Кіріспе
Рамат Рахиль немесе Рамат Рахел (רָמַת רָחֵל) – Израильдің орталық бөлігінде орналасқан кибуц. Иерусалим қаласының муниципалдық шекараларында, Арнона және Талпиот шағын аудандарының жанында, Бейт-Лехем мен Рахилдің қабіріне (кибуц осы қабірдің құрметіне аталған) қарап тұрған анклав. Ол Матех-Иегуда аймақтық кеңесінің қарауында. жылғы мәлімет бойынша, халқы құрады. Археологтардың пікірінше, Рамат Рахиль ежелгі заманда "оңтүстік жоталардың экономикалық және саяси орталығы ретінде Иерусалимді ығыстырған".
According to archaeologists, Ramat Rachel "replaced Jerusalem as the economic and political hub of the southern highlands" in ancient times.
Тарих
Кибуц 1926 жылы Гдуд ХаАвода еңбек бригадасының мүшелерімен құрылды. Олардың мақсаты Иерусалимде қоныстанып, тас кесу, үй салу және жүк тасымалдау сияқты жұмыстар арқылы қол еңбегімен күнкөріс табу еді. Иерусалимдегі уақытша лагерьде тұрғаннан кейін, он пионерден тұратын топ қаланың оңтүстігіндегі 803 метрлік тасты жерге орналасты. Кибуц 1929 жылғы көтерілістерде арабтар тарапынан қиратылды. Жүздеген арабтар оқу шаруашылығына шабуыл жасап, оны толығымен өртеп жіберді. Бір жыл өткен соң қоныс аударушылар қайта оралды. 1931 жылы британдық мандат билігі жүргізген халық санауы бойынша, Рамат-Рахельде 45 үйде 131 адам тұрды. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде кибуц уақытша қаладан үзіліп қалды. 1967 жылы Иорданиялық позициялардан қарқынды артиллериялық оқтармен атқыланды. Иерусалимнің шекарасы оңтүстікке қарай кеңейгенде, кибуцтің барлық жағы қаланың муниципалдық шекарасымен қоршалды. 1990 жылы кибуцте 140 ересек және 150 бала тұрды.
Экономика
Кибуц экономикасы жоғары технологиялар, туризм және ауыл шаруашылығы негізінде құрылған. "Мицпех Рахиль" қонақ үйі Иерусалимдегі жалғыз кибуцқа тиесілі қонақ үй. Бақтармен қоршалған қонақ үйде 108 бөлме бар, олардан Бейт-Лехем, Яһуда шөлі және Иродионға панорамалық көрініс ашылады. Қонақ үй конгресс орталығын, теннис корларын және үлкен жүзу бассейнін де пайдаланады. Кибуц шаруашылығында вишня, апельсин, нектарин, грейпфрут, зәйтүн, персимон, інжір, помело және мандарин өсіріледі.
Археологиялық табылған жерлер
Араб тілінде Хирбет-ес-Саллах деп аталатын бұл жерді алғаш рет ғылыми зерттеуді 1930–1931 жылдары Бенджамин Мазар мен Моше Стекэлис жүргізді. 1959–1962 жылдары қазба жұмыстары барысында Йоханан Ахарони оны бірінші ғибадатхана кезеңінің соңында Иерусалимге ескерту сигналдары жіберілген жерлердің бірі – библиялық Бейт Хакерем (Еремия 6:1) деп болжады. Игаел Ядин Ахарони қазба жұмыстарын жүргізген сарайды Аталияның тұсында салынған деп есептеп, оны 2 Патшалар кітабының 11:18 аятында айтылған «Балдың үйі» деп атады. Рамат-Рахельде табылған маңызды заттардың көптеген түрлерінің ішінде, көптеген мөр басымдары бар. Олардың арасында LMLK мөрінің іздері де кездеседі. 1984 жылы қазба жұмыстарын жүргізген археолог Габриэль Баркай, бұл жердің ежелгі атауы ММСТ болуы мүмкін екенін айтады, ол тұтқаларында кездесетін төрт түсініксіз сөздің бірі. Археологиялық қазба жұмыстары 2004 жылы Одед Липшиц (Тель-Авив университеті) мен Манфред Оминг (Гайдельберг университеті) басшылығымен қайта жаңғыртылды. Липшицтің сөзіне сәйкес, бұл жерде «Ерец Израильде теңдесі жоқ» су жүйесімен жабдықталған сарай немесе әкімшілік орталық орналасқан. Липшицтің айтуынша, жергілікті шаруашылық өнімдері мемлекеттік салық түсімдерінің көзі ретінде жиналған. Бұл жерден табылған көптеген жебе ұштары б.з.д. VI ғасырда Вавилондық гарнизонның болғанын көрсетеді, бұл осы кезеңде маңызды әкімшілік орталық ретінде атқарған қызметіне сәйкес келеді. 2008 жылдың шілде айында археологтар б.з. 1-ші ғасырына жататын, ішінде 15 үлкен алтын монетасы бар ыдыс таба алды. Ыдыс колумбарий еденінің астынан табылды. 2023 жылы ежелгі грек қабірі табылды, ол б.з.д. 4-ші ғасырдың соңы мен 3-ші ғасырдың басына жатады деп есептеледі. Онда грек гетерасының (сарайша) қалдықтары және сирек кездесетін айна сияқты заттар болды.
Мүсіндер және қоршаған ортаны қорғау өнері
Кибуцтің шетінде отырғызылған 200 зәйтүн ағашынан тұратын тоғай, үш 33 фут биіктігіндегі, тірі зәйтүн ағаштарымен әшекейленген Зәйтүн бағаналарына жетелейді – бұл Израиль суретшісі Ран Мориннің туындысы. Мейманхана бағында ұлтты бейнелейтін Киелі кітаптағы Рахил ананың мүсіні орналасқан. Мүсіннің үстінде Еремия кітабының 31:17 аяты жазылған: "Балаларың өз жерлеріне қайта оралады". Еремия кітабында Рахил көкжиекке қарап, басқаларды күтіп тұрғандай бейнеленген.