Кіріспе

Операциялық онкология – онкология саласына қолданылатын хирургияның бір тармағы. Ол ісіктерді, әсіресе қатерлі ісіктерді хирургиялық жолмен емдеуге бағытталған. Қатерлі ісікті емдеудегі бірнеше тәсілдің бірі ретінде операциялық онкология мамандығы гематологиядан дамыған медициналық онкологияға (қатерлі ісіктерді дәрі-дәрмекпен емдеу) және радиологиядан дамыған сәулелік онкологияға ұқсас кезеңдерде дамыды. Онкология саласын дамытуға қызығушылық танытқан хирургтар Юинг қоғамын құрды, ол бүгінде Хирургиялық онкология қоғамы деп аталады. 2011 жылы Американдық хирургиялық кеңесі күрделі жалпы операциялық онкологияны мамандық бойынша сертификация арқылы бекітті. Онкологиялық орталықтардың көбеюімен, сондай-ақ жаңаша минималды инвазивті техникалардың, паллиативтік хирургияның және неоадъюванттық емдеудің дамуымен бұл саланың одан әрі кеңеюі күтілуде.

Талқылау

Хирургиялық онкологияның жеке медициналық мамандық саналатыны қазіргі таңда қызу пікірталас тудырып отыр. Бүгінде, бір хирургтың барлық қатерлі ауруларды хирургиялық жолмен емдеуде білікті болуы мүмкін емес дегенге кейбір мамандар келіседі. АҚШ-та Хирургиялық Онкология қоғамы бекіткен 19 хирургиялық онкология стипендиялық бағдарламасы бар, және бұл көрсеткіштің артуы күтілуде. Көптеген жалпы хирургтар қатерлі ісіктермен ауыратын науқастарды емдеуге белсенді қатысса да, "хирургиялық онколог" атағы көбінесе бекітілген стипендиялық бағдарламаның бірін аяқтаған хирургтарға беріледі. Дегенмен, бұл сөздердің мәніне қатысты мәселе, себебі қатерлі ісікпен ауыратын науқастарды емдеуге толыққанды қатысатын көптеген хирургтар өздерін хирургиялық онкологтар деп есептейді. Көбінесе, хирургиялық онколог термині жалпы хирургиялық онкологты (жалпы хирургияның бір тармағы) білдіреді, бірақ торакальды хирургиялық онкологтар, гинекологтар және т.б. қатерлі ісікпен ауыратын науқастарды емдеуге маманданған хирургтар ретінде қарастырылуы мүмкін.

Оқыту

Онкологиялық хирургияда таңдаулы мамандануға дайындықтан өткен хирургтарды оқытудың маңыздылығы, бірқатар клиникалық сынақтармен дәлелденген, хирургиялық онкологиялық көмектің нәтижелері хирургтың тәжірибесімен тікелей байланысты екендігінде. Яғни, хирург қаншалықты көп қатерлі ісіктерді емдесе, соншалықты тиімдірек болады, нәтижесінде оның пациенттерінің өмір сүру көрсеткіштері жақсарады. Бұл талқылауға ашық мәселе, бірақ қалыпты жағдайларда, белгілі бір операцияны жиі жасайтын хирург, сол процедураны сирек орындайтын әріптесімен салыстырғанда, жақсы нәтижелерге қол жеткізеді деп қабылданады. Бұл әсіресе күрделі қатерлі ісіктерді хирургиялық жолмен жою кезінде маңызды, мысалы, сүт безі қатерлі ісігін емдеу, қарын безі қатерлі ісігі үшін панкреатикодуоденэктомия (Уиппл процедурасы) және асқазан қатерлі ісігі үшін кеңейтілген (D2) лимфаденэктомиямен гастректомия. АҚШ және Канадада хирургиялық онкологтардың оқуы ең ұзаққа созылады. Сүт безі аурулары және сүт безі қатерлі ісігі салаларында, сүт безі хирургі деп, сүт безі ауруларымен және қатерлі ісігімен күресетін мамандарды атаймыз. Клиникалық және ғылыми-зерттеу оқуының мерзімі әдетте 6-8 жылды құрайды, ал 8-10 жыл да жиі кездеседі.