Кіріспе
Төтенше жағдай құралдары
Тіршілік ету жиынтығы – төтенше жағдайда тіршілік етуге көмектесетін негізгі құралдар мен жабдықтар жиынтығы. Азаматтық және әскери ұшақтар, құтқару кемелері және ғарыш кемелері тіршілік ету жиынтықтарымен жабдықталған. Әр түрлі өлшемдегі тіршілік ету жиынтықтарында тірі қалған адамды сыртқы факторлардан қорғауға, жылы ұстауға, денсаулықты сақтауға және алғашқы медициналық көмек көрсетуге, сондай-ақ тамақ пен сумен қамтамасыз етуге, құтқарушыларға сигнал беруге және көмекке қайта оралу жолын табуға қажетті жабдықтар мен құралдар болады. Тіршілік ету жиынтығына әдетте пышақ (көбінесе швейцариялық армия пышағы немесе көп функциялы құрал), отты жағу құралдары, алғашқы медициналық жәрдем жиынтығы, бандана, балық аулау ілмектері, тігін жиынтығы және фонарь кіреді. Алыс аймақтарда немесе экстремалды климат жағдайларында жұмыс істейтін орман шаруашылығы қызметкерлері, геодезистер немесе ұшқыштар сияқты азаматтар да тіршілік ету жиынтықтарымен жабдықталуы мүмкін. Жер сілкінісі немесе басқа да табиғи апаттарға бейім аймақтарда тұратын адамдар да апат кезінде қажетті жабдықтарды дайындап қояды. Апатқа дайындық деңгейін арттыру үшін кейбір қалаларда тіршілік ету жиынтықтарын сақтауға арналған дүкендер ашылады. Америка Қызыл Кресті апат немесе төтенше жағдай кезінде оңай алып жүруге және пайдалануға болатын апаттық дайындық жиынтығын ұсынады.
Кішкентай тірі қалу жинақтары
Мини тіршілік жиынтығы немесе "Алтоидтар" қорабындағы тіршілік жиынтығы – бірнеше негізгі тіршілік құралдарын қамтитын шағын жиынтықтар. Бұл жиынтықтарға кішкентай компас, су өткізбейтін қақпақтары бар оттықтар, ең кемі балық аулау құралдары, үлкен пластикалық қап, кішкентай шам, жұмсақ пышақ немесе скальпельдің жапырағы және/немесе қауіпсіздік инесі/инелері кіруі мүмкін. Алдын ала дайындалған тіршілік жиынтықтарында өрт қосу немесе алғашқы көмек көрсету әдістері сияқты тіршілік ету техникаларына қатысты нұсқаулар да болуы мүмкін. Сонымен қатар, паракордты қораптың үстіне орауға болады. Паракордты төтенше жағдайда баспана құруға немесе кішкентай жануарларды ұстауға пайдалануға болады. Олар шамамен минт таңбасының көлеміндегі контейнерге сыяды. Басқа шағын жиынтықтар киюге арналған және күнделікті қолданыстағы тіршілік ету білезіктеріне немесе белбеулерге енгізілген. Көбінесе бұл паракордтан тоқылған білезіктер, олардың ішінде құралдар жасырылған. Өрт қосу құралы, қауіпсіздік қысқышы, сыбызғы және компас сияқты бірнеше құралдар жабдықтың сыртында орналасқан, ал кішкентай құралдар зергерлік бұйымның немесе белбеудің ішіне тоқылған және тек білезікті ажырату арқылы қол жетімді. Жеңіл тіршілік ету жиынтықтары көбінесе тіршілік етудің қосалқы құралы ретінде қарастырылады; алайда, бұл жиынтықтар кеңейтілген болуы мүмкін және тіршілік ету технологиясының дамуымен үлкен жиынтықтарда кездесетін құралдарды қамтиды. Мұндай құралдардың мысалдары – жоғары қуатты фонарьлар, жылдам қолданылатын аралар, шағын сигналдық айналар сияқты сигнал құрылғылары және суды тазарту әдістері.
