Юрген Рюттерс: Солтүстік Рейн-Вестфалияның экс-премьер-министрі

Кіріспе

Неміс саясаткері, Солтүстік Рейн-Вестфалияның премьер-министрі (2005–2010)

Юрген Рюттгерс (26 маусым 1951 жылы туған) – неміс саясаткері, Христиан-демократиялық одаудың (ХДО) мүшесі және 2005 жылдан 2010 жылға дейін Солтүстік Рейн-Вестфалияның 9-шы премьер-министрі қызметін атқарған.

Білім

Рюттгерс Кёльн қаласында дүниеге келген. Ол Кёльн университетінде заң және тарих мамандықтары бойынша білім алған, сондай-ақ 1979 жылы заң ғылымдарының докторы (Dr. Jur.) дәрежесін қорғаған. Ол Картеллвербандқа мүше болып табылатын католик студенттік бауырластығы К.Д. Сент-В. Раппольштейн Кёльннің мүшесі болды.

Ұлттық саясаттағы мансап

Рюттгерс 1987 жылдан 2000 жылға дейін Германия Бундестагының мүшесі болды. 1991 жылы ол Фридрих Больдің орнын басып, парламенттік топтың бірінші хатшысы болды, бұл лауазымда парламенттік топтың төрағасы Вольфганг Шойблеге көмектесті. Рюттгерс 1994-1998 жылдары канцлер Гельмут Кольдің бесінші кабинетінде білім, ғылым, зерттеу және технология министрі болды. Министр болған кезінде ол Италияның Луиджи Берлингюерімен, Францияның Клод Аллегремен және Ұлыбританияның Тэсса Блэкстоун бароншасымен бірге 1998 жылдың 25 мамырында Еуропаның жоғары білім беру жүйесінің құрылымын үйлестіру туралы "Сорбонна декларациясы" атты бірлескен декларацияның жетекшілерінің бірі болды. Бұл "Болон процесінің" бастауы болды. Ол сонымен қатар онлайн-провайдерлерді Германияда заңсыз мазмұн ұсынғандары үшін, мысалы балалар порнографиясы немесе нацистік пропаганда, соттауға болатын заңды сәтті енгізді, егер олар мұны біліп, оны болдырмау "техникалық тұрғыдан мүмкін және орынды" болса. Бұл заң Германияны цифрлық қолтаңбалар үшін ережелерді белгілеген және оларға заңды құжат мәртебесін берген алғашқы ел етті. 1998 және 2000 жылдар аралығында Рюттгерс ХДС/ХСС парламенттік тобының төрағасының орынбасары болды, қайтадан Шойбле басшылығымен.

Мемлекеттік саясаттағы мансап

2000 жылы Рюттгерс Норберт Блюмнің орнын басып, Солтүстік Рейн-Вестфалия штатындағы ХДС төрағасы болды. Германияның ең көп халқы бар штатындағы партия басшысы ретінде ол зор ықпалға ие болды, әсіресе партияның қатарлы мүшелері арасында. Ол сонымен қатар штаттық парламенттегі партия тобының жетекшісі де болды. Осы қызметінде ол 2000 жылы британдық Vodafone телекоммуникациялық компаниясының Mannesmann компаниясын қабылдауына қарсы күресті, бұл әлемдегі ең ірі компанияларды қабылдаудың бірі болды. 2000 жылдың басында ХДС-тің қайырымдалықтарына қатысты даулы жағдайлар жарияланған кезде, сол жылы Солтүстік Рейн-Вестфалиядағы маңызды сайлауда партияның үміткері болған Рюттгерс – прокуратура Кольдің қаржылық іс-әрекеттеріне қатысты қылмыстық тергеуді бастағаннан кейін де бұрынғы канцлер Гельмут Кольге адал болған бірнеше жетекші тұлғаның бірі болды. 2000 жылдың қаңтарында «Süddeutsche Zeitung» газеті Кольдің партия төрағасы Вольфганг Шойбленің партияға жасалған құпия төлемдерге байланысты даудан қашықтауға тырысқанына ашуланғанын және Рюттгерсті ХДС-тың жылдық конференциясында төрағалыққа үміткерлік етуге шақырғанын хабарлады; бірақ, Ангела Меркель Шойбленің орнына сайланды.

