Кіріспе

Артур Боруч (1980 жылы туған) – Польшаның бұрынғы кәсіби футболшысы, қақпашы. Боруч карьерасын Польшаның үшінші дивизионындағы туған қаласының «Погонь Сидльце» клубында бастады. 1999 жылы «Легия Варшава» командасына қосылды, ал 2000 жылы «Долкан Зąбкі» клубына жалға берілді. Боруч 2002 жылы «Легияның» негізгі құрамына енді және 2003 жылы клубтың бірінші нөмірлі қақпашысы болды. 2005 жылдың жазында ол Шотландия Премьер-лигасының «Селтик» клубына өтті. Глазгода өткізген бес жылда Боруч клуб сапында 221 матч өткізіп, үш рет лига жеңімпазы, бір рет Шотландия кубогының және екі рет Шотландия Лига кубогының иегері атанды. «Селтик» жанкүйерлері Борушты оның терең католиктік сенімі үшін «Киелі қақпашы» деп атады. 2010 жылы Италияға «Фиорентинаға» ауысты, Серия А клубында екі жыл ойнағаннан кейін 2012 жылы Ұлыбританияға оралып, Премьер-лиганың «Саутгемптон» клубымен келісім шарт жасасты, содан кейін 2015 жылы маусымдық жалға беруден кейін «Борнмутқа» көшті. 2022 жылдың маусым айында Боруч кәсіби футболдан қанағат етіп зейнеткерлікке шықты. Боруч 2004 жылдың сәуір айында Ирландия Республикасына қарсы өткен матчта халықаралық аренада дебют жасады және поляк құрамасының тұрақты ойыншысы болды, 65 рет ұлттық құрама сапында ойнады. Ол 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында, УЕФА Еуро-2008 және Еуро-2016 турнирлерінде ел намысын қорғады. 2017 жылдың қарашасында Боруч халықаралық футболдан зейнеткерлікке шықты.

Погонь Сидлце

Сидлце қаласында туған Боруч мансабын 1998 жылы туған жеріндегі "Погонь" (Pogoń) клубында бастады.

Легия Варшава

Келесі маусымда Боруч "Легия Варшава" клубына қосылды, бастапқыда резервтік командада ойнады, сондай-ақ 2000 жылы жарты маусымға "Долкан Зобки" клубына жалға берілді. 2002 жылдың 8 наурызында Боруч "Легия" үшін алғашқы лигалық матчын өткізді, "Погонь Щецин" клубымен 2–2 есебімен тең түскен кезде алаңға қосымша ойыншы ретінде шықты. Бұл күтпеген дебют болгар қақпашысы Радостин Станевтің ойын барысында алған жарақатынан туындады. Боруч "Легияның" келесі төрт лигалық матчында ойнап, "Висла Краков" және "Одра Водзислав" клубтарына қарсы қақпасын құрғақ ұстады, бірақ Станев жарақаттан оралғаннан кейін қалған лига және кубок матчтарында өз орнын қайта алды. "Легия" сол маусымда жеті жылдан кейін алғаш рет "Экстракласа" титулын жеңіп алды. Келесі маусымның екінші жартысында, 2002–03 жылдары, Боруч клубтың бірінші қақпашысы болып бекітілді, ол клубтың соңғы 15 лигалық матчының 11-інде ойнады. Бұл 11 матчтың тек біреуінде ғана жеңіліске ұшырады және Боруч 5 матчта қақпасын құрғақ ұстады. 2004 жылдың маусымында Боруч клуб үшін жалғыз голын соқты, "Видзев Лодзь" клубына қарсы өткен үй матчында пенальти соққысын голға айналдырды (қорытынды есеп: 6–0). Боруч 2004 жылдың сәуір айында Польша құрамасы үшін алғаш рет алаңға шықты, Ырландия Республикасымен 0–0 есебімен тең түсті. 2004–05 маусымында Боруч "Легияның" негізгі ойыншысы және жанкүйерлердің сүйіктісі болып қала берді, ол клубтың барлық лигалық матчтарында ойнады. 2005 жылдың наурыз айында Боруч команда капитаны болып тағайындалды. Алайда, бұл "Легия" үшін тағы бір көңіл көншітпейтін маусым болды, себебі олар үшінші орынға ие болды, ал "Висла Краков" үшінші жыл қатарынан чемпион атанды. "Легияның" УЕФА кубогындағы жолы да салыстырмалы түрде қысқа болды, олар "ФК Тбилисиді" іріктеу кезеңінде 7–0 есебімен жеңіп, бірақ бірінші турда "Аустрия Вена" клубынан 1–4 есебімен жеңілді. Жеңіске жетпесе де, Боручтың өте жақсы формасы 2005 жылдың жазында шетелден назар аударуға себеп болды.

