Кіріспе
Форталеза (,/f//ɔːr//t//ə/'/l//eɪ//z//ə/ FORtəLAYzə, ;) – Бразилияның солтүстік-шығысында орналасқан Сеара штатының астанасы. 2023 жылғы халық санауы бойынша 2,7 миллионнан астам халқымен Бразилияның төртінші ірі қаласы, ал жалпы ішкі өнім бойынша – он екінші ірі қала. Форталеза 4,1 миллионнан астам тұрғыны бар Форталеза қалалық аймағының орталығы болып табылады. Форталеза – Бразилияның солтүстік-шығысындағы маңызды өнеркәсіптік және сауда орталығы. Туризм министрлігінің мәліметінше, елдегі ең көп танылатын төртінші қала және туристік бағыт. Елдің ең маңызды тас жолы – BR 116 Форталезадан басталады. Бұл муниципалитет Меркосур ортақ нарығының құрамына кіреді және континенттік Еуропаға, әсіресе Португалияның Лиссабон қаласына ең жақын маңызды сауда порты болып табылады. Қаланың солтүстігінде Атлант мұхиты, оңтүстігінде Пакатуба, Эузебио, Мараканау және Итаитинга муниципалитеттері, шығысында Акираз муниципалитеті мен Атлант мұхиты, ал батысында Каукая муниципалитеті орналасқан. Қала тұрғындары форталезенс деп аталады. Форталеза – Ресифе және Сальвадор қалаларымен бірге Солтүстік-Шығыс аймағындағы үш жетекші қаланың бірі.
Fortaleza (,/f//ɔːr//t//ə/'/l//eɪ//z//ə/ FORtəLAYzə, ; ) is the state capital of Ceará, located in Northeastern Brazil. It is Brazil's 4th largest city, having surpassed Salvador in 2023 census with a population of slightly over 2.7 million, and the 12th largest city by gross domestic product. It forms the core of the Fortaleza metropolitan area, which is home to over 4.1 million people. Fortaleza is an important industrial and commercial center of Northeast Brazil. According to the Ministry of Tourism, it is the fourth most visited city and tourist destination in the country. The BR 116, the most important highway in the country, starts in Fortaleza. The municipality is part of the Mercosur common market, and vital trade port which is closest to mainland Europe, being from Lisbon, Portugal. To the north of the city lies the Atlantic Ocean; to the south are the municipalities of Pacatuba, Eusébio, Maracanaú and Itaitinga; to the east is the municipality of Aquiraz and the Atlantic Ocean; and to the west is the municipality of Caucaia. Residents of the city are known as Fortalezenses. Fortaleza is one of the three leading cities in the Northeast region together with Recife and Salvador.
Колониялық кезең
Колонизация 1603 жылы Португалия Иберия одағының құрамында болған кезде басталды, сол кезде португал Перу Коэлью де Соуза Сан-Тяго бекінісін салып, Нова-Лисбоа (Жаңа Лиссабон) елді мекенін құрды. 1612 жылы француздарды жеңгеннен кейін Мартинс Соарес Морено Сан-Тяго бекінісін кеңейтіп, оның атын Сан-Себастьян форты деп өзгертті. 1630 жылы голландтар Бразилияның солтүстік-шығысын басып алды, ал 1637 жылы Сан-Себастьян фортын жаулап алып, Сеараны биледі. 1644 жылы португалдар мен жергілікті халықтар арасындағы шайқастарда форт қирады. Форталеза 1726 жылы ресми түрде ауыл ретінде негісталды, ал 1799 жылы Сеара штатының астанасы болды.
Императорлық кезең
XIX ғасырда Форталеза Сиараның қалалық орталығы ретінде қалыптасты, бұл мақта өнеркәсібінің арқасында мүмкін болды. Қала аймақтық экспорт орталығына айналғандықтан және Еуропаға тікелей теңіз арқылы қатынас күшейгендіктен, 1812 жылы Форталезаның кеден ғимараты салынды. 1824 жылы қала Экватор конфедерациясы төңкерілгендерінің шабуылына ұшырады.
