Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Pinchcliffe Grand Prix (Flåklypa Grand Prix) – 1975 жылы Норвегияда түсірілген, режиссері Иво Каприноның тоқтау анимациялық көркем фильмі. Ол норвегиялық суретші-карикатурист және жазушы Кьелл Аукрусттың кітаптар сериясының кейіпкерлері негізінде жасалған. Бұл – Норвегия тарихындағы ең көп көрерменге жеткен фильм, шығуынан бері 5,5 миллион билет сатылған, ал қазіргі Норвегия халқы 5 миллионнан астам адамды құрайды. Фильм бұрынғы КСРО-да 28 миллион билет сатқан.
The Pinchcliffe Grand Prix (Flåklypa Grand Prix) is a 1975 Norwegian stop motion animated feature film directed by Ivo Caprino. It is based on characters from a series of books by Norwegian cartoonist and author Kjell Aukrust. It is the most widely seen Norwegian film of all time, having sold some 5.5 million tickets since its release to a population which currently numbers just over 5 million. The film sold 28 million movie tickets in the former Soviet Union.
Сюжет
Флаклипа ауылында (Эн. Pinchcliffe) өнертапқыш Реодор Фелген (En. Теодор Римспок) өзінің жануар достары Людвиг (En. Ламберт) (ұсыққан, көңілсіз және мұңды кірпі) және Солан Гундерсен (En. Сони Дакворт) (қуанышты және оң көзқарасты қарға) есебінде тұрады. Реодор велосипед жөндеуші болып жұмыс істейді, бірақ ол көбінесе Rube Goldberg стиліндегі күрделі құрылғыларды ойлап табумен айналысады. Бір күні үштік Реодордың бұрынғы көмекшілерінің бірі Рудольф Блодструпмоеннің (Эн. Рудольф Гор Слайми) жарыс машинасының қозғалтқышының жобасын ұрлап алып, Формула-1 әлем чемпионы болғанын біледі. Солан араб мұнай шейхы Бен Редик Фай Фазаннан (Эн. Абдул Бен Бонанза) жарысқа қатысу үшін қаржы алады, ол сүйкімділік үшін Флаклипада демалып жүрген еді. Осылайша үштік алып жарыс машинасы – Il Tempo Gigante-ні жасайды: екі өте үлкен қозғалтқышы бар керемет құрылыс (салмағы 2,8 тонна, ал бірінші рет іске қосылғанда Бергендегі сейсмометр 7,8 Рихтер көрсеткен), мыс корпус, айналмалы радар (жарыс барысында Блодструпмоен түтін соғысын бастағанда пайдалы болады), супер ретометрлік дистрибьютор және жеке қан банкі. Реодор Блодструпмоеннің саботаж жасау әрекеттеріне қарамастан жеңіске жетеді.
In the village of Flåklypa, (En. Pinchcliffe), the inventor Reodor Felgen (En. Theodore Rimspoke) lives with his animal friends Ludvig (En. Lambert) (a nervous, pessimistic and melancholic hedgehog) and Solan Gundersen (En. Sonny Duckworth) (a cheerful and optimistic magpie). Reodor works as a bicycle repairman, though he spends most of his time inventing weird Rube Goldberg like contraptions. One day, the trio discovers that one of Reodor's former assistants, Rudolf Blodstrupmoen (En. Rudolph Gore Slimey), has stolen his design for a race car engine and has become a world champion Formula One driver. Solan secures funding from Arab oil sheik Ben Redic Fy Fazan (En. Abdul Ben Bonanza), who happens to be vacationing in Flåklypa, and to enter the race, the trio builds a gigantic racing car: Il Tempo Gigante—a fabulous construction with two extremely big engines (weighing 2.8 tonnes alone and making the seismometer in Bergen show 7.8 Richter when started the first time), a body made out of copper, a spinning radar (that turns out to be useful when Blodstrupmoen starts engaging in smoke warfare during the race), super retometric distributor, and its own blood bank. Reodor ends up winning despite Blodstrupmoen's attempts at sabotage.