Кельттік

2005 жылдың 20 шілдесінде Боруч шотландтық «Селтик» клубымен келісімшарт жасасты. Келісім бастапқыда бір жылдық несиелік болды, тұрақты келісімге айналдыру опциясымен. «Селтик» 4:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ алғашқы ойында 0:5 есебімен жеңілгендіктен, жалпы есеп бойынша турнирден шықты. Шындығында, 2006 жылдың 12 ақпанында «Иброкс» стадионында «Рейнджерс» жанкүйерлеріне жасаған әрекеттері үшін ойыншы полиция ескертуін алды. Бірінші маусымда ол 40 матч өткізіп, 17 рет қақпасын құрғақ ұстады. Боруч жеңіс медальдарын жинағына да қосты, себебі «Селтик» Шотландия Премьер-лигасын және Шотландия Лига Кубогын жеңді, соңғысында «Данфермлин Атлетик» клубын 3:0 есебімен ұтты. Боруч келесі маусымда «Селтик» сапында жақсы өнер көрсетуін жалғастырды. 2006 жылдың 21 қарашасында УЕФА Чемпиондар Лигасының «Манчестер Юнайтедке» қарсы матчында Боруч 89-шы минутта Луи Саханың соққан пенальтісін сейіп, «Селтиктің» турнирдің нокаут кезеңіне өтуіне көмектесті. Шындығында, Боруч Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіндегі «Селтик» клубының үш үй матчында (Копенгагенмен 1:0, «Бенфикамен» 3:0 және «Манчестер Юнайтедпен» 1:0) қақпасын құрғақ ұстады. Ол 2006 жылдың желтоқсан айының Шотландия Премьер-лигасының үздік ойыншысы атанды, қақпашы үшін бұл өте сирек кездесетін жағдай. Оның өнертабысы 2007 жылғы Шотландия ПФА ойыншыларының «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығына ие болды. 2007 жылдың 26 мамырында «Данфермлин» клубын 1:0 есебімен жеңіп, Шотландия кубогын жеңіп алды. 2007-08 маусымының басында «Селтик» Чемпиондар Лигасының үшінші іріктеу кезеңінде ресейлік «Спартак Мәскеу» клубымен тең түсті. Бұл ойын пенальти сериясымен аяқталды, Боруч екі рет сейіп, «Селтик» клубының топтық кезеңге өтуін қамтамасыз етті. Бұл маусымда «Селтик» үш рет қатарынан Шотландия Премьер-лигасының жеңімпазы атанды. 2008 жылдың тамыз айында «Селтик» клубы Боручқа 50 000 фунт стерлинг айыппұл салды, себебі ол Нидерландыдағы «Фейеноорд» клубымен өткен достық матчтан кейін клубтың ішімдік саясатын бұзған. Боруч 2008-09 маусымының бірінші жартысында бірнеше қақпашылық қателіктер жасады, әсіресе 2008 жылдың 31 тамызында «Паркхедте» «Рейнджерс» клубына қарсы 2:4 есебімен жеңілген кезде, ол «Рейнджерс» клубының төртінші голына тікелей кінәлі болды, сондай-ақ 2008 жылдың 7 желтоқсанында «Истер-роудта» «Гибернианға» қарсы матчта Джон Ранкин 45 метрден гол соқты, бұл голды Ранкин кейіннен «қисық сызық» деп атады. Алайда, ол 2008 жылдың 4 қазанында «Гамильтон Академикал» клубына қарсы 4:0 есебімен жеңіске жетіп, Джеймс МакАртурдың соққан пенальтісін сейіп алды. Осы салыстырмалы түрде нашар өнер көрсетуіне қарамастан, Боруч 2008 жылдың 20 қазанында FIFPro World XI Player Awards үшін іріктеуге түскен 55 ойыншының (соның ішінде бес қақпашы) бірі болды. 2009 жылдың 28 қаңтарында Боруч Лига Кубогының жартылай финалында «Данди Юнайтед» клубына қарсы пенальти сериясында «Селтик» үшін пенальти соқты, «Селтик» клубының пенальтилер бойынша 11:10 есебімен жеңіске жетуіне көмектесті. Боруч «Селтик» сапындағы соңғы жүлдесін сол турнирде екі айдан кейін жеңіп алды, «Селтик» клубы қосымша уақытта «Рейнджерс» клубын 2:0 есебімен жеңіп, Шотландия Лига Кубогының финалын жеңіп алды. 2009 жылдың 12 желтоқсанында Боруч «Мотэрвелл» клубына қарсы «Селтик» клубының құрамында 200-ші ойынын өткізді, «Селтик» 3:2 есебімен жеңіске жетті. 2010 жылдың сәуір айында ол 2009 жылдың тамызында «Истер-роудта» «Гибернианға» қарсы ойында жасаған рефлекстік сейімі үшін Шотландия Премьер-лигасының маусымның үздік сейімі сыйлығын жеңіп алды.

