Кіріспе

Венадағы стадион, Эрнст Хаппель стадионы, 1992 жылға дейін Пратерстадион деп аталатын, кейде Винер стадионы деп те аталады, Австрияның астанасы Венаның 2-ші ауданы Леопольдштадт қаласындағы футбол стадионы. 50 865 орындықпен ол Австриядағы ең үлкен стадион болып табылады. Ол 1929-1931 жылдары екінші жұмысшылар Олимпиадасы үшін неміс сәулетшісі Отто Эрнст Швейцердің жобасы бойынша салынған. Стадион 1992 жылы қайтыс болған австриялық футболшы Эрнст Хаппельдің құрметіне аталды. Стадионда 2008 жылғы УЕФА Еуро чемпионатында жеті матч өтті, оның ішінде Испанияның Германияны жеңіп шыққан финалы да осы стадионда болды. Стадион Вена қаласына (Вена қаласының спорт департаменті – 51-ші бөлім) тиесілі. Оны Wien Holding компаниясының еншілес компаниясы Wiener Stadthalle Betriebs und Veranstaltungsgesellschaft m. b. H. басқарады. Бұл УЕФА-ның 4-санаттағы стадион, және ол Австрия ұлттық футбол құрамасының үй стадионы болып табылады. Сондай-ақ, ол УЕФА жарыстарындағы Вена клубтарының матчтарын қабылдайды. Стадионға U2 метро желісінің және 11A автобус желісінің Stadion станциясы арқылы жетуге болады.

1928-1945 жылдар

Негізгі тас 1928 жылы қарашада Австрия Республикасының 10 жылдығын мерекелеу үшін салынды. Стадион 1929 жылдан 1931 жылға дейін 23 айдың ішінде салынды. Ол Тюбинген қаласының сәулетшісі Отто Эрнст Швейцердің жобасы бойынша, сондай-ақ екінші жұмысшылар Олимпиадасына дайындық аясында салынды. Швейцер стадионға іргелес орналасқан Stadionbad (400,000 шаршы метр, Еуропаның ең үлкен бассейні) жобасын да жасады. Вена қаласының Пратер аймағында орналасқандықтан, бастапқыда Пратер стадионы деп аталды. Ол кезде, әсіресе Еуропада, бұл стадион заманауи болып саналды, себебі суды тез арада (бар болғаны 7-8 минутта) шығарып тастау мүмкіндігі болды. Бастапқыда стадионның сыйымдылығы шамамен 60,000 адамды құрады. 1938-1945 жылдар аралығындағы Аншлюс кезеңіндегі ұлттық-социалистік тәртіп орнағанда, стадион әскери казарма, жиын орыны ретінде, сондай-ақ еврей азаматтарын депортациялау үшін уақытша түрме ретінде пайдаланылды. 1939 жылдың 11-13 қыркүйегінде Польшаға жасалған шабуылдан кейін Рейнхард Гейдрихтің бұйрығымен мыңнан астам поляк текті веналық еврейлер қамауға алынды. Олар Б секциясының дәліздеріндегі трибуналардың астында түрмеге қамалған. 30 қыркүйекте 1038 тұтқын Бухенвальд концлагеріне депортацияланды. Келесі күні стадион футбол алаңы ретінде қайта қолданысқа енгізілді. 1940 жылдың басында 44 адам босатылды, 1945 жылы 26 адам босатылды, ал қалғандары лагерьлерде қаза болды. 1988 жылы аман қалған құрбандардың бірі, Фриц Клейн, стадионда ұсталғандығы үшін Австрия үкіметінен 62,50 еуроға тең өтемақы алды. 2003 жылы жеке бастамамен VIP аймағында осы оқиғаларды еске алуға арналған мемориалдық тақта ашылды. 1944 жылы стадион Вермахт штабының кеңсесіне жасалған бомбалық шабуыл кезінде қирап зақымданды.

19452000 жыл

Соғыстан кейін және стадионның қайта жаңғыртылуынан соң, ол қайтадан бастапқы мақсатына оралды. 1956 жылы Теодор Шуль стадионның сыйымдылығын 92 708 адамға дейін ұлғайтты, бірақ 1965 жылы сыйымдылығы кемітілді. Көрермендердің ең көп саны 1960 жылғы 30 қазанда Испания және Австрия арасындағы футбол матчында (0–3) 90 726 адамды құрады. 1980 жылдардың ортасында трибуналар жабылып, толыққанды орындықтармен жабдықталды. Стадионды қайта ашуға орай, өміріндегі жау Германияға қарсы жолдастық матч ұйымдастырылды. Австрия бұл матчты 4:1 есебімен жеңіп алды. Австрияның бұрынғы көрнекті ойыншысы және жаттықтырушысы Эрнст Хаппель (1925–1992) қайтыс болғаннан кейін, 1992 жылы Пратер стадионы оның құрметіне аталды. 1964, 1987, 1990 және 1995 жылдары Эрнст Хаппель стадионы Еуропа кубогы/УЕФА Чемпиондар лигасының финалына төрағалық етті. 1970 жылы стадион 1970 жылғы Еуропа кубогының иегерлері кубогының финалына таңдалды, онда «Манчестер Сити» ФК «Горник Забже» клубын 2:1 есебімен жеңді. Нил Янг пен Фрэнсис Лидің пенальтісі «Ситидің» жеңісін қамтамасыз етті. Бұл финал сол кездегі ашық стадионда, қатты жаңбыр астында өтті. Бұған қоса, поляк жанкүйерлеріне матчқа баруға рұқсат берілмегендігі, көрермендер санын 7 900 мен 15 000 аралығында шектеді.

