Кіріспе

Англияда туған ирланд футболшысы (1971 жылы туған)

Джейсон Уинн Макатер (18 маусым 1971 жылы туған) – бұрынғы кәсіби футболшы. Оның негізгі позициясы орталық жартылай қорғаушы, алайда ол оң қанатта да, сондай-ақ толық қорғаушы ретінде де жақсы ойнайтын. 1992 жылдан 2007 жылға дейінгі кәсіби карьерасында Макатер бес клубта ойнады: «Болтон Уондерерс», «Ливерпуль», «Блэкберн Роверс», «Сандерленд» және, соңында, «Транмир Роверс». Оның трансферлік құны 9,5 миллион фунт стерлингті құрады. Англияда туған ол халықаралық деңгейде Ирландия Республикасының ұлттық құрамасы сапында өнер көрсетіп, 52 рет құрама жеңіске жетті және 1994 және 2002 жылғы әлем чемпионаттарына қатысты.

Болтонның көшпелілері

МакАтер Виралдағы Биркенхед қаласында дүниеге келген. Оның отбасы 1980 жылдары кеме жасаушылықтардың жабылуынан қатты күйзелді, ал ол 1990 жылдарды жұмыссыз күйде бастады. Ол «Маринмен» келісімшарт жасаған жоқ, сондықтан «Болтон» жас жартылай қорғаушыны 500 фунт стерлинг пен үлкен бір қап футбол добына сатып алды. Ол өзінің негізгі құрамдағы тұңғыш ойынын 1992 жылдың 28 қарашасында «Бернден Парк» стадионында 2-ші дивизионда «Бёрнли» клубына қарсы өткізіп, 4:0 есебімен жеңіске жетті. 1992-93 маусымында «Болтон» сапында 21 матч өткізіп, маусымды екінші орында аяқтады және Бірінші дивизионға жолдама алды. «Болтон» 1993-94 маусымында Англия кубогының (ФА Кубогы) жартылай финалына дейін жетті және Бірінші дивизионда жақсы позицияға ие болды. 1994-95 маусымында «Болтон» Футбол лигасы кубогының финалына өтті (37 жыл ішіндегі ірі кубок финалында алғашқы қатысуы), бірақ «Ливерпульге» 2:1 есебімен есе жіберді. МакАтер мен оның командаластары келесі айда, 1995 жылдың 29 мамырында «Уэмблиге» оралды, себебі олар лигада үшінші орын алып, Бірінші дивизион плей-офф финалына жолдама алды. Бұл жолы олардың қарсыластары «Рединг» болды. Бірінші таймда «Рединг» 2:0 есебімен алға шықты және 86-шы минутқа дейін есепті сақтап тұрды, сол кезде «Болтон» есепті теңестіріп 2:2 қылды және қосымша уақытқа күш салды. «Болтон» қосымша уақытта 4:3 есебімен жеңіске жетті, ал МакАтерге Англия Премьер-лигасында өнер көрсетуге алғашқы мүмкіндік туды.

Ливерпуль

1995–96 жылғы маусымның басында МакАтир 1995 жылғы Футбол лигасы кубогының финалында «Болтон» сапында ойнағаннан кейін «Ливерпуль» клубына 4,5 миллион фунт стерлингке қосылды. 1995 жылы «Блэкберн Роверс» клубына өтуге жақын болған еді, бірақ «Ливерпуль» қызығушылық танытқан соң, МакАтир бала кезінде жақтаған командасына қол қоюға шешім қабылдады және сол кездегі «Блэкберн» бас жаттықтырушысы Кенни Далглиштің ұсынысын қабылдамады. 1995 жылғы 16 қыркүйекте «Анфилд» стадионында «Блэкберн» клубына қарсы өткен ойында 3:0 есебімен жеңіске жетіп, Джон Барнстың орнына алаңға түсті. «Анфилдта» ойнаған кезінде МакАтир негізінен орталық жартылай қорғаушы болғанымен, кейбір кездесулерде оң қорғаушы ретінде де ойын көрсетті. 1998 жылғы 31 қаңтарда «Анфилд» стадионында «Блэкберн» клубына қарсы өткен ойында аяғы сынды. Толыққанды жазылып, бірінші құрамға оралған соң 1998 жылғы 2 мамырда «Вест Хэм Юнайтед» клубына қарсы екі гол соқты. 1996 жылғы Англия кубогының финалында «Манчестер Юнайтед» клубына қарсы ойнады, онда «Ливерпуль» Эрик Кантонаның соққан жалғыз голымен жеңіліске ұшырады. Барлығы «Ливерпуль» сапында 139 ойын өткізіп, төрт маусым ішінде алты гол соқты. МакАтир 1990-жылдардағы «Ливерпуль» ойыншыларының «Spice Boys» деп аталатын тобының құрамында болды. Бұл топқа Робби Фаулер, Стив Макманаман және Джейми Реднапп та кірді. «Роверс» сол маусымда бірінші лигадан төмендеді, бірақ МакАтир клубқа 2001 жылы клубпен екінші толық маусымында Премьер-лигаға қайта оралуға көмектесті. «Роверс» сапында ойнаған кезінде МакАтир бір күні бас жаттықтырушы Грейм Сунесспен қатысты дауға түсті және 2002 жылы оның туралы былай деді: «Ол менің мансабымды жоққа шығарды және оны жек көруден басқа ештеңе істей алмаймын».

