Кіріспе

Майорканың титулды патшасы және Неаполь патшайымының күйеуі

Майорканың Джеймс IV, сондай-ақ Jaume IV (шамамен 1336 – 20 қаңтар 1375), 1349 жылдан өліміне дейін Майорка Корольдігі мен Ахея Княздығының тақтарына сәттіліксіз талапкер болды. Ол сонымен қатар Неаполь патшасының жұбайы болды, бірақ оның билеу ісіне қатыспады.

Ерте өмір

1336 жылы туған Джеймс, Майорка королі Джеймс III және Арагон королі Констанцияның ұлы болды. Майорка Корольдігі Арагон королі Жақып Жеңімпаз 1276 жылдың 27 маусымында қайтыс болғаннан кейін құрылды. Ол өзінің иеліктерін екі ұлының арасында бөлісті: үлкен ұлы Петр III-ке Арагон, Каталония және Валенсияны, ал кіші ұлы Джеймс II-ге Балеар аралдарын, Монпелье, Руссильон және Серданияны қалдырды. Арагон королі Петр III және оның мұрагерлері Арагон Тажының жерлерін өз билігінде қайта біріктіруге бірнеше рет әрекеттенді. Петр III 1280 жылы інісінен адалдық серт беруді талап етті; Петр III-нің үлкен ұлы, Арагон королі Альфонсо III, 1287 жылы Балеар аралдарын басып алды. Альфонсо III-нің інісі және мұрагері, Арагон королі Джеймс II, 1295 жылы Ананьи шарты бойынша аралдарды інісіне қайтарды, бірақ Майорканың Джеймс II немере інісінің үстемдігін мойындауға мәжбүр болды. 1324 жылы Арагон королі Джеймс II, Майорка королі Джеймс III-нің (Джеймс IV-нің әкесі) немересінің, Майорка Корольдігін мұраға алу құқығын ұзақ келіссөздерден кейін растады. Джеймс III Арагон королі Петр IV-нің қарындасымен үйленді, бірақ олардың қарым-қатынасы шиеленісті болды, себебі Джеймс III көп жыл бойы қарындасының күйеуіне құрмет көрсетуден жалтарды. Петр IV Джеймс III-ті бағынбаған вассал деп жариялады және 1344 жылдың мамырында Балеар аралдарын, Руссильон мен Серданияны басып алды. 1348 жылдың басында Джеймс III Петр IV-ке қарсы Рим Папасы Климент VI-ның қолдауын алу үшін Авиньонға барды. Джеймс әкесімен бірге сапарлады. Ғалым Нэнси Голдстоун Джеймстің болашақ әйелі, Неаполь королі Иоанна I-мен кездескен болуы мүмкін деп болжайды. Ол күйеуінің өліміне қатысқан деген айыппен сотқа келген Иоаннаға жауап берді, ал Папа 1348 жылдың наурыз айында оны кінәсіз деп жариялады. Джеймс III сот барысында Иоанна I-ді қолдады, ал ол Балеар аралдарын басып алу үшін оған неаполитандық флотты қарызға беруге уәде берді. 1349 жылы жорыққа шығу үшін қаржы жинау мақсатында Джеймс III өзінің соңғы иелігі Монпельеді Францияға сатуға мәжбүр болды. Оның әскері талқандалды және ол 1349 жылдың 25 қазанында Ллюкмайор шайқасында қаза тапты.

Түрмеге қамау және үйлену

Оның әкесі 1349 жылы патшалығын қайтарып алуға тырысқанда Льюкмайор шайқасында қаза тапты, ал Яков IV-ті оның ағасы, Арагонның Петр IV-і тұтқынға алды. Майорка Корольдігі мен Ахея Князьдығына талапкер болған Джеймс 1362 жылға дейін Барселонада темір қосқада ұсталды. Кейін ол қашып, оның әкесінің Майоркаға жасаған соңғы әрекетіне көмектескен Неапольдің Иоанна I-ге паналады. Бұл неке сәтті болмады; алайда, 1365 жылдың қаңтарында Иоанна Джеймс IV-тің баласын күтіп жүргені анықталды, бірақ өкінішке орай, маусым айында түсік тастады, бұл туралы Папа V Урбан 1365 жылдың 19 шілдесінде жіберген көңіл айту хатында жазылған. Олар енді балалы болған жоқ.

Майорка үшін күрес

Жақып өзінің патшалығын қайтарып алуға бел буды және көп ұзамай Арагон патшалығына қарсы соғыс үшін аттанды. Ол жеңіліп, Бордоға қашуға мәжбүр болды. Ол онда Қара ханзада Эдуардтың қолдауын алды, ол Кастилияда Петір Зұлымды таққа қайта отырғызғаннан кейін оны Майоркаға қайтаруға көмектеседі деп үміттенді. Ол Кастилияға жасалған жорыққа қосылып, 1367 жылдың 3 сәуірінде Нахера шайқасына қатысты. Вальядолидте ол ұзақ және ауыр ауруға шалдықты. Атқа міне алмай, қаладан шыға алмады және Кастилияның Генрих II-сі тарапынан тұтқынға алынды. Жоанна оны құтқартқаннан кейін, ол Неапольге қысқа ғана уақытқа оралды, содан кейін қайта жолға шықты. Генрих Арагонның Петір IV-іне қарсы соғыс ашты, және Жақып осы мүмкіндікті пайдаланып, әкесінің құрлықтағы иеліктері – Руссильон мен Серданияны басып алуды жоспарлады. Бірақ Джон Гонт Кастилия мен Арагон арасында бітімгерлікке қол жеткізді, соның салдарынан Арагон әскерлерінің күші толығымен Жақыпқа қарсы бағытталды. Тағы жеңіліске ұшырап, ол Кастилияға қашты, онда 1375 жылдың 20 қаңтарында Сорияда аурудан немесе уланудан көз жұмды, бұл күні оның әйелі таққа отырғанына 32 жыл толып тұрды. Майоркаға деген құқықтары оның әпкесі Изабеллаға, Монферраттың Иоанн II-сінің әйеліне өтті. Ол Ахеяға деген құқығын Жоаннаға қалдырды, ол 1373 жылдан бері күйеу інісі Филипп II Тарантодан алған рұхсатпен княздықтың қалдықтарын басқарып келді.