Кіріспе

Лондон қаласындағы аурухана, Лондондағы аурухана.

Сент-Бартоломей ауруханасы, көбінесе Бартс деп аталады, Лондон қаласында орналасқан оқу-ғылыми аурухана. Ол 1123 жылы Рахере (Rahere) құрылған, қазіргі уақытта Barts Health NHS Trust басқарады.

Ерте тарих

Бартс 1123 жылы король Генрих І-нің сүйікті сарайшысы Рахер (1144 жылы қайтыс болды, жақын маңдағы Ұлы Бартоломей шіркеуінде жерленді) құрды. Монастырлардың таратылуы Бартстың аурухана ретінде жұмыс істеуіне әсер етпеді, бірақ кірісін жою арқылы оны қиын жағдайға түсірді. Оны Генрих VIII 1546 жылдың желтоқсанында Лондон корпорациясына аурухананы беру туралы келісімге қол қою арқылы қайта құрды. Аурухана заңды түрде "Генрих VIII негізіндегі Лондон қаласының маңындағы Фарингдондағы Кедейлер үйі" деп аталды, бірақ бұл атауды халық ешқашан қолданбады. Аурухананың алғашқы басқарушысы Томас Викари болды, ол Генрих патшаның хирургия сержанты және анатомия саласындағы алғашқы жазушылардың бірі. 1839 жылдан 1872 жылға дейінгі өлім туралы есептерде хирургиялық жарақаттар мен операциядан кейінгі инфекция өлімнің басты себептері болды. Дегенмен, туберкулез жарақаттан басқа ең қауіпті өлім себебі болып қала берді. 1890 жылы медбикелер күніне 12 сағат, кейде 14 сағат жұмыс істеді, тамақтануға үзіліс берілді. Олардың жылдық еңбек ақы демалысы 2 аптаны құрады. 1948 жылы Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі құрылғаннан кейін ол ресми түрде Сент-Бартоломей ауруханасы деп аталды.

Ғимараттар

Бартс – Ұлыбританиядағы ең көне аурухана, ол әлі де медициналық қызметтер көрсетуде және бастапқыда салынған жерінде орналасқан. Ол қазіргі уақытта маңызды рөл атқарады, сонымен қатар ұзақ тарихымен және сәулеттік маңызы бар ғимараттарға ие. Аурухананың Генрих VIII есігі әлі де негізгі қоғамдық кіреберіс болып табылады және қақпа үстінде Генрих VIII-нің мүсіні орнатылған. Оның бас алаңын 1730 жылдары Джеймс Гиббс жобалаған. Бастапқы төрт блоктан үшi сақталған. 1732 жылы салынған алғашқы қанат – Солтүстік қанат, онда Ұлы зал және Уильям Хогарттың қабырғадағы суреттері бар. 1740 жылы Оңтүстік қанат, 1752 жылы Батыс қанат және 1769 жылы Шығыс қанат салынды. 1859 жылы алаң ортасына шағын бақпен бірге фонтан орнатылды. 2023 жылы қабырғадағы суреттер Ұлттық лотерея мұра қорынан алынған грант есебінен қайта жаңартылады. Сатырдан кіретін бөлме – аурухананың Ұлы залы, барокко стиліндегі екі қабатты бөлме. Ұлы залда бірнеше картина болғанымен, олардың көбі жылжымалы тұғырларда орналасқан. Ал қабырғалар ауруханаға оның меценаттары берген ақша сомаларын егжей-тегжейлі көрсететін көптеген үлкен, суреттелген тақталармен безендірілген. Монастырлар таратылғаннан кейін, ежелгі монастырьдың ауруханалық аумағы Англикан шіркеуінің шіркеулік приход ретінде қайта тағайындалды, ал Сент-Бартоломей Кіші шіркеуі приход шіркеуіне айналды – бұл ағылшын ауруханаларының негізіндегі бірегей жағдай. Сент-Бартс-Лесс – аурухананың жеріндегі бес шіркеудің жалғыз сақталған шіркеуі, ал қалғандары Реформациядан аман қалмады. Шіркеудің 15 ғасырға дейінгі мұнарасы мен киім ауыстыратын бөлмесі бар, ал ауруханамен байланысы 20 ғасырдың басындағы медбике бейнеленген витражды терезесінде (Worshipful Company of Glaziers сыйлаған) және оның ішкі жағын әшекейлеген ескерткіш тақталарда көрінеді. 19 ғасыр бойы Хардвиктер отбасы аурухананың ірі меценаттары болды. Томас Хардвик кіші (1752–1825), Филип Хардвик (1792–1870) және Филип Чарльз Хардвик (1822–1892) – Бартс ауруханасының барлық архитекторлары/геодезистері болды. Патшалық академия мүшесі Филип Хардвик 1823 жылы Киелі Бартоломей Кіші шіркеуін қайта құрумен айналысты және аурухана ауласындағы фонтанды сыйға тартты. 1872 жылы Бартс ауруханасында 676 төсек болды. Жыл сайын шамамен 6000 науқас қабылданып, 101 000 амбулаториялық науқасқа көмек көрсетілді. Аурухананың орташа табысы 40 000 фунт стерлингті құрады (негізінен жалға алудан және қаржыландырылған мүліктен түскен кіріс), ал басқарушылардың саны 300-ден асты. Аурухананы жабу қаупі туды. "Бартсты құтқару" науқаны, қызметкерлер, тұрғындар, жергілікті депутаттар және Лондон қаласы корпорациясының қолдауымен аурухананы сақтау үшін белсенді күрес жүргізілді. Кейбір мекемелер сақталды, бірақ 1995 жылы жедел жәрдем бөлімі жабылып, Корольдік Лондон ауруханасына (сол топқа кіретін, бірақ Уайтчепелдегі бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан аурухана) көшірілді. Бартс ауруханасында жеңіл жарақаттарға арналған бөлімше құрылды (бұл көбінесе жедел жәрдем қызметтерінің жұмыс жүктемесінің маңызды бөлігін құрайды), бірақ шұғыл және күрделі жағдайлар бойынша ем басқа ауруханаларда жүзеге асырылады. Қарсылық басылып, жаңа Бартс жүрек орталығы мен жаңа онкологиялық емдеу мекемелері құрылды. Королева Мария қанаты бұзылып, Джордж V ғимаратының қасбеті жаңа аурухана ғимаратында сақталды. Жаңа бас кіреберіс Король Эдуард көшесінде ашылды. Джеймс Гиббстің үш блогы жаңартылып, аймақтан тұрақ орындары алынып тасталды. HOK жобалаған және Skanska компаниясы салған, шамамен 500 миллион фунт стерлингке бағаланған жұмыстар 2016 жылдың басында аяқталды. Бартс әлі де Чартерхаус алаңындағы медицина мектебінің маңызды ғылыми-зерттеу және оқу орталықтарындағы жетістіктерімен байланысты. Бартс, Корольдік Лондон ауруханасы және Лондон кеуде ауруханасы Бартс және Лондон NHS трестінің құрамына кірді. Бартсте 388 төсек, ал Корольдік Лондонда 675 төсек бар. Бұл ауруханалар 2012 жылдың 1 наурызында Уиппс Кросс және Ньюэм ауруханаларымен бірігіп, Бартс денсаулық сақтау NHS трестін құрды.