Солтүстік Рейн-Вестфалиядағы ХДС төрағасы ретінде Рюттгерс кейіннен Меркельді 2002 жылғы федералды сайлауда қазіргі канцлер Герхард Шрёдерге қарсы тұру үшін партияның үміткері деп қолдады; алайда, соңында Эдмұнд Штойбер ХДС және ХСС-нің бірлескен үміткері болды.

Солтүстік Рейн-Вестфалияның премьер-министрі

2005 жылғы штаттық сайлауда Рюттгерс оппозициялық Христиан-демократиялық одақтың алдыңғы қатарлы үміткері болды. ХДС және ФДП сайлауда көпшілік орындар жеңіп алғаннан кейін, Пир Штайнбрюк басқаратын бұрынғы СПД және Жасыл партия коалициясынан үкіметті алу үшін коалиция құрды. Рюттгерс 22 маусымда Солтүстік Рейн-Вестфалияның премьер-министрі болып сайланды, бұл штаттың соңғы 39 жылдағы ХДС-тің алғашқы премьер-министрі болды. Оның кабинетінде, атап айтқанда, ХДС-тің либералдық қанатының өкілдері болды, мысалы, Армин Лашет (Бұрынғы ұрпақтар, отбасы, әйелдер және интеграция министрі) және Карл Йозеф Лауманн (Еңбек, денсаулық сақтау және әлеуметтік қорғау министрі). Ұлттық деңгейде Рюттгерс ХДС/ХСС тобының құрамында болды және 2005 жылғы федералды сайлаудан кейін СПД-мен коалициялық келісім туралы келіссөздерге қатысты, бұл Ангела Меркельдің алғашқы үкіметінің құрылуына жол ашты. Меркель партия төрағасы ретінде басшылық еткен кезде, ол 2006 жылдың қарашасында ХДС төрағасының орынбасары болып қайта сайланды, бұл жолы Роланд Кох, Аннет Шаван және Кристиан Вульфпен бірге. Қызмет еткен кезеңінде Рюттгерс штаттың мемлекеттік қаржысын жақсарта алмағаны үшін қатты сынға ұшырады. Мемлекеттік WestLB банкіндегі дағдарыс оның себептерінің бірі болды, нәтижесінде оның үкіметі 2008 жылы 1,5 миллиард еуро бөлді. Рюттгерс банк тәуелсіздігін сақтап қалуды ұзақ уақыт қалады және LBBW-мен бірігуді қатаң түрде жоққа шығарды. WestLB көп жылдық шығындар мен дау-дамайлардан кейін 2012 жылы таратылды. 2007 жылы Рюттгерс Германияның соңғы антрацит шахталарын жабу туралы келісімге келуге көмектесті және сол кездегі ең ірі неміс көмір өндірушісі және халықаралық химия, энергетика және жылжымайтын мүлік конгломераты болған RAG AG шахта иесінің акцияларын биржада орналастыруға жол ашты. 2007-2009 жылдар аралығында Рюттгерс Германиядағы федералды және штаттық билік органдары арасындағы өкілеттіктерді бөлуді реформалау мақсатында құрылған Федералды мемлекетті жаңғырту жөніндегі екінші комиссияның 32 мүшесінің бірі болды. 2010 жылғы штаттық сайлауға дейін Рюттгерстің қоғамдық беделі партиялық қаражат жинауға қатысты жанжалға байланысты зардап шекті, ал білім беру және ауыр қарызға батқан муниципалитеттердің проблемалары сияқты жергілікті мәселелер науқанның орталық тақырыбы болды. Ол партиясын сайлауда жеңіліске ұшыратты; 2005 жылғы бұрынғы сайлаумен салыстырғанда 10 пайыздық ұпайға күрт төмендеу көптеген сарапшылардың болжамдағаннан да жоғары болды және христиан-демократтарға сол штаттың соғыстан кейінгі ең нашар нәтижесін көрсетті.