Тез жәрдем жиынтығы
Төтенше жағдай жиынтығы, апаттық қап, қашқындар қабы (BOB), сондай-ақ 72 сағаттық жиынтық, GOOD қабы (Додженнен шығу), жеке апаттық көшіру жиынтығы (PERK), дайындық қабы, аман қалу рюкзагы немесе жылдам қашқындар қабы (QRB) – бұл адамға дауыл, жер сілкінісі немесе су тасқыны сияқты төтенше жағдай немесе апат кезінде қашу немесе эвакуация кезінде 72 сағатқа дейін тірі қалуға көмектесетін заттарды қамтитын портативті жиынтық. Назар ұзақ мерзімді аман қалу емес, эвакуацияға бағытталған. Бұл жиынтықтар аман қалу мәдениетінде де кең таралған.
Контурлық
"Түсіп кету қабы" термині көптеген әскери авиаторлар қолданатын "қашып кету қабы" төтенше жиынтығымен байланысты және одан туындаған болуы мүмкін. АҚШ-та бұл термин Корея соғысындағы АҚШ армиясының практикасына сілтеме жасайды, яғни бөлімдер кері шегінуге мәжбүр болған жағдайда, олар үшін балама қорғаныс позицияларын белгілеу. Олар қашып кетуге асыққанда "түсіп кетуге" бағытталды. Бұл термин бүкіл әлемдегі әскери оқу орындары тарапынан қабылданып, стандартты операциялық процедураларға түсіп кету орны, шегіну әдісі және далада жылдам шегінуге, бірақ тірі қалуға қажетті минималды жабдықтар кірді. Бұл концепция басқа әскери және құқық қорғау қызметкерлері арасында кеңінен тарады, бірақ "қашып кету қабы" төтенше жағдайға дайындалу үшін де, қашып құтылу үшін де қажетті құралдарды қамтуы мүмкін. "Түсіп кету қабының" басты мақсаты – апат болған жағдайда жедел эвакуация жасауға мүмкіндік беру. Сондықтан, қап немесе бірнеше сақтау контейнері сияқты, осы мақсатқа қажетті барлық материалдарды бір жерге жинау тиімді. "Түсіп кету қабы" 72 сағатқа жететін жабдықтармен жабдықталуы керек деген ұсыныс, апаттан зардап шеккендерге жетуге және көмек көрсетуге 72 сағатқа дейін уақыт кететіні туралы апаттан қорғау және басқаруға жауапты ұйымдардың кеңесінен туындайды. Қаптың ішкі мазмұны пайдаланушының аймағына байланысты өзгеруі мүмкін, мысалы, дауылдан қашып бара жатқан адамның жабдықтары қарлы бұрқандар, жер сілкінісі немесе орман өрттері жиі болатын аймақта тұратын адамнан өзгеше болуы мүмкін. "Түсіп кету қабы" апаттан эвакуация жасау үшін ғана емес, сонымен қатар, қараңғыда қалу, үй өрттері, торнадолар және басқа да ауыр табиғи апаттар сияқты төтенше жағдайларға жауап ретінде ("түсіп кетуден") қорғанышқа бекіну кезінде де қолданылуы мүмкін.
Ғарыш аппараттары жиынтығы
Ғарышкерлерге тіршілік ету жиынтығы беріледі, өйткені ғарыш кемесі Жерге қайтқанда қай жерге түсетінін болжау қиын, әсіресе жабдықтардың істен шығуы жағдайында. АҚШ-тың алғашқы ғарышқа ұшуларында жиынтық теңізде аман қалу үшін оңтайландырылды; Джон Гленннің Friendship 7 ғарышқа алғашқы американдық орбиталдық ұшуында берілген жиынтықта "құтқару сал, қалта пышағы, сигналдық айна, акулаларды қайтаратын спрей, теңіз суын тұзсыздандыру таблеткалары, күннен қорғаныш кремі, сабын, алғашқы медициналық жәрдем жиынтығы және басқа да заттар" болды. Аполлон бағдарламасы үшін де аман қалу жиынтығы берілді, ол "40 градус солтүстік және оңтүстік ендік арасында үш экипаж мүшесі үшін қонудан кейінгі 48 сағатқа (суда немесе құрлықта) аман қалу қабілетін қамтамасыз етуге арналған" еді. Оның құрамында "радио, шам, су тазарту жиынтығы, мачете, күн көзілдірігі, су ыдыстары, күннен қорғаныш лосьоны, жамылғы, қалта пышағы, тор және көбік төсемдер" бар еді. Кеңес және Ресей ғарышкерлеріне берілетін жиынтықтар елдің шығысындағы қоңыржай және солтүстік аймақтардың тауларында, орманды жерлерде және далаларда аман қалу үшін оңтайландырылған. "Союз" ғарыш кемелерінің жиынтығына "азық-түлік рационы, су бөтелкелері, жылы киім, капсуланың парашютын пайдаланып баспана жасауға арналған арқан, балық аулауға арналған ілмектер және басқа да тіршілік етуге қажетті құралдар" кіреді. ТП 82 космонавттарға арналған тапанша қасқырлар мен аюлар сияқты жыртқыштардан қорғану үшін берілді. Ол обыкновенный оқтарды, дробовик патрондарын және сигнальдық шашуларды атуға қабілетті; жиналмалы тұтқасы қазып алуға қолданылуы мүмкін, сондай-ақ жиналмалы мачетесі де болды.
