Кіріспе

Солтүстік шайен халқының басшысы Таң Жұлдызы (Cheyenne: Vóóhéhéve; сондай-ақ оның Лакота Сиук аты Tȟamílapȟéšni немесе оның аудармасы, Dull Knife) (шамамен 1810–1883) – Солтүстік шайен халқының ұлы басшысы және Notameohmésêhese ("Солтүстік жегіштер"; сонымен қатар Ȯhmésėhese немесе "Жегіштер") тайпасының басшысы болған. Ол 19-шы ғасырда батысқа қарай кеңеюге және АҚШ федералды үкіметіне белсенді қарсылық көрсеткенімен белгілі. Таң Жұлдызының және басқа да көшбасшылардың батылдығы мен нық қадамдарының арқасында Солтүстік шайендер бүгінгі Монтанадағы дәстүрлі жерлерінде өмір сүруде. Жергілікті қоныс аударушылар, АҚШ әскери басшылары және басқа американдық үндістер оны "Дулл Найф" (немесе шайен тілінде Motšêške Ôhnêxahpo, оның Лакота атының аудармасы) деп білгенімен, оның шайен тіліндегі аты "Таң Жұлдызы" деп аударылады. Таң Жұлдызы – шайен жауынгері, сол дәуірдің көптеген жазушылары оны Роб Рой және Уильям Уоллес сияқты "құрметті заңнан тыс адам" деп сипаттаған.

Өмір

1851 жылы Morning Star Форт-Ларами келісімінің бірінші шартына қол қою кезінде өз тайпасының өкілі ретінде қатысты. 1876 жылғы Ұлы Сиу соғысы кезінде Кіші Бигхорн шайқасында Кастердің соңғы тұғырынан кейін Morning Star Сиу және басқа тайпалармен бірігіп, АҚШ-қа қарсы күресті. Бірақ полковник Рональд С. Маккензи басқаратын американдық әскерлердің жойқын шабуылынан кейін, 200 үй қиратылып, 700 мал тәркіленді. Соның салдарынан шайендердің көпшілігі қарсылық көрсетуден бас тартып, бағынды. Олар солтүстікте Сиу тайпасымен бірге резервацияда өмір сүруді күтті, бірақ кейіннен Үндістан аумағындағы Шайен және Арапахо үнді резервациясындағы Дарлингтон агенттігіне көшірілді. Резервацияда жеткілікті аң аулау мүмкін болмағандықтан, тайпа аштық пен аурудан зардап шекті. 1878 жылдың қыркүйегіне дейін олар азапталды, сосын Morning Star тайпаны солтүстікке, ежелгі отандарына қарай бастап кетті. Жазықтар мен Небрасканың құмды далаларында шайендер федералды әскерлерді оқшаулап, олардан қашып үлгерді, бірақ Форт Робинсон маңында тұтқынға алынды. Олар қаруларын бөліп, бөліктерін жамылғылардың астына немесе балалардың мойнына алқа және білезік ретінде жасырған деген қауесет тарады. Morning Star халықтарына Дакота аймағындағы Пайн Ридж үнді резервациясында Қызыл Бұлтпен бірге бейбіт өмір сүруге рұқсат берілсе, енді қарсылық көрсетпейтінін түсіндірді. Бірақ әскер олардың Оңтүстік Шайен резервациясына оңтүстікке қайтуын талап етті. 1879 жылдың 8 қаңтарында Солтүстік шайендер форттан қашуға тырысты, бірақ олар дереу қуылды. Көптеген шайендер, көбінесе әйелдер мен балалар, Форт Робинсон қырғынында федералды әскерлердің қолынан қаза тапты. Алайда тайпаның бірнеше өкілі қашып құтыла алды, соның ішінде Morning Star. Ол ақырында Пайн Ридж агенттігіне жетіп, ол және аман қалғандар Монтана аймағындағы Форт-Кеогқа жақын жердегі резервацияға қоныстануға рұқсат берілгенше тұтқын ретінде ұсталды.

Мұра

Morning Star 1883 жылы қайтыс болды және Солтүстік Шайен қорығындағы Lame Deer зиратына жерленген. Дулл Найф атындағы колледж, ол да Ламм-Дирде орналасқан, оның құрметіне аталған. Дулл Найф ретінде оның суреті 1971 жылы Dee Brown-ның «Жаралы тізеде менің жүрегімді жерлеңіз» атты бестселлерінде жарияланған.