Фиорентина

2010 жылдың 12 шілдесінде «Селтик» клубы Борушты «Фиорентинаға» (Серия А) медициналық тексеруден өткен соң, құны жарияланбаған сомаға сатуға келісім берді. Бірінші нөмірлі қақпашы Себастьен Фрейдің жарақат алғаннан кейін, ол 2010 жылдың 7 қарашасында «Шьево» клубымен 1:0 есебімен өткен ойында Серия А-дағы тұңғыш ойынын өткізді. Боруч содан кейін келесі 25 Серия А матчында ойнады, ал Фрей маусымның соңғы екі лигасы ойынында командаға оралып келді. 2011 жылдың 18 тамызында Фрейдің «Дженоаға» ауысуынан кейін Боруч «Фиорентинаның» бірінші нөмірлі жейдесін ресми түрде иеленді. Италияда екі маусым ойнағаннан кейін Боруч 2012 жылдың шілдесінде «Фиорентина» клубынан босатылды.

Саутгемптон

2012 жылдың 22 қыркүйегінде Боруч Премьер-лиганың «Саутгемптон» клубына бір жылдық келісімшартпен қосылды. «Саутгемптон» сапындағы карьерасының басында туған дау-дамайларға қарамастан, Боруч негізгі құрамдағы орнын қайта иеленді және 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап маусым соңына дейін клубтың барлық лигалық ойындарында ойнады. 2013 жылдың 9 наурызында «Кэроу Роуд» стадионында «Норвич Ситиге» қарсы өткен лигалық матчта Боруч 90-шы минутта Грант Холттың соққан пенальтісін сейімдеді. Кездесу 0:0 есебімен аяқталды, «Саутгемптон» құлдыраудан қорғану жолында маңызды ұпай жинады. Боручтың «Саутгемптонның» негізгі құрамына оралғаннан бергі жақсы көрсеткіштері менеджер Маурисио Почеттиноның Боручпен ұзақ мерзімді келісімшарт жасауға ниет білдіруіне себеп болды. 2013 жылдың 18 сәуірінде Боруч клубпен жаңа 2 жылдық келісімшартқа қол қойды, осылайша тілек орындалды. «Саутгемптонның» 2013 жылдың 12 мамырында «Сандерлендпен» 1:1 есебімен тең түсуі келесі маусымда Премьер-лигада қалуын қамтамасыз етті. Боруч енді «Саутгемптонның» бірінші нөмірлі қақпашысы ретінде бекітіліп, командасына 2013-14 маусымын сәтті бастауға көмектесті. 2013 жылдың 26 қазанында «Фулхэмді» 2:0 есебімен жеңіп, команда 18 ұпайға жетіп, Премьер-лигада үшінші орынға көтерілді – бұл топ дивизиондағы ең жақсы бастамасы болды. 2013 жылдың 2 қарашасында «Сток Ситиде» 1:1 есебімен тең түскен кезде Боруч қарсыласы Асмир Беговичтен 13 секундта гол жіберді. Үш аптадан кейін, «Арсеналдың» Оливье Жируының қысымы астында, «оның орнына допты кетуге тырысып, екі рет Кройф айналымын жасады, үшіншісін орындауға тырылғанда өзін тым көп түйінге байлады, Жиру допты тартып алып» арсеналдықтардың алғашқы голын соқты. Бір аптадан соң «Челсиге» қарсы 3:1 есебімен жеңілген кезде Демба Баның голын қақпадан сақтап қалуға тырылғанда қолы сынды, ол алты аптаға жарақат алып жатты. Боруч 2014 жылдың 11 қаңтарында жарақаттан жазылып, «Вест Бромвич Альбионды» 1:0 есебімен жеңген кезде қақпасын құрғақ ұстады, Шейн Лонгтың соңғы минуттағы әрекетін тамаша сейіммен тоқтатып, қарсыластарға теңдікке қол жеткізуге жол бермеді. Боруч өз орнын сақтап, 18 қаңтарда «Сандерлендпен» 2:2 есебімен тең түскен кезде, олардың бір голына өзі кінәлі болғанымен, ақпан айында «Фулхэм» және «Халл Сити» клубтарымен өткен 1:0 және 3:0 есебімен жеңіске жеткен кезде жақсы ойын көрсетіп, өзін ақтады. Оның формасы тұрақты болды, бірақ кейде допты таратуда қателіктер жіберді.