Көлік құралдары жиынтығы
Кейбір дайындық жоспарларының тағы бір аспектісі – көлік құралдарына арналған жиынтықтар. Кейбір жағдайларда, жабдықтар мен құрал-жабдықтар велосипедтер мен қосалқы газ бакі бар фургонға немесе жүк көлігіне тиелуі мүмкін. Кейбір тірі қалғандар фургонға немесе жүк көлігіне 250 см³ көлемді жолдан өтуге қабілетті мотоциклдерді де алып жүреді. Көлік құралындағы азық-түлік құрамына жүздеген килограмм бидай, күріш, бұршақ, сондай-ақ бірнеше айға жететін бал, сүт ұнтағы, консервілер, бөтелкедегі жемістер, дәрумендер, кептірілген жеміс-жидектер, тұз, бұрыш, дәмдеуіштер мен май кіруі мүмкін. Бұған қоса, жиынтықта жоғары калориялы энергетикалық таяқшалар, тамақ дайындау жиынтығы, ыдыс-аяқ, сұйық сабын және сүлгілер болады. Сумен жабдықтауға бөтелкедегі су, сүзгі жиынтығы, бөтелкелер, жиналмалы су контейнерлері және суды тазартуға арналған хлорлы ағартқыш кіруі мүмкін. Тамақ дайындау және жууға арналған жабдықтарға астық ұнтағыш, нан қамыр қозғайтын машина, сүзгі, банка ашатын құрал, консервілеуге арналған ыдыстар мен О-сақиналары бар бумен консервілеуіш, аспап-сапақ, пышақтар, 12 вольттық электрлік тоңазытқыш, керосин шамдары мен жылытқыштар, керосин немесе пропан пештері, қосымша отын, киім сырғашы, аяқпен жұмыс істейтін тігін машинасы және электрлік ыстық плита (автокөліктің аккумуляторынан жұмыс істеу үшін инвертор қажет) кіруі мүмкін. Медициналық жабдықтарға қан қысымын өлшеуге арналған аппарат, стетоскоп, қайшы, пинцет, форцеп, бір рет қолданылатын скальпель, екі термометр (ауыз және ректальды), үрлейтін шиналар, бинттер, тігістер, жабысқақ таспа, марля, күйікке арналған май, антибиотикалық май, аспирин, спирт, ипека сиробы, стерильді су, мақталы шүберектер, сабын және мақта тамыздар кіруі мүмкін. Көлік құралдарына жолдан өтуге арналған дөңгелектері мен аспасы бар велосипедтер, авариялық құралдар және автокөлік бөлшектері (мысалы, сақтандырғыштар, желдеткіш белдеулері, шамдар, фара, дөңгелек сорғысы және т.б.), сондай-ақ қанатты жиналмалы қайық кіруі мүмкін. Сонымен қатар, жиынтықта нейлонды брезенттер, қосымша киімдер мен пальтолар, жамылғылар, ұйқы қаптары, от жағу немесе басқа да отты қоздыру құралдары, компас және карталар, фонарьлар, дәретхана қағазы, сабын, қалта пышағы және боуи пышағы, балық аулау жиынтығы, портативті кемпинг пеші, қуат инверторы, рюкзак, қағаз және қарындаш, сигнал беруге арналған айна, сыбызғы, кабельді ара, ағартқыш, жәндіктерден қорғаушы, үлкейтуге арналған шыны, арқан және нейлондық арқан, шкивтер және тапанша мен оқ-дәрі сияқты стандартты жеке "тірі қалу жиынтығы" заттары болуы мүмкін. Байланыс құралдарына көп жолақты қабылдағыш/сканер, азаматтар радиосы (CB), қайта