Кіріспе
Неміс физигі (1878–1960)
Эрнст Дж. Л. Гехрке (1 шілде 1878, Берлин – 25 қаңтар 1960, Хоэн-Нюендорф) – неміс эксперименталды физигі. Ол Рейх физикалық-техникалық институтының оптикалық бөлімінің директоры болды. Сонымен қатар, ол Берлин университетінде профессор қызметін атқарды. Ол интерферометрияда Ламмер-Гехрке әдісін және спектрлік сызықтар құрылымын жоғары дәлдікпен анықтауға арналған мультиплекстік интерферометриялық спектроскопты жасады. Антирелятивист болғандықтан, 1920 жылы неміс ғалымдарының жұмыс қоғамы ұйымдастырған шарада баяндама жасады. Ол Потсдам астрофизикалық обсерваториясының қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Карл Цайс Йенада жұмыс істеді, Йена университетінің Физиологиялық оптика институтын дамытуға көмектесті және оның директоры болды. 1949 жылы Германия материалдарды және өнімдерді сынау басқармасында жұмыс істей бастады. 1953 жылы Германия өлшемдер мен салмақтар жөніндегі кеңсесінің оптикалық бөлімінің директоры болды.
Ernst J. L. Gehrcke (1 July 1878 in Berlin – 25 January 1960 in Hohen Neuendorf) was a German experimental physicist. He was director of the optical department at the Reich Physical and Technical Institute. Concurrently, he was a professor at the University of Berlin. He developed the Lummer–Gehrcke method in interferometry and the multiplex interferometric spectroscope for precision resolution of spectral line structures. As an anti relativist, he was a speaker at an event organized in 1920 by the Working Society of German Scientists. He sat on the board of trustees of the Potsdam Astrophysical Observatory. After World War II, he worked at Carl Zeiss Jena, and he helped to develop and become the director of the Institute for Physiological Optics at the University of Jena. In 1949, he began work at the German Office for Materials and Product Testing. In 1953, he became the director of the optical department of the German Office for Weights and Measures.
Білім
Герке 1897 жылдан 1901 жылға дейін Фридрих Вильгельм университетінде (қазіргі Берлиндегі Гумбольдт университеті) оқыды. Ол 1901 жылы Эмиль Варбургтың басшылығымен докторлық диссертациясын қорғады.
Мансап
1901 жылы Гехрке Физикалық-техникалық Рейхсанстальтқа (PTR, Рейхтың физикалық және техникалық институты, 1945 жылдан кейін Физикалық-техникалық Бундесанстальт деп аталды) қосылды. 1926 жылы ол оптика бөлімінің директоры болды және 1946 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. PTR-дегі лауазымымен қатар, ол 1904-1921 жылдары Фридрих Вильгельм университетінде Приватдоцент, ал 1921-1946 жылдары – экстраординариус профессор болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін университет Берлиндегі советтік оккупациялық аймағында қалды. 1946 жылы Гехрке Йенадағы Carl Zeiss AG компаниясында жұмыс істеді және Фридрих Шиллер университетіндегі Физиологиялық оптика институтын дамытуға көмектесіп, оның директоры болды. 1949 жылы ол Шығыс Берлинге Германия материалдарды және өнімдерді сынау жөніндегі басқармасына (Deutsches Amt für Materialprüfung) көшті. 1953 жылы ол Шығыс Берлиндегі Германияның салмақтар мен өлшемдер жөніндегі басқармасының (DAMG, Deutsches Amt für Maß und Gewicht) оптикалық бөлімінің директоры болды, бұл Батыс Германияның Физикалық-техникалық Бундесанстальтына (Physikalisch Technische Bundesanstalt) теңдес келетін Шығыс Германия мекемесі еді. Гехрке интерференциялық спектроскопия (интерферометрия), физиологиялық оптика және газдардағы электр разрядының физикасы саласындағы тәжірибелік әдістерге үлес қосты. 1903 жылы Отто Ламмермен бірлесіп, интерферометрияда Ламмер-Гехрке әдісін жасады. 