Республикалық кезең
Қала 1930 жылдары Мессеяна және Порангаба сияқты бірнеше жаңа аудандарға ие болды. 1954 жылы қалада алғашқы университет – Сеара Федералдық университеті (UFC) құрылды. 1983 жылы қала Мараканау қаласының аумағын қоса бастады, бұл қала бірнеше жыл бұрын Үлкен Форталезаның (қалалық агломерацияның) құрамына қайтадан енген еді. 1980 жылдары Форталеза халық саны бойынша Ресифеден озып, 2,571,896 тұрғынымен Солтүстік-Шығыс Бразилиядағы екінші ең халқы көп қалаға айналды.
Климат
Форталезаның типтік тропикалық климаты бар, атап айтқанда тропикалық ылғалды және құрғақ климат (Кёппен климаттық жіктелімі: Aw/As), жыл бойы жоғары температура және салыстырмалы ылғалдылық. Алайда, мұхиттан соққан жағымды желдер бұл жағдайды жеңілдетеді. Жыл бойы орташа температура айтарлықтай өзгермейді. Желтоқсан ең жылы ай, орташа ең жоғары температурасы 31,7 °C (89 °F), ең төменгі температурасы 24,9 °C (77 °F). Жаңбырлы маусым қаңтардан шілдеге дейін созылады, наурыз және сәуір айларында жауын-шашын аса көп болады. Жылдық орташа температура 27,0 °C (81 °F). Форталезадағы салыстырмалы ылғалдылық 77,5%, ал жылдық орташа жауын-шашын мөлшері ... құрайды. Жылдың бірінші жеті айында, қаңтардан шілдеге дейін әдетте жаңбыр жауады. Осы кезеңде салыстырмалы ылғалдылық жоғары. Форталезаның климаты тамыздан желтоқсанға дейін әдетте өте құрғақ, жауын-шашын өте аз болады. 1877 жылғы құрғақшылық жылы өте аз жауын-шашын жауды, ал 1958 жылы да аз жауды, бірақ 1985 жылы Солтүстік-Шығыстағы ең ылғалды жыл болғандықтан Форталезада жауын-шашын көп болды.
Өсімдіктер
Форталезада сақталған аумақтарда, оның ішінде Коко паркінде мангрдың қалған бірнеше бөліктері бар. Жағалаудан он шақырым қашықтықта 1997 жылы рифтерді қорғау мақсатында құрылған Педра-да-Риска-ду-Мейо теңіз мемлекеттік паркі орналасқан.
Экология және қоршаған орта
Форталеза қаласының өсімдік жамылғысы көбінесе жағалаулық сипатқа ие. Рестинга аймақтары Сеара, Коко және Пакоти өзендерінің сағаларына жақын құмды алқаптарда орналасқан, олардың арналарында мангр орманы әлі де сақталған. Қаланың басқа жасыл аймақтарында бұрынғы жергілікті өсімдіктер жоқ, олар негізінен жеміс ағаштарынан тұратын әртүрлі өсімдіктерден құралған. Қалада жеті экологиялық қорғау бірлігі бар. Оларға Сабиагуаба құмдығының қалалық табиғи паркі, Сабиагуаба қоршаған ортаны қорғау аймағы, Марапонга лагунасының экологиялық паркі, Коко экологиялық паркі, Сеара өзенінің сағасының қоршаған ортаны қорғау аймағы, Рио Пакотидің қоршаған ортаны қорғау аймағы және Педра да Риска до Мейо теңіз мемлекеттік паркі кіреді. Сонымен қатар, қалада Сирио Курионың экологиялық маңызы бар аймағы орналасқан, ол қалалық аймақтағы Атлантикалық орманның соңғы қалдығын қорғайды. Коко өзені Сеараның шығыс жағалауындағы өзен алабының бір бөлігі болып табылады және оның негізгі арнасының ұзындығы шамамен 50 км-ді құрайды. Парк қаланың ең экологиялық сезімтал аймағында орналасқан, мұнда жағалау жазығы, өзен жазығы және жағалаудағы табалардың беті сияқты геоэкологиялық құрылымдарды анықтауға болады. Коко өзенінің мангр тоғайларында моллюскалар, қабықшалылар, балықтар, жорғалаушылар, құстар және сүтқоректілер мекендейді. Паркте экскурсиялық инфрақұрылым бар, онда гидтер, экологиялық жолдар, жабдықтар, сондай-ақ экологиялық білім беру және экотүризм шаралары ұйымдастырылған. Коко өзеніне құятын Коасу өзені Прекабура лагунасын қалыптастырады. Рио Пакоти Форталеза қаласын сумен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Каукаия муниципалитетімен шекаралас аймақта Сеара өзенінің сағасы 1999 жылы құрылған қоршаған ортаны қорғау аймағы (ҚОҚА) арқылы қоршалған.
