Рональд Стивенсон: Шотландиялық композитор, пианист және жазушы

Кіріспе

Шотланд композиторы, пианист және жазушы, Шотландияның халықаралық регби одағының ойыншысы.

Рональд Джеймс Стивенсон (6 наурыз 1928 – 28 наурыз 2015) – шотланд композиторы, пианист және музыка туралы жазушы.

Өмірбаян

Шотландтық әке мен уэльстік ананың ұлы Стивенсон 1928 жылы Ланкаширдің Блэкберн қаласында дүниеге келген. Ол Манчестердегі Корольдік музыка колледжінде (қазіргі Солтүстік Корольдік музыка колледжінде) оқыды, Ричард Холлмен композиция және Изо Элинсонмен фортепианоны оқыды, 1948 жылы үздік дипломмен бітірді. 1952 жылы Марджори Спэддингке үйленді. 1950 жылдардың ортасында Шотландияға көшіп келді. Әлеуметтік пацифист және ар-ождан бойынша наразылық білдіруші ретінде, ол Ұлттық қызметтен босатуға өтініш берді, бірақ Солтүстік-Батыс Трибуналы оның өтінішін қабылдамады. Ол, өз кезегінде, шақырудың алғы шарты болып табылатын медициналық тексеруден өтуден бас тартты, бұл сотқа дейін жеткізіп, 12 айға түрмеге жапты. Бұл мерзім оған Апелляциялық Трибуналға жүгінуге мүмкіндік берді, ол соңында жер жыртумен айналысу шартымен әскери қызметтен босатуға келісім берді. Оның көптеген шығармаларының ішіндегі ең ірісі (ұзақтығы бойынша) және ең танымал шығармасы – 1960 және 1962 жылдар аралығында жазылған, D E C B музыкалық мотивінен (Дмитрий Шостаковичтің әріптерінің немісше транскрипциясы – "D. Sch.") туындаған 13 ноталық бас тақырыбына негізделген фортепианоға арналған Passacaglia. Стивенсонның осы шығармасын орындауға бір сағаттан астам уақыт кетеді және фортепианоға жазылған ең ұзақ, үздірілмейтін бір бөлімді шығармалардың бірі болып табылады. Стивенсоннің басқа шығармаларына екі фортепиано концерті кіреді, олардың екіншісі алғаш рет 1972 жылы Proms-та орындалды, Ехуди Менухин тапсырыс берген скрипка концерті және Жаклин дю Пре есіміне арналған виолончель концерті. Ол сонымен қатар бірнеше камералық шығармалар, оның ішінде Струнный квартеті мен фортепиано квартеті, көптеген әндер (олардың ішінде Хью МакДиармид, Уильям Соутар және Джеймс Джойстың шығармаларына жазылған әндер) және фортепианоға арналған шығармалар жазды. 2007 жылы ол Хью МакДиармидтің Дункан Бан МакИнтайрдың сол аттас поэмасының аудармасы бойынша "Бен Дорейн" атты хорлық симфониясын аяқтады. Бұл шығарма 1960 жылдары басталып, көп жылдар бойы тоқтап тұрған, толық хор мен камералық хор, камералық және симфониялық оркестрлерге арналған. Әлемдік премьерасы 2008 жылдың 19 қаңтарында Глазго қаласындағы Сити-холлда BBC Шотландия симфониялық оркестрі мен хорының орындауында өтті, ал композитор осы концертте қатысты. Сонымен қатар, XIX және XX ғасырлардағы әндерге негізделген фортепиано сололарының жинағы бар, атауы – L'art nouveau de chant appliqué au piano, бұл атау Зигмунд Тальбергтің әндер транскрипциялары жинағын әдейі еске салады. Стивенсон Шотландия мен Қытай сияқты алыс елдерден жиналған халық музыкасын көптеген рет өңдеп, аранжировкалады, ал оның көптеген шығармалары әртүрлі инструментальдық құрамдарда орындалады. Стивенсон сонымен қатар талантты педагог ретінде де танымал болды. Ол 1960 жылдардың ортасында Кейптаун университетінде композициядан аға оқытушы болып жұмыс істеді, Нью-Йорктегі Джульярд мектебінде семинарлар өткізді және 1980 жылдардың басында Йорк университетінде "Саяси фортепиано" атты курстың жетекшісі болды. Стивенсон 2015 жылдың 28 наурызында Шотландияның Вест-Линтон қаласындағы үйінде 87 жасында дүние салды. Оның әйелі мен үш баласы одан қалды. Оның немересі Анна Венди Стивенсон – шотландтық халықтық скрипкашы.

The son of a Scottish father and Welsh mother, Stevenson was born in Blackburn, Lancashire, in 1928. He studied at the Royal Manchester College of Music (now incorporated in the Royal Northern College of Music), studying composition with Richard Hall and piano with Iso Elinson, graduating with distinction in 1948. He married Marjorie Spedding in 1952. He moved to Scotland in the mid 1950s. As a socialist pacifist conscientious objector, he applied for exemption from National Service, but was refused recognition by the North Western Tribunal. He, in turn, refused to attend a medical examination as an essential preliminary to call up, which led to prosecution and sentence to 12 months imprisonment in Wormwood Scrubs. The sentence qualified him to go to the Appellate Tribunal, which finally allowed exemption from military service conditional upon work on the land. Among his many compositions, the largest (in terms of duration) and most famous is his Passacaglia on DSCH for solo piano, written between 1960 and 1962, based on a 13 note ground bass derived from the musical motif D E C B: the German transliteration of Dmitri Shostakovich's initials ("D. Sch."). Stevenson's work takes more than an hour and a quarter to perform and is one of the longest unbroken single movements composed for piano. Stevenson's other works include two piano concertos, the second of which was first performed at the Proms in 1972, a violin concerto commissioned by Yehudi Menuhin, and a cello concerto in memoriam Jacqueline du Pré. He also wrote several chamber works including a String Quartet and Piano Quartet, numerous songs (among these, many settings of Hugh MacDiarmid, William Soutar and James Joyce) and works for solo piano. In 2007 he completed a choral symphony, Ben Dorain, on Hugh MacDiarmid's translation of the poem of that name by Duncan Ban MacIntyre. This work, for full chorus and chamber choir with chamber orchestra and symphony orchestra, was begun in the 1960s and laid aside for many years. The world premiere was given in City Halls, Glasgow, on 19 January 2008 by the BBC Scottish Symphony Orchestra and Chorus, with the composer present. There is also a collection of piano solos based on songs from the 19th and 20th centuries entitled L'art nouveau de chant appliqué au piano, a title that recalls deliberately the collection of song transcriptions by Sigismond Thalberg. Stevenson made many arrangements of folk music from countries as far apart as Scotland and China, while many of his own works exist in several different instrumentations. Stevenson was also noted as a teacher. He was senior lecturer in composition at the University of Cape Town in the mid 1960s, delivered seminars at the Juilliard School in New York, and was responsible for a course entitled The Political Piano at the University of York in the early 1980s. Stevenson died on 28 March 2015, aged 87 at his home in West Linton, Scotland. His widow and three children survive him. His granddaughter Anna Wendy Stevenson is a Scots folk fiddler.

Жұмыстардың тізімі (тек таңдауы)

(Толық тізім 2005 жылғы Скотт Сазерлендтің симпозиумдық басылымдарында келтірілген, Сілтемелер бөлімінде тізімделген)