In the 2005 state elections, Rüttgers was the opposition Christian Democratic Union's front runner for the second time. After both CDU and FDP won a majority of seats in the elections, they formed a coalition to take over government from the former SPD and Green party coalition led by Peer Steinbrück. Rüttgers was elected Minister President of North Rhine Westphalia on 22 June, the state's first CDU Minister President in 39 years. His cabinet, notably included representatives of the CDU's more liberal wing, such as Armin Laschet (as State Minister for Generations, Family, Women and Integration) and Karl Josef Laumann (as State Minister of Labor, Health and Social Affairs). On the national level, Rüttgers was part of the CDU/CSU team in the negotiations with the SPD on a coalition agreement following the 2005 federal elections, which paved the way to the formation of Chancellor Angela Merkel's first government. Under the leadership of Merkel as party chairwoman, he was re elected vice chairman of the CDU in November 2006, this time alongside Roland Koch, Annette Schavan and Christian Wulff. During his time in office, Rüttgers came under severe criticism for failing to mend the state's public finances. One of the reasons was the crisis at the state owned lender WestLB, which led his government to set aside 1.5 billion in 2008. Rüttgers long wanted the bank to stay independent and categorically ruled out a merger with LBBW. WestLB was eventually broken up in 2012 after years of losses and controversy. Also in 2007, Rüttgers helped negotiate an agreement on closing Germany's last anthracite mines and clearing the way for the stock market flotation of the mines' owner, RAG AG, at the time the largest German coal producer and an international chemicals, energy and real estate conglomerate. Between 2007 and 2009, Rüttgers was one of 32 members of the Second Commission on the modernization of the federal state, which had been established to reform the division of powers between federal and state authorities in Germany. Shortly before the 2010 state elections, Rüttgers's public image was damaged by a party fund raising scandal, and local issues like education and the troubles of municipalities with heavy debt burdens were central to the campaign. He led his party to an electoral defeat; the steep drop of 10 percentage points compared with the previous election, in 2005, was even larger than most analysts had predicted and gave the Christian Democrats their worst postwar showing in that state.

Саяси ұстанымдар

Саяси мансабы барысында Рюттгерс иммиграция сияқты әлеуметтік мәселелерде консервативті көзқарас танытты. Сонымен қатар, ол экономикада "жұмысшылардың жетекшісі" ретінде өзін көрсетіп, еңбек құқықтарын қорғады және экономиканы либерализациялауды талап ететін бизнес өкілдеріне қарсы тұрды. Ол сол кездегі партиясының көптеген мүшелерінен өзгеше, кішкентай балаларға арналған күндізгі бақшалар желісін кеңейтуді және толық күндік мектептерді қолдады. 2005 жылғы федералды сайлауда ХДС партиясының көрсеткен нәтижесінен және канцлер Меркель басқаратын алғашқы үкімет құрылғаннан кейін Рюттгерс оның сайлау кампаниясын "бір тең салық туралы тым көп, ал халық туралы жеткіліксіз сөздер айтқандығы үшін" сынға алды. Оның орнына, ол партияның "капиталистік" бейнесінен құтылуға шақырды. 1993 жылы жарық көрген "Демократия динозаврлары" атты кітабында Рюттгерс Германияның бас партияларын және үкіметін саяси билікті қарапайым халыққа беруге дайын болмағаны үшін айыптады.

Дау

Рюттгерс иммиграция мәселесіндегі пікірлерімен және "Балалардың орнына индиялықтар" ("Kinder statt Inder") деген кеңінен талқыланған сөз тіркесімен белгілі. Бұл сөз тіркесі, сайлау кампаниясы кезінде (оны ұтып ала алмаған) "Компьютер алдында индиялықтар емес, біздің балаларымыз отыруы керек" ("Statt Inder an die Computer müssen unsere Kinder an die Computer") деген сөзінің бұқаралық ақпарат құралдарындағы интерпретациясы болды. Ол кезде Германия еңбек нарығына жоғары білікті шетелдік мамандарды тарту мақсатында иммиграция ережелерін либералдау туралы жалпыұлттық пікірталас жүріп жатқан кезде осы жағдай орын алды. Рюттгерстің "Балалардың орнына индиялықтар" деген сөзіне жауап ретінде Германияның Жасылдар партиясы оның интернет пошта жәшігін мыңдаған хатпен толтырды. Бұл интернет-шабуыл неміс саясатындағы алғашқы осындай шабуыл болды.