Кіріспе
Frank Gohlke (1942 жылы туған) – американдық пейзаж суретшісі. Ол екі рет Гуггенхайм стипендиясын, Ұлттық өнер қорынан екі рет стипендия және Фулбрайт стипендиясын алған. Оның туындылары көптеген тұрақты коллекцияларға енген, оның ішінде Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы, Метрополитен өнер мұражайы және Чикаго өнер институты коллекциялары бар. Гольке Джордж Истман үйіндегі Халықаралық фотосурет музейінде (қазіргі Джордж Истман мұражайы) 1975 жылы өткен "Жаңа топография: Адам өзгертетін ландшафттар" атты маңызды көрмеге қатысуға шақырылған он фотографтың бірі болды. Шамамен бес онжылдыққа созылған мансабында Гольке Американың орталық-батысындағы астық қоймаларын, 1979 жылы Техас штатының Уичита-Фолс қаласында болған дауылдың салдарынан қираған жерлерді, 1980 жылы жарылғаннан кейінгі он жылда Сент-Хеленс тауының айналасындағы жердің өзгеруін, Францияның орталық аймағындағы егін шаруашылығын және Қазақстанның жабайы алма ормандарын суретке түсірді.
Frank Gohlke (born April 3, 1942) is an American landscape photographer. He has been awarded two Guggenheim fellowships, two fellowships from the National Endowment for the Arts, and a Fulbright Scholar Grant. His work is included in numerous permanent collections, including those of Museum of Modern Art, New York; the Metropolitan Museum of Art; and the Art Institute of Chicago. Gohlke was one of ten photographers selected to be part of "New Topographics: Photographs of a Man Altered Landscape," the landmark 1975 exhibition at the International Museum of Photography at George Eastman House (now the George Eastman Museum). During a career spanning nearly five decades, Gohlke has photographed grain elevators in the American midwest; the aftermath of a 1979 tornado in his hometown of Wichita Falls, Texas; changes in the land around Mount St. Helens during the decade following its 1980 eruption; agriculture in central France; and the wild apple forests of Kazakhstan.
Ерте өмір
Фрэнк Гольке Техас штатының Уичита-Фоллс қаласында өсті. Ол алғашқы фотоаппаратын жасөспірім шағында сатып алды және орта мектепте Уичита-Фоллс фотоклуб мүшесі болды, соңынан ұлғайтқыш сатып алып, желатин күміс басып шығаруды үйренді. Оның алғашқы түсірілімдеріне отбасы мүшелері мен фотоклубқа жалданып жұмыс істеген модельдер кірді. Орта мектептің соңғы жылдарында Гольке фотосуретке деген қызығушылығы азайды; ол ұлғайтқышын сатып, отбасылық суреттерден басқа, суретке түсіруді тоқтатты. Орта мектепті бітіргеннен кейін Гольке алдымен Солтүстік Каролина штатындағы Дэвидсон колледжіне түсті, кейін Остин қаласындағы Техас университетіне ауысты, онда 1964 жылы ағылшын әдебиеті бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1966 жылы Йель университетінде ағылшын әдебиеті бойынша магистр дәрежесін аяқтады. Йельде оқып жүрген кезінде жазушылық дағдарысқа тап болғанда Гольке қайтадан фотосуретке қайтты. Ол 35 мм фотосуретке көшуден бұрын Super 8 кинокамерасымен жақындағы фильмдер түсіре бастады. Соңынан ол өз жұмыстарын деректі фотограф және сол кезде Йель университетінің профессоры болған Уокер Эвансқа көрсетті, оның американдық халық пейзажын қарау әдісі Гольке жұмысына ұзаққа созылатын әсер етті. 1967 жылдан 1968 жылға дейін, Йельді қалдырғаннан кейін, Гольке пейзаж фотографы Пол Капонигромен оқыды, Капонигроның Коннектикут штатындағы үйіне апта сайын барып тұрды.
