Кіріспе

Фазалық ауысудың сипаты фотолитографиядағы ең кішкентай ерекшелік өлшемін өзгертетін кеңістіктің өлшемділігі. Физикадағы фазалық ауысуларды зерттеудегі қайта нормалау тобының талдауында, фазалық ауысудың сипаты өзгеретін кеңістіктің өлшемділігі – сындық өлшем болып табылады. Сындық өлшемнің төменгі шегінен төмен фазалық ауысу болмайды. Сындық өлшемнің жоғарғы шегінен жоғары теорияның сындық көрсеткіштері орташа өріс теориясындағы көрсеткіштермен бірдей болады. В. Гинцбургке тиесілі, орташа өріс теориясы шеңберінде сындық өлшемді анықтаудың әдемі критерийі бар. Қайта нормалау тобы фазалық ауысу мен кванттық өріс теориясы арасында байланыс орнатып, осының салдарынан соңғысына және жалпы ренормализацияны түсінуге әсер етеді. Жоғарғы сындық өлшемнен жоғары, фазалық ауысу моделіне жататын кванттық өріс теориясы – еркін өріс теориясы болып табылады. Төменгі сындық өлшемнен төмен, модельге сәйкес келетін өріс теориясы жоқ. Ішектік теория контекстінде мағынасы шектеулі: сындық өлшем – тұрақты дилатондық фонды қабылдағанда, және фондық сәулелену әсерінен туындаған қосымша қиындықтар болмағанда ішектік теорияның дұрыс болуын қамтамасыз ететін өлшем. Нақты мәні әлемдік бетіндегі конформальды аномалияның толық жойылуымен анықталады; ол бозондық ішектік теория үшін 26, ал суперішектік теория үшін 10-ға тең.

Төменгі критикалық өлшем

Берілген универсалдылық класының фазалық өтуінің төменгі критикалық өлшемі – бұл өлшемді термодинамикалық тұрақтылықтан бастап арттырғанда, осы фазалық өтудің орын алмауының соңғы өлшемі. Реттелген фазаның термодинамикалық тұрақтылығы энтропия мен энергияға байланысты. Сапалық тұрғыдан, бұл домен қабырғаларының типіне және олардың флуктуациялық режимдеріне байланысты. Далалық теорияның төменгі критикалық өлшемін шығарудың жалпы формальды жолы жоқ сияқты. Статистикалық механика аргументтерімен төменгі шекараларды алуға болады. Біріншіден, қысқа қашықтықтағы өзара әрекеттесулері бар бір өлшемді жүйені қарастырайық. Домен қабырғасын жасау үшін белгілі бір мөлшерде энергия қажет. Бұл энергияны басқа да еркіндік дәрежелерінен алу энтропияны азайтады. Бұл энтропия өзгерісі домен қабырғасының өзінің энтропиясымен салыстырылуы керек. Ұзындығы бар жүйеде домен қабырғасының орналасуы бар, бұл (Болцман принципіне сәйкес) энтропияның өсуіне әкеледі. Температура нөлден жоғары және жеткілікті үлкен болса, энтропияның өсуі әрқашан басым болады, сондықтан қысқа қашықтықтағы өзара әрекеттесулері бар бір өлшемді жүйелерде фазалық өту болмайды. Осылайша, кеңістіктік өлшем мұндай жүйелердің төменгі критикалық өлшемі үшін төменгі шекара болып табылады. Ұқсас аргументтерді қолдану арқылы және үздіксіз симметриясы бар реттік параметр арқылы қысқа қашықтықтағы өзара әрекеттесулері бар жүйелер үшін күштірек төменгі шекараны алуға болады. Бұл жағдайда Мермин-Вагнер теоремасы бойынша реттік параметрдің күтілетін мәні нөлде жоғалады, сондықтан әдеттегі типтегі фазалық өту нөлде де, одан төмен де болмайды. Бұзылған жүйелер үшін Имри мен Ма берген критерий маңызды болуы мүмкін. Бұл авторлар кездейсоқ өріс магниттерінің төменгі критикалық өлшемін анықтау үшін осы критерийді қолданды.