Еуропалық Орталық Банк Президенті

Кіріспе

Еуропалық Орталық Банктің басшысы

Еуропалық Орталық Банктің президенті – Еуропалық Орталық Банктің (ЕОБ) басшысы, ол Еуропалық Одақтың (ЕО) еуроаймағындағы еуроның және ақша-кредит саясатының басқарылуына жауапты басты мекеме. Қазіргі Еуропалық Орталық Банктің президенті – Кристин Лагард, бұрын Халықаралық валюта қорының төрағасы және басқарушы директоры қызметін атқарған. Лагард 2019 жылдың 1 қарашасынан бері ЕОБ президенті болып қызмет етеді. Ол бұл лауазымды алғаш рет атқарып отырған әйел.

Міндеті мен тағайындалуы

Президент ЕҚБ-ның атқарушы кеңесіне, Басқару кеңесіне және Бас кеңесіне төрағалық етеді, сондай-ақ банктің шетелдегі өкілі болып табылады, мысалы, G20-да. Ол Еуропалық Кеңестің білікті көпшілік дауысымен, іс жүзінде евроны қабылдаған мемлекеттердің шешімімен сегіз жылға бір рет тағайындалады.

Дуйсенберг

Вим Дюйзенберг 1998 жылғы 1 маусымда еуро енгізілуі алдында Еуропалық Монетарлық институттың (ЕМИ) президенті болды. Содан кейін Дюйзенберг Еуропалық Орталық Банктің (ЕОБ) бірінші президенті атанды. Француз тарапы Вим Дюйзенбергтің ЕОБ президенті лауазымына тағайындалуымен жасалған келісімді Дюйзенбергтің сегіз жылдық мерзімінен кейін төрт жыл өткен соң отставкаға кететіні және оның орнына француз Жан-Клод Трише келетіні деп түсіндірді. Дюйзенберг мұндай келісім болғанын үнемі жоққа шығарып, 2002 жылғы ақпан айында 68 жасқа толған күніне дейін лауазымында қалатынын мәлімдеді. Алайда, Жан-Клод Трише 2002 жылғы 1 маусымға дейін заңдық айыптаулардан ақталмағандықтан, Дюйзенбергтің алғашқы төрт жылдық мерзімінен кейін қызметке кіре алмады. Тіпті 2003 жылғы 9 шілдеде де Трише ақталмады, сондықтан Дюйзенберг 2003 жылғы 1 қарашаға дейін лауазымында қалды. Дюйзенберг 2005 жылғы 31 шілдеде дүниеден өтті.