Тарих
1970 жылы Иво Каприно және оның шағын серіктестер тобы 25 минуттық телеарналық жобаға кірісті, ол кейіннен The Pinchcliffe Grand Prix атанды. Телеарналық жоба – бұл нақты сюжеті жоқ, Аукрост кітаптарының эскиздерінен құралған жиынтық. 1,5 жылдық жұмыстан кейін, ол толыққанды жұмыс істемейтіні анық болды, сондықтан телеарналық жобаның өндірісі тоқтатылды (бірнеше қысқа клиптерден басқа, оның ешқандай материалы жұртшылыққа көрсетілген жоқ). Бір жыл өткен соң Иво Каприноның ұлы Ремо Каприно эскиздерді толық метражды фильмге айналдыру идеясын келтірді. Кьелл Аукруст, Иво Каприно, Кьелл Сиверсен және Ремо Каприно сол кезде болашақта "Пинчклифф Гран-при" деп аталатын сценарийді жазуға кірісті. Фильмге Кьелл Аукрусттың әкесінің туған жері – Лом қатты әсер етті. Флаклыпа тауы – нағыз таудың стилденген нұсқасы, ал оның астындағы аңғар Флаклыпа деп аталады. Сондай-ақ, кейіпкерлердің нақты адамдардың пародиясын екеніне кеңінен сенеді. Фильмді шамамен бес адамнан тұратын команда 3,5 жыл ішінде түсірді. Каприно режиссерлік пен анимациялық жұмыстарды атқарды. Бьярн Сандемозе (Каприноның мансабындағы басты серіктесі) реквизиттердің, декорациялардың және машиналардың көп бөлігін жасады және фильмді түсірудің техникалық аспектілеріне жауапты болды. Ингеборг Райзер қуыршақтарды, ал Герд Альфсен костюмдер мен реквизиттерді жасады. Чарли Патей оператор болды. 1975 жылы шыққанда "Пинчклифф Гран-при" Норвегияда үлкен жетістікке ие болды, алғашқы жылы 1 миллион билет сатылды. Ол Норвегиядағы барлық уақыттағы ең табысты фильм болып қала береді (Caprino Studios бүгінгі күнге дейін 5,5 миллион билет сатылғанын мәлімдейді) және көптеген басқа елдерде де көрсетілді. Фильм 1993 жылы "Рождество алдындағы қасірет" фильмінен кейін ең көп табыс әкелген тоқтаулы анимациялық фильм атағын алды. Фильм 1975 жылдан 2003 жылға дейін 28 жыл бойы аптаның барлық күндері кинотеатрларда көрсетілді, негізінен Норвегияда, Мәскеуде және Токиода. Фильмді насихаттау үшін, мысалы, жарыстар арасында Хоккенхаймрингті айналып өту үшін нағыз Il tempo gigante машинасы пайдаланылды. Бастапқыда машинада 250 ат күші бар Cadillac қозғалтқышы болған, бірақ оны көрген Ники Лауда оларға 7,6 литрлік, 550 ат күші бар үлкен блок Chevrolet қозғалтқышын ұсынды. Көліктің қосымша реактивті қозғалтқышы да бар, бірақ Еуропалық Одақтың шектеулеріне байланысты көлікті тек теледидарлық камеоларда ғана пайдалануға рұқсат етіледі. Ұлыбританиядағы көрсетілімде танымал Формула-1 комментаторы Мюррей Уокердің дауысы дыбыстауға алынды. АҚШ-та дубляжланған нұсқасы да бар. Фильм алғаш рет 2001 жылы DVD форматында шықты. 2005 жылы сандық түрде жаңартылған 30 жылдық мерекелік DVD шығарылды, онда саундтректер мен субтитрлер бес тілде, соның ішінде ағылшын тілінде болды. Фильм бірнеше жыл бойы Норвегияда әр Рождество қарсаңында көрсетіліп келді, бірақ NRK арнасынан TV 2 арнасына ауысу 23 немесе 25 желтоқсанға көрсету күнін өзгертіп жіберді. 2009 жылы ол 25 желтоқсанда көрсетілді. Австралияда 8 мамыр 1980 жылы Filmways Australia компаниясымен кинотеатрларда көрсетілді, ал 1981 жылы АҚШ пен Канадада шықты.