Нюфилд денсаулық сақтау

2018 жылы коммерциялық емес денсаулық сақтау ұйымы Nuffield Health бұрынғы патологиялық бөлімшесі мен қызметкерлердің тұрғын үйі орналасқан ғимаратты жаңа жеке ауруханаға қайта жаңартуға рұқсат алды. Бұл Лондон қаласындағы жалғыз жеке аурухана, онда 48 төсек және 4 операциялық зал бар. Ол 2022 жылы 60 миллион фунт стерлинг сомасында ашылды. Аурухананың қалған бөлімдерінен физикалық және операциялық тұрғыдан толығымен бөлек және «Сент-Бартоломей ауруханасындағы Nuffield Health» деп аталады.

Оқыту

1843 жылы дәрігерлерді даярлау үшін Санкт-Бартоломей ауруханасының медициналық колледжі құрылды, алайда ғасырдың басында аурухана Джон Абернетидің дәрістері үшін театр салған кезде оның бастауы болған деп саналады. 1995 жылы колледж, Лондон Корольдік ауруханасының колледжімен бірге, Королева Мария университетіне (Лондон) біріктірілді, бірақ осы күнге дейін ерекше ерекшелігін сақтап келеді. Қазір ол Бартс және Лондон медицина және стоматология мектебі деп аталады. Ол Фаррингдондағы Бартс аумағында орналасқан, ал Charterhouse Square-де жақын жерде өкілдігі бар. Медициналық мектептің негізгі клиникалық алдындағы оқыту аймағы марапатталған Близард ғимаратында, Уайтчепелде орналасқан. Қазіргі медбикелік және акушерлік мектебі 1994 жылы Санкт-Бартоломей ауруханасы мен Лондон Корольдік ауруханасының мектептерін біріктіру арқылы құрылды, нәтижесінде Санкт-Бартоломей медбикелік және акушерлік мектебі пайда болды. 1995 жылы жаңа мектеп қалалық университетке қосылды. Екі мектептің де 120 жылдан астам тарихы бар, ол өте беделді және көптеген медбике басшыларын және оқытушыларын тәрбиеледі. Мектеп содан бері Лондон қалалық университетінің Денсаулық сақтау ғылымдары мектебіне қосылды.

Шерлок Холмс және доктор Уотсон

Бартс қаласындағы химиялық зертханада 1887 жылы Артур Конан Дойлдың "Қызыл түсті зерттеу" романында Шерлок Холмс пен доктор Уотсонның алғашқы кездесуі болды. Бартс – Уотсонның білім алған орны. Осы көркем байланыс 1990 жылдары Токиодағы "Шерлок Холмс жанкүйерлер клубының" Бартсты сақтау науқанына қайырымдылық жасауына себеп болды. 2012 жылы BBC-нің "Шерлок" сериалының екінші маусымының соңғы эпизоды "Райхенбах құлауы" Холмстің "Соңғы мәселе" атты түпнұсқа әңгімедегі сарқыраманың орнына Сент-Бартоломей ғимаратының төбесінен қасақана секіргендей көрінді. Аурухана Холмстің жалған өлімін ашу үшін "Бос табын" атты үшінші маусымның бірінші эпизодында да пайдаланылды.

Көлік

Лондон автобустарының 4, 8, 17, 25, 45, 46, 56, 59, 63, 76, 100, 153, 172, 242, N8, N63 және N76 маршруттары ауруханаға қатынайды, автобус аялдамалары аурухананың сыртында немесе жанында орналасқан. Ең жақын метро станциялары – Circle, Hammersmith & City және Metropolitan желілеріндегі Barbican және Farringdon, ал Central желісінде St Paul's станциясы. Фаррингдонға Thameslink пойыздары да тоқтайды.

Науқастардың ойын-сауығы

2022 жылдан бері Bedrock Radio (тіркелген қайырымдылық ұйымы) Сент-Бартоломей ауруханасына және Бартс денсаулық сақтау трастының барлық ауруханаларына хабар таратады. Bedrock Radio, 1969 жылдан 2022 жылға дейін трастқа ресми түрде қызмет еткен Уиппс Кросс ауруханасының радиосының (WXHR) орнына келді.