АФК Борнмут

2014–15 маусымының басында Фрейзер Форстер 10 миллион фунт стерлингтік трансферлік келісім бойынша «Селтиктен» «Саутгемптонға» келді. Англиялық қақпашы Боручтің орнын басты. 2014 жылдың 19 қыркүйегінде Боруч 2015 жылдың қаңтарына дейін шұғыл несие шарты бойынша Чемпионшиптегі «АФК Борнмут» клубына қосылды. Ол келесі күні «Уотфордқа» қарсы өткен ойында 1–1 есебімен тең түсті. 25 қазанда «Борнмут» «Бирмингем Ситиді» өз алаңында 0–8 есебімен ұтты. «Черрилер» командасы лига ойынында сегіз гол соққан алғашқы рет болды (1939 жылдың қыркүйегінде «Нортгемптон Таунды» 10–0 есебімен ұтқан ойын екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін тізімнен шығарылды), және бұл клубтың лига матчтарындағы ең ірі жеңісі болды. Боруч 53-ші минутта Пол Каддистің соққан пенальтісін сейіп, осы нәтижеге үлес қосты, есеп 0–3 болғанда. «Борнмуттағы» қарыздық кезеңі сәтті өтті, 2014 жылдың желтоқсанының соңына қарай Боруч 18 ойынының тоғызында өз қақпасын құрғақ ұстады, бұл клубқа Чемпионшипте көшбасшы болуға көмектесті. Сондықтан қарыз мерзімі маусым соңына дейін ұзартылды, Боруч: «Мен мұнда болғаныма және керемет команданың бір бөлігі екенімді қуанамын, сондықтан маусым соңына дейін қаламын» деді. 2015 жылдың 2 мамырында Боруч Чемпионшип титулын жеңіп алған және Премьер-лигаға алғаш рет көтерілген «Борнмут» командасының құрамында болды. Жиырма төрт күннен кейін ол «Саутгемптон» клубынан босатылған алты ойыншының бірі болды және сол күні «Борнмутпен» тегін трансфер бойынша келісім жасады. Боруч 2015–16 маусымын «Борнмуттың» бірінші нөмірлі қақпашысы ретінде бастады, 2015 жылдың 8 тамызында «Астон Виллаға» қарсы клубтың жоғары дивизиондағы алғашқы матчын бастады. Оның және клубтың алғашқы құрғақ ойыны 19 қыркүйекте «Дин-Кортта» «Сандерлендті» 2–0 есебімен жеңген кезде болды. 25 қазанда «Тоттенхэмге» қарсы өткен үй матчында 1–5 есебімен жеңілгеннен кейін, Боруч «Черрилердің» қараша айындағы төрт матчында Адам Федеричимен ауыстырылды. Федеричидің жарақаты Боручтің 5 желтоқсанда Премьер-лига чемпиондары «Челсиге» қарсы өткен сыртқы матчқа оралуына мүмкіндік берді, онда поляк қақпашысы «Борнмуттың» 1–0 есебімен жеңіске жеткенінде құрғақ қақпаны сақтап қалды. Бір аптадан кейін Боруч «Дин-Кортта» «Манчестер Юнайтедті» 2–1 есебімен ұтқан «Борнмут» командасының құрамында болды. 2018 жылдың 17 мамырында ол «Борнмутпен» жаңа келісімшартқа қол қойды, ол оны клубта 2019 жылдың жазына дейін қалдырды. 2019 жылдың маусым айында ол тағы да жаңа келісімшартқа қол қойды.

