Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық-американдық кәсіпкер және қайырымдылық шараларымен айналысушы
Norwegian American businessman and philanthropist
Саймон Бенсон (9 қыркүйек 1851 – 5 тамыз 1942) – Норвегияда туған американдық кәсіпкер және қайырымдылық шараларымен айналысушы, Орегон штатының Портленд қаласында қызмет еткен.
Simon Benson (September 9, 1851 – August 5, 1942) was a Norwegian born American businessman and philanthropist who was active in the city of Portland, Oregon.
Өмірбаян
Саймон Бенсон Симен Бергерсен Клеве ретінде дүниеге келді. Саймон Эстермен тағы екі бала – Элис және Каролинаны өмірге әкелді. 1891 жылы Эстер туберкулезбен ұзақ күресінен кейін қайтыс болды. 1894 жылы Саймон Памелия Лумиске үйленді, одан Гилберт пен Честер есімді екі баласы болды. Өмірінде үш рет өркендеп, үш рет кедейлікке ұшыраған Бенсон Портлендтен төмен ағыстағы Орегон штатындағы Клатскани және Вашингтон штатындағы Оук-Пойнт қалаларында ағаш кесу бизнесін бастады, мүмкіндігінше ағаш алқаптарын сатып алды. Ол Солтүстік-Батыс аймағында ағаш кесу технологиясына бірқатар жаңалықтар енгізді, соның ішінде бұрын ағаштарды тасымалдау үшін қолданылатын бұқалардың орнына есек күшімен жұмыс істейтін бу машинасы енгізілді. Кейіннен ол алты миллион куб футтқа (14 000 м³) дейін ағаш сыйдыра алатын әйгілі Бенсонның теңізге жүзуге арналған салаларын жасады, бұл Калифорния нарықтарына ағаштарды тасымалдау құнын төмендетті. 1898 жылы Саймон отбасымен бірге бизнес орталығын Портлендке көшірді. Отбасы екі жыл бойы жалға алынған үйде тұрды, содан кейін Бенсон SW Park және Монтгомери көшелерінің бұрышында жаңа үй салуға шешім қабылдады. Осы үй Саймон Бенсон үйі деп аталады. 1983 жылы ол тарихи ескерткіштердің ұлттық тізіліміне енгізілді, кейін қалалық биліктің бұзу қаупінен құтқарылып, Саймон Бенсон үйінің достарының күшімен қалпына келтірілді. 2000 жылы үй SW Park және Монтгомеридегі Портленд мемлекеттік университетінің (PSU) кампусына көшірілді. Қазіргі таңда ол келушілер орталығына және PSU түлектері қауымдастығына арналған ғимарат ретінде пайдаланылуда.
Simon Benson was born Simen Bergersen Klæve Simon had two more children with Esther, Alice and Caroline, before Esther died in 1891 after a long fight with tuberculosis. In 1894 Simon married Pamelia Loomis by whom she had two more children, Gilbert and Chester. Riding through two personal cycles of prosperity and poverty before his third and lasting success, Benson went into the business of logging near Clatskanie, Oregon and Oak Point, Washington, downstream from Portland, buying up tracts of timber wherever he could. He introduced a number of changes to Northwest logging, including the donkey steam engine which replaced the oxen that had previously been used to haul logs. He later built the famous Benson seagoing rafts which could carry up to six million board feet (14,000 m³) of timber, cutting the cost of transporting logs to markets in California. In 1898, he moved his family and his business headquarters back to Portland. The family lived in a rented house for two years until Benson decided to build a new home at the corner of SW Park and Montgomery. This is the home known as the Simon Benson House. Placed on the National Register of Historic Places in 1983, it was later saved from city condemnation and restored by the Friends of Simon Benson House and moved to the Portland State University (PSU) campus at SW Park and Montgomery in 2000. It houses a visitor's center and is home to the PSU Alumni Association.
Жетістік
Қазір бай адам болған Бенсонның қызығушылығы ағаш өнеркәсібінен асып түсті. 1912 жылы ол Портлендке туристерді тарту және қаланың саудасын дамыту үшін қажет деп ойлағандықтан, әсем қонақ үй салуға кірісті. Ол Чикагодағы Блэкстоун қонақ үйінің үлгісімен салынды – кірпіштен тұрғызылған, француз мансарда шатыры бар. 1913 жылы есігін ашқан қонақ үй «Орегон» деп аталды. Он алты ай бойы ол пайда таппады, соңында Бенсон басқаруды өзіне алды, осы кезде ол «Бенсон» қонақ үйі деп танылды.
Now a wealthy man, Benson's interests expanded beyond the timber industry. In 1912, he began building a fine hotel because he felt it was needed in Portland to attract tourists and more commerce to the city. It was modeled on the Blackstone Hotel in Chicago, a brick structure with the same type of French mansard roof. It opened in 1913 and was known as the Oregon Hotel. For sixteen months it lost money and finally Benson took over management, at which time it became known as the Benson Hotel.
