Кіріспе

Құбырдан немесе басқа ыдыстардан газдың күтпеген шығуы – газдың болмауы тиіс аймаққа құбырдан немесе басқа ыдыстардан табиғи газдың немесе басқа газ тәрізді өнімнің шығуы. Газ ағып кетуі денсаулыққа да, қоршаған ортаға да қауіпті. Тіпті кішкене ғана газ үйге немесе басқа жабық кеңістікке түсіп кетсе, жарылғыш немесе өлімге әкелетін газ концентрациясы біртіндеп артады. Табиғи газдың ағып кетуі және суыту газының атмосфераға шығуы әсіресе зиянды, себебі олардың жаһандық жылыну және озон қабатының азаю әлеуеті бар. Өнеркәсіптік операциялар мен жабдықтармен байланысты газдардың ағып кетуі қашқан шығарындылар деп белгілі. Қазылған отынды өндіру және пайдалану кезіндегі табиғи газдың ағып кетуі – ашық газ шығарындылары деп аталады. Мұндай күтпеген ағындыларды газ шығарудың ұқсас қасақана түрлерімен шатастыруға болмайды, мысалы: бақыланатын газ шығару, ол көбінесе күнделікті операциялардың бөлігі ретінде жүзеге асырылады, немесе жабдыққа зақым келтіруді болдырмау және адам өмірін сақтау үшін жасалатын "тәуелсіз қысымды түсіру". Газ ағып кетуін жер бетінен немесе мұхиттардан болатын, табиғи немесе адам қызметінен туындаған "газ сіңірумен" шатастыруға болмайды.

Өрт және жарылыс қауіпсіздігі

Таза табиғи газ түссіз және иісіз болып келеді, және негізінен метаннан тұрады. Газ ағуын анықтауға көмектесу үшін, әдетте, меркаптанның аздаған мөлшері түрінде жағымсыз иіс қосылады. Бұл иіс шіріген жұмыртқа немесе әлсіз жағымсыз түлкінің иісі сияқты сезілуі мүмкін. Иіс сезген адамдар өрт және жарылыс қаупін азайту үшін дереу сол жерден шығып, ашық отты пайдаланудан және электр құралдарын қосудан аулақ болуы керек. АҚШ-та 2002 жылы қабылданған «Құбыр қауіпсіздігін жақсарту туралы» заңның нәтижесінде, федералды қауіпсіздік стандарттары табиғи газ ұсынатын компаниялардан үйлер мен басқа да табиғи газ алатын ғимараттарда газ ағуын тексеруді талап етеді. Газ компаниясы газ есептегіштерін және ғимаратқа кіретін жерден бастап газ есептегішінің шығу тұсына дейінгі газ құбырларын газ ағуына тексеруге міндетті. Бұл үшін табиғи газ компаниялары жеке үйлерге кіріп, қауіпті жағдайларды тексеруі мүмкін.

Өсімдіктерге зиян келтіру

Газдың ағып кетуі өсімдіктерге зиян келтіруі немесе оларды құртып жіберуі мүмкін. Табиғи газ құбырларынан ағып шыққан газға қоса, полигондардан шығатын метан және басқа да газдар шөптерде, арамшөптерде немесе ағаштарда хлороз бен некрозды тудыруы мүмкін. Кей жағдайларда, ағып шыққан газ ағын көзінен 30 метрге дейін жетіп, зардап шеккен ағаштарға әсер ете алады.

Жануарларға зиян келтіру

Метан – тыныс алу ауасындағы қалыпты оттегі концентрациясын төмендететін уытты газ. Кішкентай жануарлар мен құстар көміртек оксиді сияқты, табиғи газбен бірге болатын зиянды газдарға одан да сезімтал. "Көмір шахтасындағы канарей" деген тіркес, қауіпті деңгейдегі табиғи газды анықтау үшін канарейді сенімді жануар ретінде пайдалану тарихи дәстүрінен туындаған.

Парниктік газдар шығарындылары

Метан – табиғи газдың басты құрамы. Ол көмірқышқыл газынан 120 есеге дейін күшті жылухана газы болып табылады. Сондықтан, жанып үлкермеген табиғи газдың шығарылуы, егер газ жоспарланғандай жағылған болса, шығарылатын көмірқышқыл газынан әлдеқайда күшті әсер етеді.

Зерттеулер

2012 жылы Бостон университетінің профессоры Нейтан Филлипс және оның студенттері газ сенсорымен Бостонның 785 мильдік (1263 км) барлық жолдарымен жүріп, 3300 ақауды анықтады.

Массачусетс штаты

2014 жылы қабылданған заң газ жеткізушілерді АҚШ-тың Массачусетс штатында тіркелген 20 000 газ ағып кетуін бақылауға күш салуды міндеттейді. Жаңа заңға сәйкес, егер газ құбырының үстіндегі көше қазылса, 1 және 2 санаттағы ағып кетулер жөнделуі керек, ал мектептер маңындағы ағып кетулерге басымдық берілуі тиіс. Бұл заң, газ пайдаланушылардан түсетін кірістің өсу механизмін (құжаттамасыз 1,5% дейін) қамтамасыз етеді, ол ағып кетуге бейім материалдарды (мысалы, шойын және катодтық қорғаусыз болат) жөндеу және ауыстыру шығындарын тездетуге жұмсалады. Заң, кіріс шегі ескерілген жағдайда, ағып кетуге бейім материалдардан жасалған құбырларды 20 жыл ішінде ауыстыруды мақсат етеді. 2015 жылдан бастап, «Колумбия Газ Массачусетс» (бұрынғы «Бей Стейт Газ»), «Беркшир Газ», «Либерти Ютилитис», «Национал Грид» және «Юнитил» компаниялары бұл мақсатқа жететінін мәлімдеді, ал «NSTAR» компаниясы оны аяқтауға 25 жыл қажет екенін хабарлады. Ағып кетулер, ағып кетуге бейім материалдар туралы статистика және қаржылық мәліметтер жыл сайын Мемлекеттік пайдалылық қызметтер департаментіне ұсынылады, ол тарифтерді белгілеуге де жауапты. Заңға енбеген қосымша ұсыныстарда жол құрылысы кезінде 3-санаттағы ағып кетулерді жөндеу және ағаштарды құртып жатқан немесе ауруханалар мен шіркеулерге жақын орналасқан ағып кетулерге басымдық беру қарастырылған. Консервациялық құқық қорының адвокаты ағып кеткен газдың құны 38,8 миллион долларға бағаланғанын, бұл штаттағы парниктік газ эмиссиясының 4% құрайтынын мәлімдеді. АҚШ сенаторы Эдвард Дж. Марки тапсырыс берген федералдық зерттеу, Массачусетс тұтынушыларының 2000-2011 жылдар аралығында газ үшін шамамен 1,5 миллиард доллар төлегенін, бірақ ол газ ешкімге пайда әкелмегенін көрсетті. Марки сондай-ақ, ұлттық деңгейде осындай талаптарды енгізетін және жөндеуді қаржыландыруды көздейтін заңнаманы қолдады.

Тарих

Бхопал апаты сияқты қатыгезді газ ағындары мәселе ретінде жақсы танылған, бірақ созылмалы, аз көлемді ағындардың одан да айқын емес әсерлері танылуға көбірек уақыт кетті.

Басқа контексттер

Қауіпті газдармен жұмыс істегенде (мысалы, зертханада немесе өнеркәсіптік ортада) газдың шығуы қауіпті жағдайлармен күресу қызметтерінің араласуын қажет етеді, әсіресе егер шыққан газ тұтанатын, жарылғыш, жеңкор немесе уытты болса.