1927 жылы Эрнст Густав Лаумен бірге спектральдық сызықтардың құрылымын жоғары дәлдікпен ажыратуға арналған мультиплексті интерферометриялық спектроскопты құрды. Сол кездегі басқа да көрнекті физиктер сияқты (соның ішінде голландтық жетекші теоретик Х.А. Лоренц), экспериментатор Гехрке жарық эфирі тұжырымын қабылдауға дайын болмады және осы және басқа да себептермен 1911 жылдан бері Эйнштейннің салыстырмалылық теориясын қатаң сынады. Бұл 1920 жылы Пол Вейланд ұйымдастырған шараға шақыруға әкелді. Радикалды саяси белсенді, кәсіби агитатор, ұсақ қылмыскер және «Völkische Monatshefte» атты жантайымды антисемиттік журналдың редакторы Вейланд Эйнштейннің теориялары Берлин баспасөзінде тым кең таралғанына сенді, ол Эйнштейннің ісіне ғылыми емес себептермен ықылас көрсеткен яһудилердің үстемдігінде екенін ойлады. Осыған жауап ретінде Вейланд «Таза ғылымды сақтау үшін неміс табиғат зерттеушілерінің жұмыс тобын» (Arbeitsgemeinschaft deutscher Naturforscher zur Erhaltung reiner Wissenschaft) құрды, ол ешқашан ресми тіркелмеді. Вейланд қоғамға қолдау көрсету үшін Нобель сыйлығының лауреаты Филипп Ленард сияқты танымал консервативті ғалымдардың қолдауын алуға тырысты (бірақ Ленард Вейландтың кездесулеріне қатысудан бас тартты). Қоғам өзінің алғашқы және жалғыз шарасын 1920 жылдың 24 тамызында өткізді, онда Альберт Эйнштейннің салыстырмалылық теориясына қарсы баяндамалар оқылды. Вейланд алғашқы баяндамасында Эйнштейнді плагиаттаушы деп айыптады. Гехрке екінші және соңғы баяндама жасады, онда ол Эйнштейннің теориясын егжей-тегжейлі сынады. Эйнштейн бұл шараға Вальтер Нернстпен бірге қатысты. Макс фон Лауэ, Вальтер Нернст және Генрих Рубенс 26 тамызда Берлиндегі жетекші «Tägliche Rundschau» газетінде оқиғаға қысқаша және лайықты жауап жариялады. Эйнштейн 27 тамызда өзінің біршама ұзақ жауабын жариялады, кейін ол осыған өкінді. Теориялық физикадағы соңғы тенденцияларға (әсіресе салыстырмалылық теориясы мен кванттық механикаға қатысты) қарсы антисемитизм мен жағымсыздық Deutsche Physik қозғалысының негізгі мотивациялық факторлары болды. Жақын әріптестерінің кеңесімен Эйнштейн кейіннен сыншыларын кәсіби ортада пікірталасқа шақырып, Гехрке мен Ленард сияқты ғылыми қарсыластарының бірнешесі келісті. Келесі пікірталас 20 қыркүйекте Бад-Наухаймда өткен Германия ғалымдар мен дәрігерлер қоғамының 86-шы отырысында Фридрих фон Мюллер төрағалығымен, Хендрик Лоренц, Макс Планк және Герман Вейль қатысуымен өтті. Бұл кездесуде Гехрке Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясы айналатын анықтамалық жүйелердегі жарық жылдамдығынан асатын жылдамдықтарды мойындайтынын, ал арнайы салыстырмалылық теориясы оны жоққа шығарғанын сынады (салыстырмалылық теориясының сыналымына қараңыз). Физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты Филипп Ленард 1921 жылы Гехркеге Физика бойынша Нобель сыйлығын ұсынды. 1922-1925 жылдары Гехрке Потсдам астрофизикалық обсерваториясының кураториясының мүшесі болды. 1922 жылдың 9 ақпанында Макс Планк Гехрке, Макс фон Лауэ, Г. Мюллер, Вальтер Нернстті кураторияға тағайындады, оларды Пруссия ғылым академиясы (Preußische Akademie der Wissenschaften) бекітті. Гехрке Физикалық-техникалық Рейхсанстальттің өкілі болды. Олардың тағайындалу кезеңінде Альберт Эйнштейн қатысқан төрт рет отырыс өтті. Бұл жағдай 18 ай бұрын Arbeitsgemeinschaft deutscher Naturforscher ұйымдастырған жиын мен Эйнштейн, Лауэ және Нернсттің баспасөз арқылы жауаптарынан кейін таң қалдырды.
Гехрке кітаптары
Гехрке, Эрнст (редактор) "Физикалық оптиканың нұсқаулығы". Екі томдық (Барт, 1927–1928)