In 1970, Ivo Caprino and his small team of collaborators started work on a 25 minute long TV special, which would eventually become The Pinchcliffe Grand Prix. The TV special was a collection of sketches based on Aukrust's books, with no real storyline. After 1.5 years of work, it was decided that it didn't really work as a whole, so production on the TV special was stopped (with the exception of some very short clips, no material from it has ever been seen by the public). About one year after the rejection, Ivo Caprino's son, Remo Caprino, got the idea to make the sketches into a full length film. Kjell Aukrust, Ivo Caprino, Kjell Syversen, and Remo Caprino began at that point to write the script for what would later become The Pinchcliffe Grand Prix. The film is heavily inspired by the birthplace of Kjell Aukrust's father, Lom. The Flåklypa mountain is a stylized version of a real mountain, where the valley underneath it is named Flåklypa. It is also widely believed that the characters are caricatures of real persons. The film was made in 3.5 years by a team of approximately five people. Caprino directed and animated. Bjarne Sandemose (Caprino's principal collaborator throughout his career) built most of the props, sets, and cars and was in charge of the technical aspects of making the film. Ingeborg Riiser designed the puppets and Gerd Alfsen made the costumes and props. Charley Patey was the cameraman. When it came out in 1975, The Pinchcliffe Grand Prix was an enormous success in Norway, selling 1 million tickets in its first year of release. It remains the biggest box office hit of all time in Norway (Caprino Studios claim it has sold 5.5 million tickets to date) and was also released in many other countries. The film held the record for the highest grossing stop motion animated film until it was surpassed in 1993 by The Nightmare Before Christmas. The film was shown in cinemas every day of the week for 28 years, from 1975 until 2003—mainly in Norway, Moscow and Tokyo. A real Il tempo gigante car was used to promote the film, e. g. driving around the Hockenheimring between races. The car originally had a 250 hp Cadillac engine but when Niki Lauda saw it he provided them with a 7.6 L, 550 hp, big block Chevrolet. The car also has an auxiliary jet engine, but due to EU restrictions the vehicle is barely permitted to be used at all save for exclusive TV cameos. The UK release featured the voice of well known Formula One commentator Murray Walker. There is also a US dubbed version. The film was first released on DVD in 2001. In 2005, a digitally restored 30th anniversary DVD was released which featured soundtracks and subtitles in five languages including English. The film aired every Christmas Eve in Norway for several years, until a change of channel from NRK to TV 2 changed the airing date to 23 or 25 December. In 2009 it showed on the 25th. It was released on 8 May 1980 in Australian theaters by Filmways Australia and released in US and Canada in 1981.
Басқа шығармалар
2000 жылы фильм негізінде компьютерлік ойын шықты. Ойынды Ingames Interactive компаниясының шығармашылық директоры және продюсері болған Тир Нильсен жасады. Бірақ денсаулығына байланысты болған ауыр жазадан кейін ол бейне ойынмен айналысуын тоқтатуға мәжбүр болды. Жобаны Каприноның ұлы Ремо аяқтады, ал немересі Марио бас бағдарламашы болды. Бас дизайнер Джо Девер есімді адам болды. Ойын 2010 жылы Nintendo DS платформасына көшіріліп, Норвегияда 380 000 данадан астам сатылды. Фильм жас Кристиан фон Кенигсеггке шабыт сыйлап, ол Кенигсег суперкарларының біріншісі – Кенигсег CC-ді жасауға түрткі болды. Норвегиялық хип-хоп дуэті Multicyde 1999 жылы шыққан "Not for the Dough" әнін фильмнің саундтрегінен алынған үлгі негізінде жасады және әннің бейнеклипінде фильмнен үзінділерді пайдаланды.
In 2000, a computer game based on the film was released. The game was created by Tyr Neilsen who was Creative Director and in charge of production at Ingames Interactive until a debilitating accident ended his video game career. The project was taken over and completed by Caprino's son Remo, while his grandson Mario was lead programmer. The lead designer was Joe Dever. The game was ported to Nintendo DS in 2010 and sold over 380,000 copies in Norway. The film inspired a young Christian von Koenigsegg to create the Koenigsegg CC, the first of the Koenigsegg line of supercars. Norwegian hip hop duo Multicyde based their 1999 single "Not for the Dough" on a sample from the film's soundtrack and featured excerpts from the film in the song's music video.