Трише

Жан-Клод Трише 2003 жылы президент болып сайланды және Еуропалық мемлекеттік қарыз дағдарысы кезінде қызмет етті. Тришенің күшті жағы – Еуропалық Орталық Банкте (ЕОБ) келісімді сақтап, көзге көрінетін тыныштық орнату болды. Қызмет істеген кезеңінде Трише Франция президенті Николя Саркозидің ЕОБ-де өсуге бағытталған саясатты талап етуінен туындаған сынға қарсы тұруға мәжбүр болды. Германия канцлері Ангела Меркель банк тәуелсіздігін сақтауды талап етуде Тришені қолдады. Дегенмен, ол дағдарыс кезінде өзінің міндеттемесінен ауытқып, еврозонаның мүше мемлекеттерінің мемлекеттік облигацияларын сатып алғаны үшін де сынға ұшырады. ЕОБ басқармасының мүшелері Аксель А. Вебер және Юрген Старк осы саясатқа наразылық білдіріп, тіпті бұл мемлекеттердің банкротқа ұшырауына жол бермесе де, отставкаға кетті. Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) экономисі Пау Рабаналь Тришенің «салыстырмалы түрде кеңейтілген ақша-кредит саясатын ұстанғанын» айтты, бірақ тіпті «экономикалық өсім мен жұмыс орындарын құру үшін ЕОБ-нің инфляциялық мақсатын құрбан етті, ал емес керісінше». Міндеттемесінен ауытқыса да, ол пайыздық ставкаларды бақылауда ұстап, Германияның Бундесбанкинен бұрынғыдан да жақсы баға тұрақтылығын сақтап отырды. ЕОБ-нің тәуелсіздігін қорғаумен және пайыздық ставкалар мен экономикалық тұрақтылыққа деген міндеттемелерін теңестірумен қатар, Трише Саркозибен Еуроодақтың (ЕО) фискалдық реформаларында автоматты санкциялар үшін күресті, ал Меркельдің қарсылығына қарамастан, нарықтарды дүрліксітпеу үшін жеке сектордың құтқару операцияларына қатысуына қарсы болды. Алайда, ол дағдарыс кезінде қателіктер жасады, мысалы: инфляция ең жоғары деңгейге жеткеннен кейін және Lehman Brothers компаниясының құлауынан туындаған рецессияға дейін пайыздық ставкаларды көтерді; сондай-ақ, еврозона мемлекеттік облигацияларын сатып алуда ерте баяулық танытты. Неміс газетінің ЕОБ-нің облигация сатып алуынан кейін сенімсіздік тудырған сұрағына жауап ретінде ол былай деді: "Бізге баға тұрақтылығын қамтамасыз ету тапсырылды! Біз еуроның алғашқы 12–13 жылында баға тұрақтылығын қамтамасыз еттік! Кемшінсіз! Мен осы институтқа құттықтау айтуды қатты қалаймын, ол Германияда 13 жыл бойы баға тұрақтылығын қамтамасыз етті, инфляцияның жылдық орташа көрсеткіші шамамен 1,55% құрады. Біз бұл көрсеткішті екінші ондыққа дейін қайта есептейміз. Бұл көрсеткіш соңғы 50 жылда осы елде 13 жыл ішінде жеткен ең жоғары көрсеткіш. Сондықтан, менің бірінші ескертуім мынадай: бізде міндеттеме бар және біз оны орындаймыз! Біз оны тек сандық тұрғыдан ғана емес, бұрынғыдан да жақсы нәтижелермен орындаймыз."

Jean Claude Trichet became president in 2003 and served during the European sovereign debt crisis. Trichet's strengths lay in keeping consensus and visible calm in the ECB. During his tenure, Trichet has had to fend off criticism from French President Nicolas Sarkozy who demanded a more growth orientated policy at the ECB. Germany Chancellor Angela Merkel supported Trichet in demanding the bank's independence be respected. However, he was also criticised from straying from his mandate during the crisis by buying the government bonds of eurozone member states. ECB board members Axel A. Weber and Jürgen Stark resigned in protest at this policy, even if it helped prevent states from defaulting. IMF economist Pau Rabanal argued that Trichet "maintained a relatively expansionary monetary policy," but even "sacrificed the ECB's inflation target for the sake of greater economic growth and jobs creation, and not the other way round." While straying from his mandate, he has however still kept interest rates under control and maintained greater price stability than the Deutsche Bundesbank did before the euro. As well as defending the ECB's independence and balancing its commitment to interest rates and economic stability, Trichet also fought Sarkozy for automatic sanctions in the EU fiscal reforms and opposite Merkel's against private sector involvement in bail outs so as not to scare the markets. He had however made some mistakes during the crisis, for example by: raising interest rates just after inflation topped out and just prior to the recession triggered by the Lehman Brothers collapse; also by its early timidity in buying eurozone state bonds. He stated, in response to a question from a German newspaper attacking the ECB's credibility following its bond buying;

first, we were called to deliver price stability! We have delivered price stability over the first 12–13 years of the euro! Impeccably! I would like very much to hear some congratulations for this institution, which has delivered price stability in Germany over almost 13 years at approximately 1.55% as the yearly average of inflation we will recalculate the figure to the second decimal. This figure is better than any ever obtained in this country over a period of 13 years in the past 50 years. So, my first remark is this: we have a mandate and we deliver on our mandate! And we deliver in a way that is not only numerically convincing, but which is better than anything achieved in the past.

