Кіріспе
Израиль әскери офицері (1923–2004)
Цви Цур (сондай-ақ Зви Цур деп транслитерацияланады; 17 сәуір 1923 – 28 желтоқсан 2004) – Израиль офицері, Израиль Қорғаныс күштерінің 6-шы Бас штаб бастығы (1961–1963) қызметін атқарған.
Ерте өмір
Цур 1923 жылы Совет Одағындағы Заслав қаласында (қазіргі Украинадағы Изиаслав) Цви Цера Цертенко болып дүниеге келді және екі жасында Міндетті Палестинаға алия жасады. 1936 жылы араб көтерілісінің және 1936-1939 жылдардағы погромалардың қызында еврейлерді араб бүлікшілерінен қорғау үшін Хагана қатарына қосылды.
Әскери мансап
1948 жылғы Араб-Израиль соғысының басталуымен Цур Гивати бригадасының батальон командирі болып тағайындалды және басқа операциялармен қатар Плешет операциясына қатысты. Цур оңтүстік майданда соғысқан "Самсонның түлкілері" атты жылдам джиппен барлаушы компанияның негізін қалаушы болды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол ұйымдастыру жұмыстарын атқарды және АҚШ-қа жұмыс күшін басқаруды оқуға барып оралды. 1956 жылы генерал-майор шеніне көтеріліп, орталық майданның қолбасшысы болып тағайындалды. 1958 жылы штаб бастығының орынбасары болып тағайындалып, Францияда ұзақ мерзім бойы оқыды. 1960 жылдың қыркүйегінде елге қайтып келді. Келесі жылы Хаим Ласковты Израиль Қорғаныс күштерінің (ИДҚ) штаб бастығы лауазымынан алмастырды.
Қызметкерлер кеңесі
1961 жылдың қаңтар айында Цур Израиль қорғаныс күштерінің Бас штаб бастығы болып тағайындалды. Оның алғашқы қадамдарының бірі – генерал-майор Ицхак Рабинді өзінің орынбасары етіп тағайындау болды. Цурдың қызмет мерзімі Голан биіктіктерінен Израиль ауылдарын обстрелдеген Сириямен болған шекаралық қақтығыстарды қоспағанда, салыстырмалы түрде тыныш өтті. Цурдың қызмет ету кезеңіндегі ең ірі операция – «Лақайық» (Swallow) операциясы 1962 жылдың 16 наурызында өтті. Онда Голани бригадасы Сирияның Галилея теңізінің солтүстігіндегі бекіністеріне шабуыл жасап, Сирияның обстрелін тоқтатуға тырысты. Шайқаста жеті израильдік және отыз сириялық әскер қаза тапты. Бірақ, аймақтағы обстрел тоқтатылмады және 1963 жылдың 19 тамызында Сирия күштері Алмагорда екі бейбіт тұрғынды өлтірді. Цур Израиль қорғаныс күштеріне сапалы кадрларды тартуға ұмтылып, 1961 жылдың маусым айында офицерлерге жеке пайдалану үшін жеке көлік беру туралы шешім қабылдады. Таңдау Citroën 2CV үлгісінде тоқтады. Цур сондай-ақ Израиль қорғаныс күштерін араб армияларымен болатын соғысқа дайындады және араб шабуылдарын тойтару үшін қорғаныс күштерін нығайтты. 1961 жылдың тамызында Мысыр президенті Гамал Абдул Насер Израильдің кеңес жасалған МиГ-19 истребительдеріне қарсы тұру үшін «Дассо Мираж III» әуе кемелерін сатып алғанын мәлімдеді. «Мираж» әуе кемелері өте жақсы өзін көрсетіп, көп жылдар бойы Израиль әуе күштерінің негізгі истребителі болып қызмет етті. «Мираж» Израильдің алты күндік соғыстағы жеңісіне және Мысыр, Сирия және Иорданияның біріккен әуе күштерін жоюға, сондай-ақ Цурдың тағы екі маңызды сатып алуына – «Центурион» танктері мен MIM 23 Hawk зениттік ракеталық кешеніне үлкен үлес қосты. Цур 1963 жылдың желтоқсан айының соңында Бас штаб бастығы лауазымынан және әскери қызметтен зейнетке шықты.
Азаматтық және саяси мансап
Зейнетке шыққаннан кейін Цур Израильдің ұлттық су компаниясы «Мекороттың» бас директоры болып тағайындалды. Мұше Даянның саяси күреске түсуге шақыруымен 1965 жылғы сайлауда ол Дэвид Бен-Гурионның партиясы «Рафи» тізімі бойынша Кнессетке сайланды. Бірақ, ол бір айдан кейін Кнессеттен отставкаға кетіп, Амос Деганимен ауыстырылды, сосын «Мекоротқа» жұмысқа қайта оралды. 1967 жылдың мамыр айында Даян Қорғаныс министрі болып тағайындалғанда, Цурдан Даянға көмектесуі сұралып, ол жеті жыл бойы Қорғаныс министрінің кеңесшісі қызметін атқарды. Содан кейін Цур бірнеше басқарушы лауазымдарда жұмыс істеді, оның ішінде Израиль ұшақ құрастыру өнеркәсібі, «Зим» кеме компаниясы және «Hevra LeYsrael». Цур өмірінің соңына дейін қоғамдық істерге белсенді қатысты, ал 2004 жылдың 29 сәуірінде Ариэль Шаронның жарылыс жоспарын қолдаған хатқа қол қойды. Ол сол жылдың желтоқсан айында қайтыс болды.