зарядталатын батареялары бар портативті "воки-токи" және батареямен жұмыс істейтін портативті теледидар кіруі мүмкін. Электрмен жабдықтауға бір айлық отынмен жабдықталған дизельді немесе бензин генераторы, автокөлік аккумуляторы және зарядтағыш, ұзартқыш, фонарьлар, қайта зарядталатын батареялар (зарядтағышы бар), электрлі мультиметр және сынақ шам кіруі мүмкін. Қорғаныс құралдарына револьвер, жартылай автоматты тапанша, мылтық, оқ-дәрі, пиперлік газ және KA BAR немесе боуи пышағы сияқты үлкен пышақ кіруі мүмкін. Құралдарға пішіндеуге арналған құралдар, мысалы, аралар, шабуырлар және балталар; күшті күшейтуге арналған құралдар, мысалы, бұрыштай таяқ немесе бұзу таяқ, арқандар, шкивтер немесе қолмен жұмыс істейтін жеңілдеткіш; шына, балға, бұранда, бұранда бұрағыш, қолмен жұмыс істейтін дрель, шына, желім, шегелер, гайкалар, болттар және бұрандалар сияқты құрылыс құралдары; доғалы дәнекерлеуші, окси-ацетилен оттегіш, отты жағу құралы бар пропан оттегіш, дәнекерлеу және флюс, кілт жиынтығы, гайка бұрағыш, кран және қалып жиынтығы, розетка жиынтығы және өрт сөндіргіш сияқты механикалық жөндеу құралдары кіруі мүмкін. Сонымен қатар, кейбір тірі қалғандар балық аулау желісі, сұйық сабын, жәндіктерден қорғаушы, шамдар, банка ашатын құралдар, қосымша отын, мотор майы және оқ-дәрі сияқты айырбастауға болатын заттарды алып келеді.
Үйге арналған құрал-жабдықты әкеліңіз .
Кейбір тірі қалу сағатында жүретіндер машинада және/немесе жұмында "үйге қайту жиынтығын" сақтауды ұсынады. Бұл – барлық көлік және қоғамдық көлік құралдары істен шыққан жағдайда, адамның жұмыстан үйіне қауіпсіз оралуына мүмкіндік беретін жиынтық. Ол жеке жағдайларға бейімделген, мысалы, жұмыстан үйге 25 шақырымдай қашықтықты жаяу жүру қажет болуы мүмкін. "Үйге қайту жиынтығына" мысалы, үйге жетуге жеткілікті су, қолайлы аяқ киім, қағаз карта (электрондық емес), 12 сағатқа жететін тағам, жаман ауа-райына арналған киім және т.б. кіруі мүмкін.
Қозғалтқыш
Go kit / go pack термині әуесқой радио қызметінде, әсіресе Әуесқой радионың Төтенше жағдайлар қызметі (ARES) және Радио әуесқойлардың Азаматтық Төтенше жағдайлар қызметі (RACES) қауымдастықтарында кең таралған. Ол жеке тұлғаның эвакуацияға дайындалу қапшығы мен портативті әуесқой радио станциясының үйлесімін білдіреді. Жеке go kit әдетте бірнеше жиынтықтың комбинациясын қамтиды: "бір күндік" (немесе "24 сағаттық") жиынтық, қосымша жабдықтармен толықтырылған "үш күндік" (немесе "72 сағаттық") жиынтық, немесе үш күндік жиынтыққа қосымша жеке заттар қосылған "бір апталық" жиынтық. Кез келген немесе барлық жиынтық операторды және оның жеке меншігіндегі автономды радиобайланыс құралдарын пайдалануға мүмкіндік береді.