Кіріспе

Сидни Фарбер (30 қыркүйек 1903 – 30 наурыз 1973) – американдық педиатриялық патолог. Ол лейкемиямен күресу үшін фолий қышқылының қарсы әсер ететін заттарын қолданғандығы үшін қазіргі заманғы химиотерапияның негізін қалаушысы деп есептеледі, бұл басқа қатерлі ісіктерге қарсы химиялық препараттарды жасауға мүмкіндік берді. Фарбер қатерлі ісіктерді зерттеуді қолдау және оларға қаржы жинау ісінде де белсенді болды, ең әйгілісі – балалардың қатерлі ісіктерін зерттеуге арналған «Джимми қоры» қорының құрылуы. Дана-Фарбер қатерлі ісік институты оның құрметіне аталған.

Ерте өмір

Ол Буффало қаласында, Нью-Йорк штатында, Саймон Фарбер мен Матильданың еврей отбасында дүниеге келді. Ол 14 баланың үшіншісі болды. Ол белгілі философ және Буффало университетінің профессоры Марвин Фарбердің (1901–1980 жж.) кіші інісі еді. 1920 жылдардың ортасында еврей студенттеріне АҚШ-тың медициналық мектептеріне түсуден жиі бас тартқандықтан, ол Еуропаға баруға мәжбүр болды. Фарбер неміс тілін жақсы білгендіктен, Германияның Гейдельберг және Фрайбург университеттерінде медициналық факультеттің бірінші курсын оқыды. Өмірі бойында Фарбер педиатриялық патология, аутопсия және медицина тарихы бойынша 270-тен астам кітап пен ғылыми мақала жариялады. Олардың көптегені бүгінгі күнге дейін классикалық анықтамалықтар болып табылады, мысалы, оның 1937 жылғы «Өлімнен кейінгі зерттеу» атты аутопсия әдістері мен техникалары туралы кітабы. Осының нәтижесінде Фарбер қазір педиатриялық патологияның негізін қалаушысы ретінде танылады. 1947 жылы Фарбер 16 балаға аминоптеринмен клиникалық сынақ жүргізді, олардың 10-ы уақытша ремиссияға қол жеткізді. Көптеген дәрігерлер бұл нәтижелерге қуанышпен жауап берсе, көптеген ғалымдар жаңа препаратқа күмәнмен қарады және қарсылық білдірді, себебі сол кездегі жас патолог Фарберді өршіл деп есептеді. Дегенмен, Фарбердің жаңалығы қатерлі ісіктерді зерттеуде маңызды қадам болды, өйткені бұрын дене сұйықтықтарындағы ісіктерге қарсы тиімді препараттар табылған емес. Бұл жаңалықтар Фарберді неопластикалық ауруларға арналған қазіргі заманғы химиотерапияның әкесі ретінде таныстырды, ол бұрыннан-ақ қазіргі заманғы педиатриялық патологияның негізін қалаушысы ретінде танылған еді. Streptomyces parvulus-тан алынған антибиотик бастапқыда Eli Lilly Pharmaceutical Company компаниясымен тегін ұсынылды.

Джимми қоры

1947 жылы Фарбер Нью-Англияның «Вариет» клубымен бірлесіп, қатерлі ісіктерді зерттеуге қаражат жинауды бастады. Олар бірге Балалардың қатерлі ісігін зерттеу қорын (CCRF) құрды, ол заманауи БАҚ құралдарын толыққанды пайдалану арқылы бүкіл ел бойынша жүргізілген алғашқы қайырымдастық акцияларының бірі болды, мысалы, «Шындық немесе салдары» радиошоуының эфирі. 1948 жылдың 22 мамырында CCRF-тің Фарбердің антифолаттарына жауап берген алғашқы пациенттерінің бірі, он екі жасар Эйнар Густафсон осы шоуда пайда болды. Оның Буркитт лимфомасы болғанымен, лейкемия емес, Густафсон («Джимми» деп жарнамалық мақсатта аталды) барлық педиатриялық қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға үлгі болды және CCRF-тің атын «Джимми қоры» деп өзгертуге себепкер болды.

Дана Фарбердің онкологиялық институты

1974 жылы Фарбердің CCRF Сидни Фарбердің қатерлі ісіктер орталығы деп аталды, ал 1976 жылы Сидни Фарбердің қатерлі ісіктер институты деп қайта аталды. Кәсіпкер Чарльз А. Дана мен оның қорының ұзақ мерзімді қаржылық қолдауы 1978 жылы Чарльз А. Дана ғимаратының салынуымен және 1983 жылы Институттың қазіргі атауы – Дана-Фарбер қатерлі ісіктер институты болып бекітілді. 1973 жылғы 30 наурызда Сидни Фарбер 69 жасында кеңсесінде жұмыс істеп жатқанда жүрек тоқтауынан көз жұмды.