Демография
2022 жылғы санақ бойынша Форталеза қаласында 2 428 708 адам тұрады. Санақ келесі деректерді көрсетті: 1,456,901 пардо (көп ұлтты) адам (60%), 793,975 ақ адам (32,7%), 171,018 қара адам (7%), 3,127 азиялық адам (0,1%), 3,000 американдық индей (0,1%). 2010 жылы Форталеза қаласы Сан-Паулу, Рио-де-Жанейро, Сальвадор және Бразилиадан кейін Бразилиядағы халық саны бойынша 5-ші орында болды. 2010 жылы қалада 433 942 әртүрлі жынысты және 1559 бір жынысты жұп болды. Форталеза халқының 53,2% әйелдер, ал 46,8% ерлер құрады. Форталеза агломерациясына келесі қалалар кіреді (халық саны бойынша реттелген): Форталеза, Каукая, Мараканау, Марангуапе, Аквираз, Пакатуба, Пакажус, Хоризонте, Сан-Гонсало-ду-Амаранте, Итатинга, Гуаиуба және Хорозинхо. 2011 жылғы генетикалық зерттеуге сәйкес, Форталезаның халықтың көп бөлігін құрайтын "пардолары" мен "ақ адамдарының" шамамен 70% еуропалық тегі бар, ал қалғаны американдық және африкалық тектің арасында бөлінген. Дегенмен, 2015 жылғы зерттеу Форталезаның құрамын былай анықтады: еуропалық тегі 48,9%, американдық тегі 35,4% және африкалық тегі 15,7%.
Саясат
Муниципалитеттің әкімшілігі атқару және заңнамалық биліктерден құралады. Бұрынғы мэр Роберто Клаудио (PDT партиясынан) 2012 жылғы сайлауда 650 607 дауыс алып, мэр болып сайланды. Заң шығару билігі Форталеза қалалық кеңесіне жүктелген, ол 43 қалалық кеңесшіден тұрады. Кеңесшілер төрт жылға сайланады және муниципалды заңдарды әзірлеуге, сондай-ақ атқару билігін бақылауға жауапты. Муниципалитет сонымен қатар органикалық заңмен басқарылады. 2015 жылдың қаңтар айында Форталезада 1 659 091 сайлаушы тіркелген (бүкіл штаттың 26,457%), олар он үш сайлау округіне бөлінген. 2013 жылы муниципалды мемлекеттік басқаруда тікелей жұмыс істегендердің саны 31 318, ал жанама жұмыспен қамтылғандардың саны 4 950 адамды құрады. Қалада сондай-ақ штаттық атқару билігінің резиденциясы – Аболиция сарайы орналасқан, бұрын Бразилиядағы 2014 жылғы жалпы сайлауда сайланған PT партиясының бұрынғы губернаторы Камило Сантана осы сарайда қызмет еткен. Бұл сарай бұрын Ирасема клубының штаб-пәтері болған, кейін қала әкімшілігіне берілген және қазірде муниципалды атқару органдары орналасқан. Қалада губернатор Виргилио Тавора атындағы әкімшілік орталық та бар. Қаладағы мекемелердің ішінде Форталеза әуе базасы, Сеара портының басқармасы, Сеараның кемешілер мектебі және Он бірінші әскери округтің бас штабы бар. Қалада Халықаралық Қызыл Крест комитетінің және ЮНИСЕФ-тің бөлімшелері де жұмыс істейді. 1996 жылдан бері қала Меркосур қалаларының ортақ нарығының құрамында.