Өлім және мұра
1920-ші жылдардың басында Бенсон зейнеткерлікке шығу үшін Оңтүстік Калифорнияға көшіп барды, бірақ біртіндеп қайтадан бизнесте белсенділік танытып, жер сатып алып, дамытып, бизнес-мүлікті басқарды. 1942 жылдың тамыз айында Лос-Анджелесте қайтыс болды. Бенсон қайырымдылығымен танымал. Ол: «Ешкімнің қоғамға және жалпы игілікке бір нәрсе қалдырмай өлуге құқығы жоқ» деген сөзді айтқан. Бенсон Колумбия өзенінің сағасындағы, Вахина және Мултнома шарлауықтарын қамтитын 400 акр (1.6 км²) жерді сатып алып, Портленд қаласына қоғамдық саябақ ретінде тапсырды. Кейіннен бұл жер Вахина шарлауығының демалыс аймағына, Бенсон мемлекеттік паркіне және Мултнома шарлауығының демалыс аймағына бөлінді. Бенсон Вахина шарлауығы арқылы өтетін тас көпірді және төменгі Мултнома шарлауығы арқылы өтетін темір бетон аркалық жаяу жүргіншілер көпірін салуға қаржы бөлді. 1905 жылы Бенсон Портлендтегі Льюис және Кларк жүз жылдығына арналған көрмеде Орман шаруашылығы ғимаратын сыйлады. Бұл ғимарат сол кездегі ең үлкен ағаш ғимарат болатын және 1964 жылы өртеніп кетті. Оның интерьері «Глейшер Парк» қонақ үйінде көшірілген. Саймон Бенсон спирттік ішімдік ішпеген және жұмысшыларын күндіз ішімдік ішуден аулақ ұстағысы келді. 1912 жылы Бенсон Портленд қаласына таза ауыз су үшін жиырма қолалық су бұрқақтарын орнатуға 10 000 доллар берді. «Бенсон Bubblers» деп аталатын бұл фонтандар Портлендтің орталық бөлігінде әлі де қолданылуда. Бүгінде 52 Бенсон фонтаны бар, олардың көпшілігі Портлендте, сондай-ақ Портлендтің бауырлас қалаларының біріншісі – Жапонияның Саппоро қаласында (1965 жылдан бері); Колумбия өзенінің сағасындағы Мэрихилл өнер мұражайында; және 2012 жылдан бері Орегон штатының Пендлтон қаласында орналасқан. Табиғатты қорғаушы Фрэнсис Мурнэйн осы бұрқақтарды сақтауда маңызды рөл атқарды, бұл оның алғашқы табысты жобасы болды. Бенсон 1915 жылы Сан-Францискодағы Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінде Орегон штатының «Бірінші азаматы» ретінде таңдалды. 1916 жылы Бенсон Портленд мектеп округіне политехникалық мектептің құрылысын қаржыландыруға 100 000 доллар берді. 1918 жылы аяқталған мектеп алдымен Бірінші дүниежүзілік соғысқа сарбаздарды даярлау үшін пайдаланылды. 1919 жылдың қаңтар айында ол жоғары сынып оқушыларына қайта ашылды және Бенсон политехникалық мектебі деп аталды. 1921 жылы Беверли-Хиллзге (Калифорния) көшіп келгеннен кейін Бенсон Портленд қаласына Солтүстік Грили және Гоинг-стрит арасындағы, Уилламет өзеніне қарап тұрған тоғыз акр жерді тапсырды. Кейін бұл жер Мадрона паркі деп аталды.
In the early 1920s, Benson moved to southern California to retire, but gradually became active in business again, buying and developing land and managing business properties. He died in Los Angeles, California in August 1942. Benson is well remembered for his philanthropy. He has been quoted as having said: "No one has the right to die and not leave something to the public and for the public good." Benson purchased a 400 acre (1.6 km2) tract of land in the Columbia River Gorge, which included Wahkeena Falls and Multnomah Falls, and deeded it to the City of Portland for a public park. Subsequently, the land was divided to become the Wahkeena Falls Recreation Area, Benson State Park, and Multnomah Falls Recreation Area. Benson also paid for the masonry footbridge across Wahkeena Falls and the reinforced concrete arch pedestrian bridge over the lower Multnomah Falls. In 1905 Benson donated the Forestry Building at the Lewis and Clark Centennial Exposition in Portland. The building was the largest wooden building at the time and it burnt down in 1964. The interior was copied in the Glacier Park Lodge. Simon Benson was a tee totaler and he wanted to discourage his workers from drinking alcohol in the middle of the day. In 1912, Benson gave the City of Portland $10,000 for the installation of twenty bronze temperance fountains for clean drinking water. These fountains, known as "Benson Bubblers", are still in use in downtown Portland. Today there are 52 Benson fountains, most in Portland but also one in Sapporo, Japan (since 1965), the first of Portland's sister cities; one at the Maryhill Museum of Art in the Columbia River Gorge; and since 2012 one in Pendleton, Oregon. Conservationist Francis J. Murnane was instrumental in preserving the bubblers, his first successful project. Benson was chosen to represent Oregon at the Panama–Pacific International Exposition in San Francisco in 1915, as the state's "First Citizen." In 1916, Benson gave the Portland School District $100,000 to help fund the building of a polytechnic school. Finished in 1918, the school was first used for the training of soldiers for World War I. It was re opened to high school students in January 1919 and renamed Benson Polytechnic. In 1921, after moving to Beverly Hills, California, Benson deeded the city of Portland nine acres overlooking the Willamette River between North Greeley and Going Streets. The land was later dedicated as Madrona Park.