Кіріспе

Бір молекулалы магнит (SMM) – молекулалық масштабта белгілі бір тоқтау температурасынан төмен суперпарамагниттік қасиеттер көрсететін металл-органиқалық қосылыс. Осы температуралық диапазон ішінде SMM таза молекулалық текті магниттік гистерезис көрсетеді. Қалыпты көлемдік магниттер мен молекулалық негіздегі магниттерден өзгеше, магниттік моменттердің ұжымдық, ұзақ қашықтықтағы магниттік реттелуі қажет емес. Бірінші бір молекулалы магнит, [Mn12O12(OAc)16(H2O)4] ("Mn12" деп аталған) 1991 жылы хабарланды. Бұл марганец оксидінің құрамында орталық Mn(IV)4O4 кубы бар, оны 8 Mn(III) бірлігінен тұратын сақина қоршап тұрады, бұл бірліктер көпірлік оксо лигандтары арқылы байланысқан, және шамамен 4 К температураға дейін баяу магниттік релаксация қасиеттерін көрсетеді.

Бұл сала бойынша жұмыстар негізінен магниттік жадта қолдануға мүмкіндік беру үшін бір молекулалы магниттердің жұмыс температурасын сұйық азот температурасына немесе бөлме температурасына дейін көтеруге бағытталған. Тоқтау температурасын көтерумен қатар, спиннің жылдам қайта бағдарлануын болдырмау үшін жоғары энергиялық бөгеттері бар SMM-дерді жасауға да күш жұмсалуда. Осы зерттеу саласындағы қарқынды даму бір молекулалы магниттердің жұмыс температурасын 70 К-тан жоғары деңгейге көтеруге әкелді.

Магниттік бұғаттау температурасы

Магниттік бұғаттау температурасы, Тв, – бұл белгілі бір зерттеу әдісінің уақыт өлшеміне қарағанда магниттелудің серпілуі баяулайтын температура деп анықталады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бір молекулалы магниттер үшін бұғаттау температурасы молекуланың магниттік серпілу уақыты τ 100 секундқа тең болатын температура ретінде белгіленген. Бұл анықтама – жалғыз молекулалы магниттердің қасиеттерін салыстырудың қазіргі стандарты, бірақ басқа жағдайларда технологиялық маңызы жоқ. Әдетте, бір молекулалы магниттің (SMM) бұғаттау температурасын және энергия кедергісін арттыру арасында байланыс болады. SMM-дердің орташа бұғаттау температурасы 4K құрайды. Диметаллоцен тұздары – сұйық азоттан жоғары магниттік гистерезис температурасына қол жеткізген соңғы SMM.

Магниттік серпіліс кедергісі

Бір молекулалық магнит оң немесе теріс магниттік моментке ие болуы мүмкін, ал осы екі күй арасындағы энергия тосқаны молекуланың релаксация уақытын үлкен дәрежеде анықтайды. Бұл тосқан молекуланың негізгі күйінің жалпы спиніне және оның магниттік анизотропиясына байланысты. Соңғы шама EPR спектроскопиясы арқылы зерттелуі мүмкін.

Металл кластерлері

Металл кластерлері бір молекулалы магниттерді зерттеудің алғашқы он жылдығының негізін құрады, бұл зерттеу бір молекулалы магниттердің архетипі болған "Mn12" есімді қосылыстан басталды. Бір молекулалы магниттер де темір кластерлеріне негізделген. Таң қалдыратыны, бұл бір молекулалы магнит коллинеар емес магниттік қасиеттерді көрсетеді, онда төрт Fe атомының атомдық спин моменттері екі дерлік перпендикуляр ось бойымен қарама-қарсы бағытталған. Теориялық есептеулер көрсеткендей, әрбір Fe атомында шамамен екі магниттік электрон локалдануы мүмкін, ал қалған атомдар дерлік магниттік емес, спин-орбиталық байланыс потенциалдық энергия бетінде 3 меВ-тан сәл төмен магниттік анизотропия кедергісімен үш жергілікті энергияның ең төмен нүктесі бар.