Экономика
Форталезаның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) Солтүстік-Шығыс аймағында Ресифе және Сальвадордан басым. 2021 жылы Форталезаның ЖІӨ-сі 73,4 миллиард реалды құрады, бұл елдегі он бірінші ең жоғары көрсеткіш. Сол жылы ағымдағы бағалар бойынша субсидиялардан таза өнімге салынатын салықтардың сомасы 12 811 311 235 реалды құрады, ал қаланың жан басына шаққандағы ЖІӨ-сі 27 164,45 реалды жетті. Қаланың қарқынды дамып келе жатқан экономикасы сатып алу қабілеті арқылы көрініс береді, ол елдегі сегізінші ірі экономика болып табылады және 2014 жылы 42 миллиард реалдық тұтыну әлеуетіне ие. Муниципалитеттің негізгі экономикалық көзі – сауда және қызмет көрсетудің әртүрлі салаларын қамтитын үшінші сектор. Содан кейін, өндірістік кешендермен екінші сектор ерекшеленеді.
Мәдениет
Форталеза қаласының Бас жоспарына сәйкес, тарихи, мәдени және археологиялық мұраны сақтауға арналған арнайы аймақтар – қала орталығы, Парангаба, Алагадису Ново/Жозе де Аленкар, Бенфика, Порангабусу және Ирасема жағажайы. Сақтауға алынған мүліктер. Дегенмен, Форталезаның сәулеттік мұрасы, құлай бастаған нысандар түрінде, көбінесе қала орталығында шоғырланған. Өкінішке орай, Мукурипе маяғы қазір қираған күйде. Сеара және Форталеза өз мәдениетінің материалдық емес мұрасын қорғау үшін мемлекеттік саясатты қабылдаған алғашқы штаттар мен қалалардың қатарында болды, бұл «Мәдениет шеберлері» бағдарламасы арқылы жүзеге асты.
Мұражайлар, театрлар және мәдени орындар
Театрлардың арасында ең ірісі және танымалдары – Театро Хосе де Аленкар, Сан-Хосе театры, Сан-Луис кинотеатры, Театро РиоМар және Театро Виа-Сул. Сеара мұражайында көптеген артефакттар, оның ішінде палеонтологиялық жәдірелер мен жиһаз бар. Драго-ду-Мар өнер және мәдениет орталығы – қаланың басты мәдени орталығы, оған Сеара мәдениет мұражайы, Сеара қазіргі заманғы өнер мұражайы, театрлар, планетарий, кинотеатрлар, дүкендер және қоғамдық шаралар өткізуге арналған алаңдар кіреді, сондай-ақ Губернатор Менезес Пиментел атындағы қоғамдық кітапхана, Порто Ирасема өнер орталығы және Томаз Помпеу Собриньо атындағы өнер және қолөнер мектебі де осы орталықтың құрамында. Жозе Аленкар үйі – бразилиялық әдебиетті зерттейтін бразилиялық мұражайлардың бірі. 1964 жылы ашылған бұл мұражайда өнер коллекциялары, галерея, кітапхана және Сеарадағы алғашқы бу электр стансасының қираған қалдықтары сақталған. Қаланың әртүрлі аудандарында CUCA желісінің кешендері орналасқан, олар өнер, демалыс және білім беруге арналған мекемелер, әсіресе жастарға бағытталған. Сеарадағы Ұлы масондық ложасы және Сеараның Ұлы мемлекеттік ложасы босөздікпен айналысады. Қалада сондай-ақ Lions Club және Rotary International сияқты қайырымдылық клубтары бар. Сеара қолөнерінің негізгі нарығы мен көрмесі Форталеза қаласында орналасқан. Қалада қолөнер бұйымдарымен сауда жасау үшін арнайы тағайындалған бірнеше орындар бар, мысалы, Сеара қолөнер орталығы (CeArt), Сеара туризм орталығы (Emcetur), Бейра Мар қолөнер жәрмеңкесі және Монсенхор Табоса даңғылы.
