Кіріспе

Уоттс-Бар бөгеті – Теннесси штатының Мигс және Реа округтеріндегі Теннесси өзенінде орналасқан су электр станциясы. Бұл бөгет Теннесси өзенінің негізгі арнасындағы тоғыз бөгеттің бірі болып табылады және 1940 жылдардың басында Теннесси өзені алқабының басқармасы тарапынан су тасқынын бақылау, электр энергиясын өндіру және өзеннің бойындағы үздіксіз қатынас арнасын құру мақсатында салынған. Бөгет – Уоттс-Бар көлінің (оның құрылысынан пайда болған) және Чикамауга көлінің арасындағы техникалық шекара, ол бөгеттен оңтүстікке қарай Чаттанугаға дейін созылады. Уоттс-Бар бөгеті бөгет салынар алдында осы жерде орналасқан Уотт аралының құмды тілшесінің атымен аталған.

Орналасқан жері

Уоттс-Бар бөгеті Теннесси өзенінің сағасынан шамамен 530 миль (853 км) жоғарыда, Ноксвилл мен Чаттануганың арасында, шамамен ортасында орналасқан. Бөгеттің солтүстігінде Теннесси өзені, батыстан Камберленд үстіртінен ағып келетін Пайни өзенін қабылдайды. Ең жақын маңызды қалалар – Спринг-Сити (солтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде) және Декатур (оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде). Теннесси штатының 68-ші тас жолы Уоттс-Бар бөгетінен өтеді, бұл аймақты шығыстағы 75-ші қалааралық және батыстағы 27-ші АҚШ тас жолымен байланыстырады.

Қуаттылығы

Уоттс-Бар көлі бөгеттен Форт-Лодун бөгетіне дейін солтүстік-шығысқа қарай 72,4 мильге (117 км) созылады және Мейгс, Реа, Роан және Лодон округтерінің бөліктерін қамтиды. Теннесси өзенінің негізгі арнасынан басқа, Уоттс-Бар көлі Клинч өзенінің төменгі 23 милі (37 км) (Мелтон-Хилл бөгетіне дейін) және Эмори өзенінің төменгі 12 милі (19 км) бойына жүзуге болады. Кингстон, Спринг-Сити, Харриман, Лодон, Роквуд және Леноир-Сити қалаларының барлығы Уоттс-Бар көліне жағажайлары бар. Уоттс-Бар көлінің жағалау сызығы 722 мильді (1162 км) құрайды және су бетінің ауданы кең. Уоттс-Бар бөгетінің биіктігі 34 метр, ал Теннесси өзенінің бойымен 902 метрге созылады. Уоттс-Бар көлінің су сақтау сыйымдылығы [мәлімет жоқ], су тасқыны кезінде сақтайтын сыйымдылығы [мәлімет жоқ], және 175 мегаватт электр қуатын өндіреді. Бөгеттің кеме өтетін шлюзі [өлшемдері жоқ], және кемелерді Уоттс-Бар көлінен Чикамога көліне және кері бағытта 21 метрге (70 фут) көтереді және түсіреді.

Негізгі деректер және құрылыс

Уатт аралының бөгет салуға болатын әлеуеті 1870 жылдардың басында-ақ танылған, сол кезде АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы аралдың ұшындағы негізгі өзен арнасындағы ағынды жақсарту үшін бөгет салған. Корпус 1911 және 1913 жылдар аралығында аралдағы негізгі арнаны тереңдету жұмыстарын жүргізді және 1930 жылы осы учаскені (алғашқыда "White Creek site" деп аталған, Теннесси өзеніне бірнеше шақырым жоғарыда құятын шағын өзеннің атымен) бөгет салуға ұсынды. 1936 жылы Теннесси өзенінің бойындағы навигацияны және су тасқынын бақылауды жақсарту, сондай-ақ аймақтың экономикалық дамуына көмектесу мақсатындағы біріктірілген стратегиясының аясында Теннесси алқабының басқармасы (TVA) осы учаскенің басқаруын өз мойнына алды. 1939 жылдың 16 наурызында TVA-ға Уатт аралында бөгет салуға рұқсат берілді, ал Уоттс-Бар бөгетінің құрылысы 1939 жылдың 1 шілдесінде басталды. Уоттс-Бар бөгеті мен оған қосатын су қоймасын салу үшін жер және су пайдалану құқықтарын сатып алу қажет болды, олардың көп бөлігі орманды болды және оларды тазарту қажеттігі туды. 832 отбасы, 17 зират және 121 миль (195 км) жолдар көшірілді. Кингстон қаласының орталық бөлігін су қоймасының кері ағысынан қорғау үшін топырақтан жасалған бөгет салынды, ал Спринг-Сити, Харриман, Уит және Лаудон қалаларының жағалауларында шағын түзетулер енгізілді. Пайни өзенінің сағасынан бірнеше шақырым жоғары орналасқан Риа-Спрингс ауылы толығымен суға батты. Бөгеттің бастапқы жобасында үш генератор орнату көзделген, бірақ 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, аймақтағы энергияға деген сұраныс күрт өсті, сондықтан жобаға төртінші және бесінші генераторларды қосуға шешім қабылданды. Бөгет құрылысы аяқталып, қақпалар 1942 жылдың 1 қаңтарында жабылды. Бірінші генератор сол жылдың 11 ақпанында, екіншісі 6 сәуірде, ал үшіншісі 23 шілдеде іске қосылды. Төртінші генератор 1944 жылдың 12 наурызында, ал бесіншісі 1944 жылдың 24 сәуірінде іске қосылды. Армия инженерлік корпусы бөгеттің шлюзін жобалады, ол 1942 жылдың 16 ақпанында пайдалануға берілді. Уоттс-Бар көлі 2008 жылы Кингстон энергетикалық зауытынан шыққан көмір шаңын құрастырудан зардап шеккен су объектілерінің бірі болды.