менің қақпама түскен ең жақсы доп болды. Ол менің соңымнан тікелей үштен екі бөлігіне келген болуы керек, содан кейін кенеттен аяқ соңына түсіп, соққыға ұшырап, ортаға және соңымнан соққыға тиген болуы керек", - деп жазды. Осы уақытта оның ағасы Эрик Суррей командасының жан-жақты ойыншысы болды, командада Джим Лейкер және Тони Лок сияқты спиннерлер болғандықтан, ол соққыға көбірек назар аударды. 1950–51 жылғы "Аш" сериясында Алек австралиялық соққышыларға қарсы үстемдік құрды, 16.06 орташа есеппен 30 қақпа алды және 1938 жылдан бері австралиялықтардың 26 тестілік ойындағы жеңіліссіз тізбегін аяқтаған Бесінші тестіде 105 допқа 10 қақпа алды. 1953 жылы 35 жасында, көптеген жылдам боулерлер бірінші сыныптық крикеттен зейнеткерлікке шыққан кезде, Бедсер Англияға "Аш" кубогын қайтаруға көмектесу арқылы өзінің ұзақ өмір сүруін көрсетті. Ол Австралиядағы матчтарда 17.48 орташа есеппен 39 қақпа алды, оның ішінде Нотингемдегі тестіде 99 допқа 14 қақпа алды. Бедсер төрағалық еткен кезде Англия 18 серияның 10-ында жеңіске жетті. 2009 жылдың мамыр айында Кристофер Мартин Дженкинс Бедсерді барлық уақыттағы 100 ең үздік крикетшіні таңдауда 29-шы орынға қойды. Крикеттен тыс Бедсер 1970-ші жылдары апартеид кезеңінде Оңтүстік Африкамен спорттық қарым-қатынастарды сақтауды жақтаған оңшыл қысым тобы – "Азаттық қауымдастығының" негізін қалаушы мүшесі болды. Ол 1964 жылы Британ империясы орденінің офицері (OBE) болып тағайындалды, 1982 жылы командир (CBE) болды, ал 1997 жылы крикетке қызмет еткені үшін рыцарь атағын алған алғашқы (әлі де жалғыз) Англия боулирі болды. Ол 2010 жылдың 4 сәуірінде қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Екі ағаның ішіндегі ең танымалға құрмет көрсету үшін келгендердің арасында бұрынғы премьер-министр, крикетті жақсы көретін және Суррейдің өмір бойы жанкүйері Джон Мейджор болды. Ол: "Алек Бедсер барлық уақыттағы ең үздік орташа жылдамдықты боулерлердің бірі болды. Ол сондай-ақ крикет туралы ойлаған ең ұлы ойшылдардың бірі болды, оның даналығы қазіргі заманғы ойынның пайдаланылмаған үлкен ресурсы болды", - деді.

Bedser was born in Reading, Berkshire, ten minutes after his identical twin brother Eric (1918–2006). His father was a bricklayer, but had been stationed in Reading with the Royal Air Force during the First World War. The brothers remained inseparable through their lives: they often dressed identically, and shared a bank account; neither married. The family moved to Horsell, Surrey, where, at the age of seven, the brothers played their first organised cricket. The family moved to Knaphill and then to a house they helped their father to build in Woking. They were educated at Maybury Junior School and then Monument Hill Central School in Woking. Over the next decade, the twin brothers played cricket together for Monument Hill School and Woking Cricket Club. They also both played football for Monument Hill School, both as full backs. After leaving school, Eric and Alec became clerks at the same firm of solicitors in Lincoln's Inn Fields. They were demobilised in 1946. Alec Bedser's performances during war time cricket matches were impressive: in games for the RAF he took 6 wickets for 27 runs (including a hat trick) against the West Indies and 9 for 36 (featuring another hat trick) against a Metropolitan Police team. In each of his first two Tests, against the visiting Indians, he took eleven wickets: 11 for 139 in his début at Lord's, including 7 in the first innings, and 11 for 96 in the next game at Old Trafford, Manchester. His amazing season resulted in his nomination as a Wisden Cricketer of the Year for 1947. He was selected for the 1946–47 Ashes series in Australia and for most of the next decade "carried England's bowling attack". In Australia he was overbowled and exhausted and found that his natural in swingers were liked by Australian leg side batsmen like Sid Barnes. To counter this he gripped the ball across the seam like a spinner and the result was an in swinging leg break which would be known as Bedser's "Special Ball". Don Bradman wrote "the ball with which Alec Bedser bowled me in the Adelaide Test Match was, I think, the finest ever to take my wicket. It must have come three quarters of the way straight on my off stump, then suddenly dipped in to pitch on the leg stump, only to turn off the pitch and hit the middle and off stumps." Meanwhile, his brother Eric became an all rounder in the Surrey team, concentrating on his batting as the team also included spinners such as Jim Laker and Tony Lock. In the 1950 51 Ashes series, Alec began his dominance of Australian batsmen, taking 30 wickets at an average of 16.06 and 10 for 105 in the Fifth Test when he ended Australia's unbeaten run of 26 Tests since 1938. In 1953 at 35, an age by which many fast bowlers have retired from first class cricket, Bedser demonstrated his longevity by helping England regain the Ashes. He took 39 wickets at an average of 17.48 at home to Australia, including career best match figures of 14 for 99 in the Nottingham Test. England won ten of the 18 series while Bedser was chairman of selectors. In May 2009, Christopher Martin Jenkins ranked Bedser 29th in picking his 100 greatest cricketers of all time. Outside of cricket, Bedser was a founding member during the 1970s of the Freedom Association, a right wing pressure group that advocated the maintenance of sporting relations with South Africa during the apartheid era. He was appointed an Officer of the Order of the British Empire (OBE) in 1964, advanced to Commander (CBE) in 1982, and in 1997 he became the first (and still only) England bowler to be knighted for services to cricket. on 4 April 2010 after a short illness. Among those to pay tribute to the more famous of the two brothers was former Prime Minister, well known cricket lover and lifelong Surrey supporter John Major, who said: "Alec Bedser was one of the greatest medium fast bowlers of all time. He was also one of the great thinkers about cricket and his wisdom was one of the great untapped resources of the modern game."