Әдебиет және кино
Форталеза тарихының негізгі әдеби көрінісі 19 ғасырдың соңында, Праса-ду-Феррейра алаңындағы кафелерде пайда болды, ол «Рухани нан пісіруханасы» деп белгілі болды. Бұл Бразилия әдебиетіндегі заманауи идеяларды таратудағы алғашқы орын алды, аталған идеялар келесі ғасырда ғана ұлттық деңгейде қабылданды, яғни Заманауи өнер апталығында. Қаладағы ең маңызды тарихи жоғары мәдениет орталықтары – Сеара институты және Сеара әдебиет академиясы. Сеара әдебиет академиясы Бразилияда құрылған алғашқы әдебиет академиясы болып табылады, ол тиісінше 1887 және 1894 жылдары құрылды. Сеара институты ұлттық тарихнама мен философия саласындағы маңызды тұлғаларды, мысалы, Фариас Брито мен Капистрано де Абреуді қалыптастыруға көмектесті. Сеаренс әдебиет академиясының мүшелері және Бразилия әдебиет академиясының мүшелері немесе демеушілері болып табылатын жазушылардың арасында Густаво Баррозу, Арарипе Жуниор, Жозе де Аленкар, Гераклито Граса, Франклин Тавора, Кловис Бевилакуа және Рейчел де Квироз бар. Рейчел де Квироз – ұйым құрамына енген алғашқы әйел. «Casa de Juvenal Galeno» – Форталезаның тағы бір тарихи мәдени мекемесі, ол қалада туған ең ұлы ақындардың бірі – Ювеналь Галеноның есімімен аталады. Бұл үй поэзия фестивальдарымен және семинарларымен танымал болды. Кино саласында ең танымал есім – Зелито Виана, ол «Вилла Лобос: құмарлыққа толы өмір» және «Северинаның өмірі мен өлімі» сияқты фильмдердің режиссері. Соңғы жылдары Карим Айнуз «Мадам Сатан», «Аспандағы Сюэли» және «Футуро Бич» фильмдерін түсірді, сондай-ақ «Төменгі қала», «Кино, аспириндер мен құстар» және «Күннің артында» фильмдерінің сценарийін жазды. Форталезада туған тағы бір қазіргі кино өкілі – Хальдер Гомес, ол «Holliúdy Cinema» фильмінің режиссері және сценарийшісі. Қаладағы жас кинорежиссерлер соңғы жылдары Рио-де-Жанейро халықаралық кинофестивалі сияқты маңызды көрмелерде өнерлерімен көзге түсті. Форталезадағы ең дәстүрлі кино шарасы – «Cine Ceará» (Ибероамерикалық кинофестивалі), ол елдегі маңызды фестивальдердің бірі саналады.
Мода
Қаладағы басты сән есімі – Форталеза қаласынан шыққан, ұлттық және халықаралық деңгейде танымал болған және бүгінде Сан-Паулу сән апталығының маңызды тұлғаларының бірі, сонымен қатар осы сән апталығының негізін қалаушылардың бірі. Қалада Солтүстік-Шығыстағы ең ірі, ал елдегі үшінші ірі сән шарасы саналатын Dragão Fashion Brasil сияқты маңызды іс-шаралар өтеді. Сеарада өндірілген киімнің көп бөлігі Форталеза арқылы жүзеге асырылады, ол өз кезегінде елдің ең маңызды тоқыма орталықтарының бірі ретінде танылып, киім өнеркәсібіне астаналық экономикада үлкен әсер етеді. Сантана Текстиль секілді қала брендтері мен Эспланада және Отох брендтерінің кеңселері маңызды аймақтық беделге ие.
Музыка
Форро – қаладағы ең танымал музыкалық жанр. Форталеза қаласынан шыққан Desejo de Menina және Aviões do Forró сияқты топтар электронды форроны танымал етуге жауапты болды, ол жанрда аккордеонды қайта бағалауға және оны поп музыкаға жақындатуға ықпал етті. Дегенмен, forró pé de serra әлі де қалада зор мәдени әсерге және коммерциялық маңызға ие. Бразилия халық музыкасында Форталезадан шыққан атақтылардың қатарында Фагнер, Эднардо, Белхиор (Собрал қаласынан, бірақ Форталезада тұрған) және Амелинха болды.