Қолданбалар

Көптеген жаңа түрлері мен потенциалды қолданыстары бар. Бір молекулалық магниттер наномагниттерге (наноөлшемді магниттік бөлшектер) молекулалық тәсілді білдіреді. Әдеттегідей үлкен, тұрақты спиндік анизотропияға байланысты, бір молекулалық магниттер магниттік жад үшін ең кішкентай практикалық бірлікті жүзеге асыруға мүмкіндік береді және осылайша кванттық компьютер үшін құрылыс блогы болуы мүмкін. Бір молекулалық магнит – бір-бірімен әрекеттесетін көптеген спиндердің жүйесі, олар анық белгіленген төменгі энергия деңгейлерімен сипатталады. Бір молекулалық магниттің жоғары симметриясы сыртқы магниттік өрістерде бақыланатын спиндерді жеңілдетуге мүмкіндік береді. Бір молекулалық магниттер күшті анизотропияны көрсетеді, бұл материалға әртүрлі бағыттарда әртүрлі қасиеттерге ие болуға мүмкіндік береді. Анизотропия тәуелсіз спиндер жиынтығының кванттық есептеулер үшін тиімді болатынын қамтамасыз етеді. Жеке спинге қарағанда тәуелсіз спиндердің көп болуы үлкен кубит құруға және, демек, жадтың үлкен сыйымдылығына мүмкіндік береді. Тәуелсіз спиндердің суперпозициясы мен интерференциясы классикалық есептеу алгоритмдері мен сұраныстарын одан әрі жеңілдетуге мүмкіндік береді. Теориялық тұрғыдан алғанда, кванттық компьютерлер кванттық күйлерді кодтау және декодтау арқылы классикалық компьютерлердің физикалық шектеулерін жеңе алады. Бір молекулалық магниттер Гровер алгоритміне, кванттық іздеу теориясына қолданылды. Кванттық іздеу мәселесі әдетте ретсіз деректер базасынан нақты элементті табуды талап етеді. Классикалық жағдайда элемент N/2 әрекеттен кейін табылады, бірақ кванттық іздеу деректердің суперпозициясын пайдаланып, элементті табу үшін, теориялық тұрғыдан алғанда, бір сұранысқа дейін азайтады. Бұл функция үшін жеке молекулалық магниттер олардың тәуелсіз спиндер кластерінің арқасында идеалды болып саналады. Лёйенбергер және Лосс жүргізген зерттеуде кристалдар Mn12 және Fe8 жеке спин молекулалық магниттерінің моментін күшейту үшін қолданылды. Mn12 және Fe8 екеуі де жад сақтау үшін идеалды болып табылғанымен, оларды қайтару уақыты шамамен 10−10 секундті құрады. SMM-нің тағы бір қолданысы – магниттік-калориялық салқындатқыштар. Машиналық оқыту әдісі, экспериментальдық деректерді пайдалана отырып, үлкен энтропиялық өзгерістерге ие және демек, магниттік салқындатуға қолайлы жаңа SMM-ді болжауға мүмкіндік берді. Тәжірибелік синтез үшін үш гипотетикалық SMM ұсынылды: Cr2Gd2(OAc)5+, Mn2Gd2(OAc)5+, [Fe4Gd6(O3PCH2Ph)6(O2CtBu)14(MeCN)2]. Энтропиялық қасиеттерге ықпал ететін негізгі SMM сипаттамалары – өлшемділік және координациялық лигандтар. Сонымен қатар, бір молекулалық магниттер физиктерге кванттық механиканы зерттеу үшін пайдалы сынақ алаңдарын ұсынды. Магниттеудің макроскопиялық кванттық туннельдеуі алғаш рет Mn12O12-де байқалды, ол гистерезис қисығында тегіс араласқан қадамдармен сипатталады. Fe8 қосылысындағы осы туннельдеу жылдамдығының периодтық жойылуы байқалып, геометриялық фазалармен түсіндірілді.