Футбол

Эрнст Хаппель стадионы – Австриядағы ең ірі футбол стадионы. Бұл Австрия ұлттық футбол құрамасының үй стадионы. Клубтық футбол матчтары көбінесе Венаның басты клубтары – FK Austria Wien және SK Rapid Wien қатысатын отандық кубок финалымен және халықаралық жарыстармен шектеледі, себебі олардың тұрақты стадиондары УЕФА Чемпиондар Лигасы мен УЕФА Кубогы матчтарын қабылдауға тым кішкентай. ФК Австрия мен SK Rapid арасындағы Вена дербилері де осы стадионда өткізілген. Стадион УЕФА-ның бес жұлдызды стадиондарының бірі ретінде бағаланады, бұл оған УЕФА Чемпиондар Лигасының финалын қабылдауға мүмкіндік береді. УЕФА Еуро-2008 чемпионаты үшін орын саны уақытша 53 008-ге дейін ұлғайтылды, ал финал осы стадионда өтті. Стадион сондай-ақ 3 топтық кезең ойынына, 2 ширек финалға, жартылай финалға және финалға төңкерілді. 1960 жылы КСРО-ға қарсы өткен матчқа 92 706 көрермен келді – бұл стадионның рекордтық көрсеткіші. Кейін сыйымдылығы азайтылды.

Басқа спорт түрлері

Стадионда басқа да спорттық іс-шаралар өткізіледі, оның ішінде жеңіл атлетика, велоспорт және теннис. 1950 жылы 35 000 адам австриялық Йозеф Вайдингердің француз Стефан Олекке қарсы ауыр салмақтағы Еуропа чемпионы атанын жеңгенін көрді, ал стадиондағы уақытша бассейн 1995 жылғы Еуропалық ұзақ баңғы басқару (LC) чемпионатының өтетін орны болды. 1950 және 1960 жылдары стадионда мотоспорттың спидвей жарыстары өткізілді, бірақ трасса бұзылып алынды. Маңызды шаралардың бірі – 1963 жылғы Спидвей әлем командалық кубогының финалы. 2011 жылдың 16 шілдесінде АҚШ құрамасы 20 000 көрерменнің алдында Америка футбол чемпионатының финалында Канаданы 50:7 есебімен жеңді. 2014 жылдың 6 және 7 маусымында осы стадионда америкалық футболдан 13-ші Еуропа чемпионатының финалдық кезеңінің үш матчы өтті. Финалда 27 000 көрермен Австрияның Германияға қосымша уақытта 30:27 есебімен жеңіліп қалғанын көрді.

Концерттер

Ernst Happel стадионындағы концерттер тізімі, күні, артист, тур және қатысушылар саны