Ас мәзірі
Форталезаның гастрономиясы Негізгі Солтүстік-Шығыс ас-суына өте жақын, дәстүрлі тағамдарына баиао де дуос кіреді, оны әдетте қой еті немесе кептірілген еттің барбекюімен, сондай-ақ кассава крахмалынан жасалған тапиокамен ұсынады. Теңіз өнімдері форталезалық ас-суының тағы бір маңызды құрамы, мысалы, мокека стейкі, скумбрия және қарақұм балығы. Аймақтың теңізден алынған өнімдерінің символы – краб. Дененің және лобстердің де тағамдарда, мысалы, креветкалы күріш немесе креветкалы пельменьдерде кеңінен қолданылатынын атау керек.
Туризм
Acquario Ceará, Бразилиядағы ең ірі океанариумдардың бірі болуы күтілуде, қазіргі уақытта құрылыс жүріп жатыр. Ұлы Форталезада орналасқан Beach Park ойын-сауық паркі, Авенида Бейра Мар және оның барлары, мейрамханалары мен музыка клубтары, Футуро және Ирасема жағажайлары, сондай-ақ Пирата Бар Форталезаны еуропалықтардың бағалайтын бразилиялық демалыс орындарының қатарына қойды. Педра да Риска до Мейо теңіз мемлекеттік саябағының аймағында суға батыру мүмкіндігі бар, ол Форталеза жағалауынан шамамен 10 теңіз шақырымы қашықтықта орналасқан, теңізді қорғау аймағы. Форталезада шамамен қалалық жағажайлар бар. Мұкурипе – дәл осы жерде жангадаларды кездестіруге болады. Балықшылар әлі де алыс теңізге шығу үшін жангадаларды пайдаланады, оларды түстен кейін және кешкі уақытта теңізге қарай бара жатқанда, ал таңертең теңізден қайтып келе жатқанда көруге болады; күні бойы ауланған балықтың бір бөлігі ескі үлгідегі балық базарында сатылады.
Білім
2010 жылы Адам дамуын нығайту индексінің білім беру факторы деңгейі, 1991 мен 2010 жылдар аралығында 0,367-ден 0,695-ке дейін үлкен өсім көрсеткеніне қарамастан, орташа болды. 2010 жылғы Бразилияның Адам дамуы атласының мәліметтеріне сәйкес, Форталезадағы ересектердің білім деңгейі былай бөлінді: 8,57% бастауыш мектепті аяқтамаған немесе сауатсыз, 62,43% бастауыш білім алған, 45,93% орта мектепті аяқтаған және 13,73% жоғары білім алған. 2013 жылы бір жасқа дейінгі балалардың 90,6%-ының егу тізімі жаңартылды. 2012 жылы 37 577 тірі туған бала тіркелді, ал бес жасқа дейінгі нәресте өлімі 1000 тұрғынға 13,2 құрады. 2013 жылы Отбасылық денсаулық сақтау бағдарламасында салмақталған екі жасқа дейінгі балалардың 0,8%-ы нашар тамақтанды. 2009 жылы Форталезада барлығы 35 жалпы аурухана болды, оның ішінде 11 мемлекеттік, 21 жеке, екі қайырымдылық және бір кәсіби одаққа қарасты. Доктор Хосе Фрота институты – қалалық әкімдік басқаратын ең ірі аурухана, ал Форталеза қалалық ауруханасы – мемлекеттік әкімдік басқаратын ең ірі аурухана. Бұдан өзге, 54 мамандандырылған аурухана мен сегіз емхана бар. Қалалық денсаулық сақтау желісінде жұмыс істейтін дәрігерлердің жалпы саны 13 604 адам, шамамен мың тұрғынға 5,4 дәрігер шаққанда. Форталезада 117 денсаулық сақтау бекеті бар, оның үшеуі қалалық әкімдікке, ал алтауы мемлекеттік әкімдікке қарасты. Форталезада салынған алғашқы аурухана – 1861 жылы құрылған Санта-Каса-де-Мисерикордия. Қаладағы ең маңызды мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелерінің ішіндегі ең ірілері – Доктор Хосе Фрота институты (қалалық әкімдік басқаратын