Кіріспе
Фридрих Гундольф, туған аты Фридрих Леопольд Гундельфингер (20 маусым 1880 – 12 шілде 1931) – неміс еврей әдебиеттанушысы және ақын, Веймар Республикасының ең белгілі ғалымдарының бірі.
Friedrich Gundolf, born Friedrich Leopold Gundelfinger (20 June 1880 – 12 July 1931) was a German Jewish literary scholar and poet and one of the best known academics of the Weimar Republic.
Ерте өмір және мансап
Математик ұлының баласы болған Гундольф Мюнхен, Берлин және Гейдельберг университеттерінде өнер тарихы мен неміс тілі мен әдебиетін оқыды. Ол 1903 жылы докторлық диссертациясын қорғап, сегіз жылдан кейін Habilitation (профессорлық мәртебе алу) тамамдады. Оның «Шекспир және неміс рухы» (Shakespeare und der deutsche Geist, 1911) тақырыбындағы хабилитациялық жұмысы неміс тілі мен әдебиетінің зерттеулерінде маңызды бетбұрыс жасады. Ол сондай-ақ 1899 жылы қосылған Джордж тобының (George Kreis) белгілі мүшесі болды. Стефан Георг пен Гундольф бірнеше жылға созылған махаббат оқиғасының куәсі болды. Гундольф өзінің алғашқы өлеңдерін Георгтың «Blätter für die Kunst» журналында жариялады. 1910 және 1911 жылдары ол Джордж тобының (Georgekreis) мәдени-саяси көзқарастарын уағыздаған «Рухани қозғалыстың жылнамасы» (Jahrbuch für die geistige Bewegung) журналын басқарды. Гундольф пен Стефан Георг жиырма жылдан астам уақыт бойы жақсы қарым-қатынаста болды, бірақ кейін 1926 жылы Гундольфтың үйленуіне байланысты Георг онымен толыққандай байланысты үзіп қойды. Әдебиеттану саласындағы еңбектерінде Гундольф әдебиетке жаңа, тарихи тұрғыдан қарады, ол ақынның философиялық тұрғыдан негізделген бейнесін құруға бағытталды. Оның пікірінше, ұлы жазушылар (Шекспир және Гёте сияқты) өз заманының символы болды, ал ғылыми зерттеулерінде ол суретшілердің өзімен қатар олардың туындыларының әсерін де көрсетуге тырысты. 1916 жылдан 1920 жылдардың соңына дейін Фридрих Гундольф Гейдельберг университетінде профессор болып жұмыс істеді. 1921 жылы оның студенттерінің бірі – кейіннен нацистік үгіт-насихат министрі болған Жозеф Геббельс болды, ол сол кезде Гундольф пен оның әріптесі Макс Фрайхерр фон Вальдбергке өте құрметпен қарады. Кейіннен фон Вальдберг Геббельске докторлық диссертациясын жазу кезінде кеңесші болды. Гундольф сонымен қатар экономист және Гейдельбергтегі профессор Артур Салцпен де дос болды.
Өлім және мұра
1927 жылы Гундольфке қатерлі ісік диагнозы қойылып, төрт жылдан кейін осы аурудан қайтыс болды. 1933 жылы Гундольфтің шығармаларына нацистік режим тыйым салды. Ол пианист Агата Маллачоумен (1884–1983) үйленбеген. Олардың қызы Корделия Гундольф итальян тілінің профессоры және әдебиет бойынша сарапшы болды. Ол график Мельхиор Лехтердің немере қызы болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін және Германияда нацистік режим билікке келген кезде, анасы Альберт Эйнштейннен кеңес сұрады. Бұл олардың отбасын Каприге, содан кейін Римге қашуға себеп болды.
Шығармалары
Оның ең танымал жарияланымдарының бірі – Гёте (1916) (1930 жылы 13-ші басылымы), онда ол өзінің тұлғаларға қатысты көзқарастағы принциптерін радикалды түрде өзгертті. 1964 жылы Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung шетелдегі елдерде неміс мәдениетін таратуға үлес қосқандарды марапаттау үшін жыл сайынғы Фридрих Гундольф сыйлығын құрды.