Легия Варшаваға оралу

2020 жылдың 1 тамызында Боруч Польшаға оралып, "Легия Варшава" клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2022 жылдың 17 маусымында Боруч 42 жасында карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді, сондай-ақ "Легия Варшава" және "Селтик" арасындағы қоштасу матчы өтеді. Боруч 11-ші минутта америкалық шабуылшы Брайан Макбрайдтың тепкен пенальтин сақтап қалды. 2005 жылдың 17 тамызында 2005 жылғы Валерий Лобановскийтің естелік турнирінің финалында қызыл карточка алды, бірақ бұл оның командасының жеңіске жетуіне кедергі болмады және ол ұлттық құрамамен алғашқы трофейін жеңіп алды. Боруч тез арада Польша құрамасындағы негізгі қақпашыға айналды және 2006 жылғы Германияда өткен ФИФА Әлем Чемпионатына 23 ойыншыдан тұратын құрамаға шақырылды. Ол Томаш Кущак пен Лукаш Фабианскимен негізгі құрамға өту үшін күресті, бірақ Әлем Чемпионатында бірінші нөмірлі қақпашы болды және барлық үш ойында ойнады. Боруч Германияға қарсы өткен матчта ерекше көзге түсті, бірақ өз елінің 0:1 есебімен жеңілуін тоқтата алмады. Боруч негізгі қақпашы болып қала берді және Польшаның УЕФА Еуро-2008 құрамасына шақырылды. Ол Германияға қарсы алғашқы ойынды өткізді және маңызды екінші ойынға дейін Австрияға қарсы өз орнын сақтап қалды, онда поляктар 92-ші минутта пенальті соғып, теңестірді. Сол матчта ол австриялықтардың үш соққысын да сақтап, 1:1 есебімен аяқтады. Турнир кезінде австриялық және неміс баспасөздері оны "Ғарышкер" деп атады. 2008 жылдың тамызында Боруч менеджер Лео Бенхакердің ашуына ұшырады, себебі ол Украинаға қарсы жолдастық матчтан кейін екі әріптесімен бірге менеджерінің бұйрығына бағынбай түнгі уақытта шықты. Нәтижесінде Боруч, Дариуш Дудка және Радослав Маевский Бенхакердің келесі екі халықаралық матчтан шеттетуіне ұшырады. Алайда Боруч командадағы орнын тез қайта иеленді және 2010 жылдың қазан айында Бенхакердің Польша құрамасының жаңа басшысы Франциск Смуда кезінде қайтадан құрамға ілікпегенге дейін негізгі қақпашы болып қала берді. Екі жылдан астам уақыттан кейін, Боруч 2013 жылдың қаңтарында Польша құрамасына қайта шақырылды және бір аптадан кейін, 2013 жылдың 6 ақпанында Ирландия Республикасына қарсы 0:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Боруч 2013 жылдың 22 және 26 наурызында Украина мен Сан-Мариноға қарсы Әлем Чемпионатына іріктеу матчтарында халықаралық құрама сапындағы орнын сақтап қалды. Боруч ел үшін 64 матч өткізді, соңғы матчы 2016 жылдың 14 қарашасында Словенияға қарсы жолдастық кездесуде болды, онда 1:1 есебімен тең түскенде таймның бірінші жартысында алмастырылды. Осы матчтағы қатысуы оны Польшаның ең көп матч өткізген қақпашысы етіп белгіледі, Ян Томашевскийдің 63 матчтық рекордын бұзды. 2017 жылдың наурызында Боруч өзінің Instagram парақшасы арқылы халықаралық футболдан зейнеткерлікке шығатынын жариялады, себебі жасы, қақпашы позициясы бойынша "тыныштық" және Бурнемұт клубындағы карьерасына назар аудару қажеттігін айтты. Ол 2017 жылдың 10 қарашасында Варшавада Уругвайға қарсы өткен қоштасу матчында соңғы 65-ші матчын өткізді, таймның бірінші жартысында бұрынғы "Легия Варшава" командаласы Лукаш Фабианскимен алмастырылды.

Даулар

Борук «Селтик» сапындағы өтетін кезеңінде көптеген дау-дамайлардың ортасында болды. 2006 жылдың 25 тамызында Борук Стратклайд полициясы тарапынан бұрынғы жылдың басындағы ойынға дейін «Рейнджерс» жанкүйерлерінің алдында белгілі бір әрекеттер жасағаны үшін қоғамдық тәртіпті бұзғаны үшін ескертілді. 2009 жылдың қыркүйегінде «The Scottish Sun» газеті Боруктың суретке түскен жас әйелмен қарым-қатынаста болғаны туралы мәлімдеме жасағаны үшін кешірім сұрады, бірақ ол әйелдің шын мәнінде оның қарындасы екені анықталды. 2011 жылдың маусым айында «News of the World» газеті Борук туралы жалған ақпарат жариялағанын мойындады және оған 70 000 фунт стерлинг төледі, бұл шотландтық ар-намысқа тиетін істер бойынша рекордтық сома деп есептеледі, сонымен қатар сот шығындарын да өтеді.