ең ірі аурухана) және Форталеза қалалық ауруханасы (мемлекеттік әкімдік басқаратын ең ірі аурухана). Жеке мекемелердің ішіндегі ең ірілері – Unimed Fortaleza аймақтық ауруханасы, Антонио Пруденте ауруханасы, Monte Klinikum ауруханасы және São Mateus ауруханасы. Форталезадағы ең маңызды негізгі денсаулық сақтау бағдарламаларының бірі – Отбасылық денсаулық сақтау бағдарламасы. Осы бағдарлама аясында қала елдегі үшінші орында тұр, ондаған күтім бөлімшелерінде жүздеген командалар жұмыс істейді. Жедел жәрдем мобильді қызметі (SAMU) – муниципалитеттің денсаулық сақтау қызметі, күніне орташа есеппен 200 шақыруға жауап береді. Вальтер Кантидио Университет ауруханасы – елдегі ең ірі бауыр трансплантациясы орталығы. UFC Медицина факультеті – Бразилиядағы ең жақсы 13-ші медициналық мектеп, Солтүстік және Солтүстік-Шығыс аймақтарындағы екінші ең жақсы медициналық мектеп және Сеарадағы ең жақсы медициналық мектеп. UFC-нің медицина мамандығы әлі де елдегі ең танымал мамандықтардың бірі болып табылады.
Халықаралық әуежай
Форталеза қаласының орталығында орналасқан Пинто Мартинс – Форталеза халықаралық әуежайының қазіргі жолаушылар терминалы 1996 және 1998 жылдар аралығында салынған. Әуежай кеңейту процесінен өтті, нәтижесінде ұшу-қону көпірлерінің саны жетіден он алтыға дейін артты, ал жолаушылар терминалының ауданы 38 000 м²-дан 133 000 м²-ға дейін ұлғайтылды. 2014 жылы әуежай жылына 6,2 миллион жолаушыға қызмет көрсетуге қабілетті болды, бірақ кеңейтуден кейін сыйымдылығы 11,2 миллионға жетті. Пинто Мартинс әуежайы Солтүстік-Шығыс аймағындағы үшінші ең қызығушылық тудыратын әуежай және елдегі ең көп трафиктік әуежайлардың бірі, ол жылына орташа есеппен 1500 халықаралық және 65 000 ішкі рейсті қабылдайды. 2013 жылы ол 5,9 миллионнан астам жолаушыны қабылдады.
Әуе күштерінің базасы
Форталеза әуе күштері базасы BAFZ Бразилия әуе күштерінің базасы, Форталеза қаласында орналасқан.
Жолдар
2013 жылы Форталезада 908 074 көлік құралы болды, оның ішінде 511 109 автокөлік және 229 154 мотоцикл. Көлік қозғалысын бақылау жүйесі CTAFOR аббревиатурасымен белгілі, ол "Controle de Tráfego em Área de Fortaleza" (Форталеза аймағындағы көлік қозғалысын бақылау) деген сөздердің қысқартылған түрі.
Метро
Форталеза метрополитені бес желіден тұрады. MetroFor – Форталеза қаласының жылдам транзиттік жүйесі.
Автобус станциялары
Форталеза қаласының ішінде бірнеше Автобустық жылдам транзит, немесе BRT желілері бар, және осы көлік желісін кеңейту жоспарлануда (BRTBrasil.org).
Велосипедтік жолдар
Форталезада велосипед жолақтарының желісі бар.
Спорт
Сеара штатының чемпионатының маңызды ойындары Форталеза қаласында өтеді. Қалада Ceará SC, Fortaleza EC және Ferroviário AC сияқты бірнеше футбол клубы бар. Форталеза 2013 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогы мен 2014 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатының қабылдаушы қалаларының бірі болды.
Ресми бөлініс
Форталеза 121 ауданға бөлінген, олар 39 әкімшілік аймаққа топтастырылған және 12 субпрефектура (Secreterias Executivas Regionais) басқарады. Әр субпрефектураның басшысы қалалық әкімдік тағайындайды.