Күні Артист Тур Қатысушылар саны
8 шілде 1980 Santana —
3 шілде 1982 The Rolling Stones Еуропалық тур 1982 —
14 маусым 1983 Supertramp Famous Last Tour —
16 маусым 1987 Genesis Invisible Touch Tour —
1 шілде 1987 David Bowie Glass Spider Tour —
2 маусым 1988 Michael Jackson Bad World Tour —
1 шілде 1988 Pink Floyd A Momentary Lapse of Reason Tour —
9 қыркүйек 1988 Van Halen OU812 Tour —
16 қыркүйек 1989 The Beach Boys —
14 маусым 1990 Tina Turner Foreign Affair: The Farewell Tour —
31 шілде 1990 The Rolling Stones Urban Jungle Tour —
8 қыркүйек 1990 Tina Turner Foreign Affair: The Farewell Tour —
24 мамыр 1991 Herbert Groenemeyer Luxus Tour —
18 шілде 1991 Simple Minds Real Life Tour —
13 маусым 1992 Elton John The One Tour —
3 шілде 1992 Dire Straits On Every Street Tour —
16 шілде 1992 Genesis We Can't Dance Tour —
25 шілде 1992 Bryan Adams Waking Up the World Tour —
26 тамыз 1992 Michael Jackson Dangerous World Tour —
29 мамыр 1993 Lenny Kravitz, Def Leppard, Robert Plant Rock in Wien 1993 —
30 мамыр 1993 INXS, Faith No More, Leonhard Cohen Rock in Wien 1993 —
2 маусым 1993 Guns N' Roses Use Your Illusion Tour —
3 қыркүйек 1993 Bon Jovi I'll Sleep When I'm Dead Tour —
5 шілде 1995 R. E. M. Monster Tour —
22 маусым 1996 The Kelly Family —
3 шілде 1996 Tina Turner Wildest Dreams Tour —
10 шілде 1996 Tina Turner Wildest Dreams Tour —
13 шілде 1996 Luciano Pavarotti —
2 шілде 1997 Michael Jackson HIStory World Tour —
16 маусым 1998 Elton John & Billy Joel Face to Face 1998 —
1 шілде 1998 Eros Ramazzotti —
1 тамыз 2000 Tina Turner Twenty Four Seven Tour —
29 маусым 2001 Bon Jovi One Wild Night Tour —
24 мамыр 2003 Herbert Groenemeyer Mensch Open Air Tour 2003 —
28 мамыр 2003 Bon Jovi Bounce Tour —
18 маусым 2003 The Rolling Stones Licks World Tour —
28 маусым 2003 Bruce Springsteen The Rising Tour —
4 шілде 2003 Robbie Williams 2003 Tour —
13 маусым 2003 Elton John —
2 шілде 2005 U2 Vertigo Tour 55,645
14 шілде 2006 The Rolling Stones A Bigger Bang —
18 тамыз 2006 Robbie Williams Close Encounters Tour —
19 тамыз 2006 —
27 мамыр 2007 Herbert Groenemeyer 12 —
24 мамыр 2009 AC/DC Black Ice World Tour —
5 шілде 2009 Bruce Springsteen Working on a Dream Tour 37,798
30 тамыз 2010 U2 U2 360° Tour 69,253
18 маусым 2011 Herbert Groenemeyer Schiffsverkehr —
22 шілде 2011 Bon Jovi Bon Jovi Live 56,280
11 шілде 2012 Bruce Springsteen Wrecking Ball World Tour 50,293
29 шілде 2012 Madonna The MDNA Tour 33,250
27 маусым 2013 Paul McCartney Out There Tour —
23 тамыз 2013 Roger Waters The Wall Live 36,385
16 маусым 2014 The Rolling Stones 14 On Fire 57,700
10 маусым 2015 One Direction On the Road Again Tour 43,788
30 маусым 2015 Helene Fischer Farbenspiel Live —
1 шілде 2015 —
19 мамыр 2016 AC/DC Rock or Bust World Tour 50,364
11 маусым 2017 Coldplay A Head Full of Dreams Tour 56,246
10 шілде 2017 Guns N' Roses Not in This Lifetime Tour 54,847
11 шілде 2018 Helene Fischer Helene Fischer Live 2017/2018 —
26 тамыз 2017 Robbie Williams The Heavy Entertainment Show Tour —
7-8 тамыз 2018 Ed Sheeran ÷ Tour —
2 маусым 2019 Phil Collins Still Not Dead Yet Live Tour —
17 шілде 2019 Bon Jovi This House Is Not For Sale Tour —
24 шілде 2019 P!nk Beautiful Trauma World Tour 55,873
16 тамыз 2019 Metallica WorldWired Tour 54,176
22-23 тамыз 2019 Rammstein Europe Stadium Tour 2019 —
31 тамыз 2019 Andreas Gabalier 10 Jahre Volks Rock'n Roll 2019 —
19 маусым 2022 Green Day, Fall Out Boy, Weezer Hella Mega Tour —
13 шілде 2022 Guns N' Roses Guns N' Roses 2020 Tour —
15 шілде 2022 The Rolling Stones Sixty 57,141
1 қыркүйек 2022 Ed Sheeran +–=÷× Tour 124,800
2 қыркүйек 2022 —
1 шілде 2023 P!nk Pink Summer Carnival —
2 шілде 2023 —
8 шілде 2023 Harry Styles Love On Tour —
14 шілде 2023 Red Hot Chili Peppers Global Stadium Tour —
18 шілде 2023 Bruce Springsteen 2023 Tour —
26 шілде 2023 Rammstein Rammstein Stadium Tour —
27 шілде 2023 —
23 маусым 2024 AC/DC Power Up Tour —
26 маусым 2024 —
8 тамыз 2024 Taylor Swift The Eras Tour —
9 тамыз 2024 —
10 тамыз 2024 —
21 тамыз 2024 Coldplay Music of the Spheres World Tour —
22 тамыз 2024 —
24 тамыз 2024 —
25 тамыз 2024 —