Кіріспе

Америкалық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы (1834–1883)
Америкалық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы

Клара Хамильтон Харрис (4 қыркүйек 1834 – 23 желтоқсан 1883) – американдық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы. Ол және оның сол кездегі жақын адамы, болашақ күйеуі Генри Ратбоун президент Авраам Линкольнге Форд театрында оқ жарылған түні қонақ болған. Ратбоунның психикалық денсаулығы қастандықтан кейін нашарлап, 1883 жылы Харрис оны өлтірді.

Жас шағы мен отбасы

Харрис Нью-Йорк штатының Олбэни қаласында АҚШ сенаторы Ира Харрис пен оның бірінші әйелі Луиза Харрис (туған есімі Таббс) –тің төрт баласының бірі ретінде дүниеге келді. Харристің анасы Луиза 1845 жылы қайтыс болды. 1848 жылдың 1 тамызында Ира Харрис Паулин Ратбоунға (Пенни) үйленді. Джаред пен Паулин Ратбоунның төрт баласы болды (олардың екеуі, Анна мен Чарльз, сәби кезінде қайтыс болды), соның ішінде Джаред кіші және Генри Ратбоун ұлдары да бар еді. Харрис пен Генри Ратбоун бір үйде өскен және ата-аналарының некесі арқылы туыс болғандықтан, олар бір-біріне ғашық болды және кейіннен күйеуге сұранысты. Алайда, 1861 жылы АҚШ-та Азамат соғысы басталғанда олардың никесі тоқтап қалды, Генри Ратбоун сол жылы Одақ армиясына қосылып, 1869 жылы 5-ші АҚШ жаяу әскеріне қатарына қосылғаннан кейін майор атағын алды.

Линкольннің өлтірілуі

1865 жылдың 14 сәуірінде майор Ратбоун мен оның никелісі Клара президент Авраам Линкольн мен оның әйелі, Бірінші ханым Мэри Тодд Линкольннің Форд театрында қойылымды тамашалауға шақыруын қабылдады. Президент пен оның әйелімен біраз уақыттан бері танысқан жұбайлар, Улисс С. Грант пен оның әйелі Джулия, Томас Эккерт және тағы бірнеше адам Линкольн ханымның қойылымға шақыруын қабылдамағаннан кейін шақырылды. Сол кеш Форд театрында "Біздің американдық туысымыз" қойылымын тамашалап отырғанда Джон Уилкс Бут президент Линкольнді басынан атып жаратты. Ратбоун Бутты ұстауға тырысқанда, Бут оны пышақтап жарақаттады. Ратбоун Хариске көмектесуге тырысқанда, оның ақ көйлегіне, бетіне және қолына қан тамды. Жаратқанмен, Ратбоун Бірінші ханым Мэри Линкольнді дәрігерлер есінен таныған президентті алып кеткен Петерсен үйіне ертіп барды. Петерсен үйіне келгеннен кейін көп ұзамай Ратбоун қан жоғалтудан есінен таныды. Харис үйге аздан кейін келіп, Ратбоунның басын тізесіне қойып, ол есінен толып, қайта оянып жатты. Президентке қарап жүрген хирург соңында Ратбоунды қарап, оның жарақаты күткеннен де ауыр екенін түсінді. Бут Ратбоунның жауырынының үстіндегі артериясын кесіп, сүйекке дейін жарып тастаған. Ратбоун үйге апарылды, ал Харрис миссис Линкольнмен бірге қалуға шешім қабылдады. Харрис кейінірек былай деді:

<blockquote>Кедей Линкольн ханым, сол қорқынышты түні маған үреймен қарап, "Ой! Менің күйеуімнің қаны, жанымдағы күйеуімнің қаны!" деп айқайлады. Бұл Генридің қаны еді, президенттің емес, бірақ түсіндірудің қажеті болмады. Ратбоун полковник шеніне жеткен соң, 1870 жылдың желтоқсанында армиядан кетті. Отбасы Вашингтон қаласына қоныс аударды, онда Ратбоунның психикалық денсаулығы нашарлады. Жыл сайын Линкольннің қаза болған күні журналистер жұбайлардан Линкольннің өлімі туралы сұрақтар қойып, Ратбоунның кінә сезімін күшейтіп отырды. Харрис кейінірек досына былай деп жазды:

<blockquote>Мен оның қайғысын түсінемін. Біз қай қонақ үйде болсақ та, біздің бар екендігімізді білген кезде, біз өзімізді қызықтырудың нысанындай сезінеміз. Біз тамақ залында болғанда, өзімізді хайуанаттар бағындағы жануарлар сияқты сезіне бастадық. Генри шешілген әңгімелердің мүмкіндігінше өткір және жамандығын елестетеді. 1883 жылдың 23 желтоқсанында Генри Ратбоун ашуға беріліп, өз отбасына шабуыл жасады. Ол әйелін атып өлтіріп, балаларын өлтірмекке тырысты, бірақ күзетші оған бұйырмады. Содан кейін Ратбоун өзіне-өзі кеудесіне бес рет пышақ салды. Қылмысын біреудің шабуыл жасағанын айыптап, Ратбоун кісі өлтіргені үшін айыпталып, дәрігерлер оны ақылдан адасқан деп жариялады. Ол кінәлі деп танылды және Германияның Хилдесхайм қаласындағы қылмыстық психикалық ауруларға арналған емханаға жіберілді, ол 1911 жылдың 14 тамызында қайтыс болды. Жұбайлардың балалары олардың ағасы Уильям Харриспен бірге тұру үшін АҚШ-қа жіберілді.