Мансап
1971 жылы Гольке Миннеаполиске көшіп келді, ал бір жылдан кейін, 1972 жылы, ол өзінің алғашқы маңызды жұмысын бастады – Американың орталық жазықтарындағы астық көтеру қондырғыларын (элеваторларын) құжаттады. Келесі бес жыл ішінде, 1972 жылдан 1977 жылға дейін, жоба Голькені Миннесотадан Канзас, Оклахома, Техас және Нью-Мексико штатына алып барды. Астық көтеру қондырғыларына деген ертедегі эстетикалық қызығушылығынан бастап, Гольке олардың дизайнына, айналасындағы ландшафтпен байланысына және олар орналасқан қалалар мен елді мекендердегі атқаратын қызметіне қызығушылық танытты. Оның фотосурет тәжірибесі зерттеу элементін қамтыды, оның суреттермен арақатынасы өзара ықпалдастық қағидаға негізделді. Суреттердің ішінен таңдалып алынғандары ақырында "Бос кеңістіктің өлшемі: Америка ландшафтындағы астық көтеру қондырғылары" (Джонс Хопкинс университетінің баспасы, 1992) деген атпен жарияланды, бұл Голькенің алғашқы монографиясы болды. Гольке 1975 жылы Джордж Истман үйіндегі Халықаралық фотосурет мұражайының (қазіргі Джордж Истман мұражайы) көмекші кураторы Уильям Дженкинс ұйымдастырған "Жаңа топография: Адам өзгертетін ландшафттардың фотосуреттері" көрмесіне қатысқан он фотографтың бірі болды. "Жаңа топография" ландшафт фотосуретіндегі жергілікті пейзажға бейтарап қарауға бағытталған жаңа үрдісті білдірді және бұл ортаның тарихындағы маңызды кезең ретінде танылды. 1979 жылдың 10 сәуірінде F4 күшіндегі торнадо Голькенің туған қаласы Уичита-Фоллс (Техас штаты) қаласын шарпып, 42 адамның қаза табуына, 1700-ге жуық адамның жаралануына және қаланың 8 шаршы миль аумағына елеулі зиян келтірді. Содан кейін Гольке үйіне оралып, торнадодан кейін қалған қирауларды суретке түсірді. Ол бір жылдан кейін сол жерлерді қайтадан суретке түсіріп, қаланың қалпына келуін көрсете алу үшін бұрынғы суреттерінің дәл көшірмелерін жасады. 1981 жылы Вашингтон штатының Скамания округіндегі Сент-Хеленс тауының атқылауынан кейін бірнеше ай өткен соң, Гольке алғаш рет сол жерге барып, жанартау мен оның айналасын суретке түсірді. Шамамен 250 шаршы мильді қиратқан оқиғаның ауқымдылығын көрсету үшін Гольке әртүрлі тәсілдерді қолданды, соның ішінде әуеден және панорамалық көріністерді, сондай-ақ әр түрлі уақыт аралығындағы бірізді фотосуреттерді (қайта фотосуреттеу) пайдаланды. 1981 жылдан 1990 жылға дейін Гольке аймаққа бес рет сапар шекті, көбінесе сол жерге бірнеше рет оралып, оның өзгеруін тіркеді. Ол суреттерге түсіндірмелік мәтіндер қосты. 2004 жылы Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы "Сент-Хеленс тауы: Фрэнк Гольке фотосуреттері" атты жеке көрме ұйымдастырды (қоса берілген каталогпен), оны фотосурет бөлімінің бас кураторы Питер Галасси және фотосурет бөлімінің бұрынғы директоры Джон Сзарковски бірлесіп ұйымдастырды. Гольке өз жұмысында адамның жерді пайдалану және қабылдау мәселелерін үнемі қарастырып келді. Ол Францияның орталық бөлігіндегі егістік жерлерді суретке түсірді (la mission photographique de la DATAR тапсырысымен); Массачусетс штатын екіге бөліп тұратын 42°30’ N ендік сызығының бір бөлігін жеке зерттеді; Солтүстік Техастағы Қызыл өзен мен Массачусетс штатындағы Судбери өзенінің бағытын суреттеген екі фотосерия жасады; сондай-ақ Нью-Йорк штатының Куинс қаласындағы қалалық ландшафт пен тұрғын үй архитектурасын құжаттады (фотограф Джоэл Стернфельдпен бірге Куинс колледжінің тапсырысымен). Гольке мен Стернфельдтің суреттерінің ішінен таңдалып алынғандары "Ландшафт – құштарлық" (Steidl, 2015) деген атпен жарияланды. 2013 жылы Гольке Алматы қаласының айналасындағы жоғалып бара жатқан жабайы алма ормандарын құжаттау үшін Қазақстанға сапар шегуге Fulbright грантын алды. Голькенің жұмыстарының ортаңғы мансабына арналған ретроспективалық көрме Амон Картер мұражайында ұйымдастырылды (22 қыркүйек 2007 – 6 қаңтар 2008). "Табиғатқа бейімделу: Фрэнк Гольке фотосуреттері" атты каталогта Гольке, Ребекка Солнит және Амон Картер мұражайының фотосуреттер кураторы Джон Рорбахтың эсселері жарияланды. Гольке Middlebury колледжінде, Колорадо колледжінде, Бостондағы Көркемсурет мұражайының мектебінде, Массачусетс өнер колледжінде, сондай-ақ Гарвард, Принстон және Йель университеттерінде фотосуретке қатысты сабақтар берді. 2007 жылы Гольке Аризона штатының Тусон қаласындағы Аризона университетінің Көркемөнер колледжінде оқытушылық қызметке қабылданды, онда ол қазір тұрып жұмыс істейді. Гольке Бард колледжінің фотосурет бағдарламасына шақырылған суретші ретінде қатысты.
Бейнероликтер
"Далалық қамалдар", КТКА, Твин-Сити қоғамдық теледидары үшін 1/2 сағаттық арнайы бағдарлама. Шығарған – Марк Лоури, сценарийін жазып, режиссерлік еткен – Гольке мен Лоури. 1980 жыл.