Сандерленд

Сонесс 2001 жылы қазан айында McAteer-ді 1 миллион фунтқа «Сандерлендке» үш жылдық келісім шартымен сатты. Ол сол маусымда 27 матч өткізді, бірақ келесі маусымда «Қара мысықтардың» Бірінші дивизионға түсіп кетуіне тосқауыл қойа алмады. Екі рет іш қуысы операциясынан кейін, 2002 жылдың қыркүйегінен 2003 жылдың желтоқсанына дейін ол тек бес рет ғана алаңға шықты. 13 желтоқсанда өткен алғашқы ойынында, ол «Вест Хэм Юнайтед» сапында 3:2 есебімен жеңіліс тапқан маткта төрт минуттың ішінде гол соқты. 2004 жылғы мамыр айында «Кристалл Пэлас» клубымен өткен плей-офф жартылай финалының екі ойынында да қатысты, содан кейін жыл соңында клубтан босатылды.

Транмерлік роверлер

2004 жылдың шілдесінде МакАтир жаңадан төмендеген «Лестер Сити» клубымен бір жылдық келісімге келісуге жақын болды, бірақ күтпеген жағдайларға байланысты келісім күшін жойды. Бірнеше күннен кейін ол өзінің туған қаласының клубы – «Транмир Роверспен» екі жылдық келісімшартқа қол қойды, карьерасын осы клубта аяқтауды үміттенеді. Ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін жаттықтырушылық мансапты бастауға дайындықпен баптығыш ретінде оқыды. Бас жаттықтырушы Брайан Литтл оны клуб капитаны етіп тағайындады, ол команданы Лига Біріншілігінің плей-офф жартылай финалына жеткізді, онда олар пенальтилер сериясында «Хартлпул Юнайтедке» есе жіберді. 2007 жылдың мамыр айында «Транмир Роверс» оны босатып жіберді, ал ол көп ұзамай карьерасын аяқтағанын жариялады. 2009 жылдың 15 маусымында ол «Ливерпульдің» бұрынғы ойыншысы Джон Барнстың «Транмирдегі» көмекшісі болып тағайындалды. 9 қазанда 11 матчта тек екі лигалық жеңіс болғаннан кейін екеуі де қызметтен босатылды.

Халықаралық мансап

Макатер Ирландия Республикасы үшін ойнауға құқылы деп танылды, себебі оның County Down округінде туған әкесі болған. Алайда, 2024 жылдың ақпан айында берген сұхбатында Ирландиямен байланысының шын мәнінде одан да арғы атасынан басталуы мүмкін екенін айтты, бұл оның құқығын алуы үшін жеткіліксіз. Ирландия паспортын алу қажет болғанда, Ирландия Футбол қауымдастығының өкілі оған Даун округінің МакАтиерлерінен жасына сәйкес келетін біреудің есімін кездейсоқ таңдап, оны әкесі деп жариялауды ұсынды. Ол 1994 жылдан 2004 жылға дейін 52 рет құрама сапында ойнады, алғашқы матчын 1994 жылдың 23 наурызында Лансдаун Роудта Ресеймен 0:0 есебімен тең түскен достық кездесуде өткізді. Ол 1994 жылғы әлем чемпионатына менеджер Джек Чарлтонның шақыруымен қатысты. 18 маусымда Италияға қарсы өткен топтық кезеңдегі 1:0 есебімен жеңіске жеткен матчта Макатер ойынға қосымша уақытта шықты. 2002 жылы ол екінші рет әлем чемпионатына қатысты. 2000 жылдың 2 қыркүйегінде Амстердамда Нидерландымен 2:2 есебімен тең түскен матчта гол соқты, ал 2001 жылдың 1 қыркүйегінде Нидерландыны 1:0 есебімен жеңген матчта жеңіс голын енгізді. Бұл екі нәтиже республиканың 24 ұпаймен топта екінші орын алып, финалға қатысуына мүмкіндік берді, ал үшінші орындағы Нидерланды (20 ұпай) финалға ілікпеді. Турнирде ол Камерунға қарсы өткен Ирландия Республикасының ашылу матчында 45 минут, ал Сауд Арабиясына қарсы үшінші матчта 11 минут ойнады. 2002 жылғы әлем чемпионатындағы Сайпан оқиғасынан кейін Макатер Рой Кинге сын айтты: "Рой үшін бәрі қара немесе ақ, сұр түс жоқ. Оның ашуын мен әрдайым түсінбеймін".

Жеке өмір

МакАтер "Триггер" лақап атын алды, бұл "Ақымақтар мен жылқылар" телесериалының ақыл-ойы төмен кейіпкерінің есімінен шыққан. 2005 жылы ол осы бейнені көбірек ойынға түсу үшін қастықтап жасағанын айтты, себебі жаттықтырушылар оны түрлі позицияларда пайдалануға жайлы сезінетін. МакАтердің ақыл-ойының төмендігі туралы әңгімелер көп тарады, соның ішінде ол пиццаны сегіз емес, төрт бөлікке кесуді өтінген, себебі оның ашықпайтыны туралы да айтылды; ол 2005 жылы бұл оқиғаның рас екенін растады. 2001 жылы МакАтер Слэйн қамалында Кристина Деланиге үйленді. Оның жеңістігі – бұрынғы "Ливерпуль" командаласы Стив МакМанаман, ол 2002 жылы Люси Эдвардстың үлкен әпкесі Викторияға үйленді. МакАтер 2022 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының финалында LFC TV арнасымен бірге болғанда, оның әйелі Люси мен 22 жастағы ұлы қаоста ұрланып, шабуылға ұшырағанын айтты.

Бекітулер

McAteer EA Sports FIFA бейне ойындары сериясында көзге түсті; ол ФИФА Футбол 96 халықаралық нұсқасының мұқабасында Франк де Буермен бірге болды. 1997 жылы McAteer Wash & Go шампунінің жарнамасында ойнады, ал оған шамамен 100 000 фунт төленгендігі хабарланды.