Драги

Аксель Вебер мүмкін болатын ізбасарлардың бірі саналғанмен, ол ЕҚБ-дан кепілдік беру саясатына наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Марио Драги 2011 жылдың 24 маусымында ЕҚБ-ның келесі президенті болып тағайындалды. Драги 2011 жылдың 1 қарашасынан 2019 жылдың 31 қазанына дейін президент қызметін атқарды (одан кейін Кристин Лагард тағайындалды). Францияның Еуропалық парламент мүшесі Паскаль Канфин Драгидің Еуропалық үкіметтер үшін, әсіресе Грекия үшін, елдерінің экономикалық жағдайын жасыруға тырысқан своп операцияларына қатысқанын мәлімдеді. Драги 2011 жылғы Еуропалық парламенттегі тыңдауларда: «Бұл мәмілелер мен Goldman Sachs-қа жұмысқа тұрғанға дейін жасалған, мен оларға қатысым жоқ» деп жауап берді. 2011 жылдың желтоқсанында Драги Еуропалық банктерге ЕҚБ-дан 489 миллиард евро (640 миллиард доллар) көлемінде үш жылдық несие бағдарламасын іске қосты. Бұл бағдарлама көлемі бойынша 2008 жылғы АҚШ-тың қиын жағдайдағы активтерді құтқару бағдарламасына (TARP) шамамен тең болды, бірақ АҚШ-тың Федералдық резервтің активтерді сатып алуы және сол кездегі басқа да шараларын қамтитын жалпы жауабынан әлдеқайда кіші болды. 2012 жылдың ақпан айында Драги басшылығымен Еуропалық банктерге ЕҚБ-ның несие берудің екінші, сәл ірі кезеңі басталды, ол ұзақ мерзімді қайта қаржыландыру операциясы (LTRO) деп аталды. Бір сарапшы, Мэтью Линн, ЕҚБ-ның қаражат құюын, АҚШ ФРС-нің сандық жеңілдетуін және Англия Банкінің активтерді сатып алу мүмкіндігін 2011 және 2012 жылдары мұнай бағасының өсуіне ықпал еткен факторлар деп қарастырды. 2012 жылдың шілдесінде еврозонадағы мемлекеттік қарыз туралы қайтадан туған қорқыныштардың фонында Драги панельдік талқылауда ЕҚБ «Евроны сақтау үшін қажет болса, соның бәрін істеуге дайын» екенін мәлімдеді. «Маған сеніңіздер, бұл жеткілікті болады». Бұл мәлімдеме еурозона елдері, әсіресе Испания, Италия және Франция үшін облигациялардың кірістілігінің (қарыз алу құнының) тұрақты түрде төмендеуіне әкелді. Еуроаймақ дағдарысын шешудегі саяси прогресс баяу болғандықтан, Драгидің мәлімдемесі Еуроаймақтың тағдырындағы маңызды бетбұрыс ретінде қарастырылды.

Төрағалар

N. ПортретПрезидентМемлекетКызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніКәсіби өтілі 1 Вим Дюйзенберг 1 маусым 1998 31 қазан 20035 жыл, 153 күн 2 Жан-Клод Трише 1 қараша 2003 31 қазан 20118 жыл 3 Марио Драги 1 қараша 2011 31 қазан 20198 жыл 4 Кристин Лагард 1 қараша 2019 Қазіргі кезде қызметте

Вице-президенттер

N. СуретіВице-президентМемлекеттік қызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніКәсіби өтілі1 Кристиан Нуайе 1 маусым 1998 31 мамыр 20024 жыл2 Лукас Пападемос 1 маусым 2002 31 мамыр 20108 жыл3 Витор Констансиу 1 маусым 2010 31 мамыр 20188 жыл4 Луис де Гиндос 1 маусым 2018 Қазіргі кезде қызметте