Кіріспе
Уильям Эгглестон (27 шілде 1939 жылы туған) – американдық фотограф. Ол түсті фотосуреттің толыққанды көркемдік орта ретінде мойындалуына үлкен үлес қосканы үшін кеңінен танымал. Эгглестонның кітаптарына «Уильям Эгглестонның нұсқаулығы» (1976) және «Демократиялық орман» (1989) кіреді. Эгглестон 1974 жылы Гуггенхайм стипендиясын, 1998 жылы Хассельблад сыйлығын және 2003 жылы Корольдік фотографиялық қоғамның құрметті мүшелігін алды.
William Eggleston (born July 27, 1939) is an American photographer. He is widely credited with increasing recognition for color photography as a legitimate artistic medium. Eggleston's books include William Eggleston's Guide (1976) and The Democratic Forest (1989). Eggleston received a Guggenheim Fellowship in 1974, the Hasselblad Award in 1998, and Honorary Fellowship of the Royal Photographic Society in 2003.
Ерте өмір және білім
Уильям Эгглестон Теннесси штатының Мемфис қаласында дүниеге келіп, Миссисипи штатының Самнер қаласында өсті. Оның әкесі инженер, ал анасы белгілі жергілікті судьяның қызы болған. Бала кезінде Эгглестон жабық мінезді болған; оған фортепианода ойнау, сурет салу және электроникамен айналысу ұнады. Кішкентай кезінен бастап ол бейнелеу өнеріне қызығушылық танытқан, сондай-ақ, открыткалар сатып алып, журналдардан суреттер қиюды жақсы көретін. 15 жасында Эгглестон Вебб мектебіне, пансионға жіберілді. Кейін Эгглестон мектеп туралы көп жақсы естеліктерінің жоқтығын айтты, журналистке: "Онда "мінез қалыптастыру" үшін қатаң тәртіп орнатылған. Мен оның не екенін түсінбедім. Бұл өте қатыгез және ақымақтық еді. Бұл жерде музыка мен сурет салуды ұнататын адам әйел затының ісі деп есептелетін" деді. Эгглестон өзінің құрбыларының арасында дәстүрлі оңтүстік еркектерінің аң аулау мен спортпен айналысуын қаламай, өнерге бет бұрып, әлемді бақылауға ұмтылды. Дегенмен, Эгглестон өзін ешқашан сырттан қалғандай сезінбегенін айтты. "Мен өзімді бөлек сезінбедім, бірақ, мүмкін, олай болды" деді ол журналистке. Эгглестон Вандербильт университетінде бір жыл, Дельта штатының колледжінде бір семестр, Миссисипи университетінде шамамен бес жыл оқыды, бірақ ешқандай ғылыми дәреже алған жоқ. Дегенмен, оның фотографияға деген қызығушылығы Вандербильттегі досы Эгглестонға Лейка камерасын сыйлағанда оянды. Ал "Оле Мисс" университетінде қонақ суретші Том Янг арқылы ол абстрактты экспрессионизммен танысты.
Өнерлік даму
Эгглестонның фотосуретке жасаған алғашқы тырабы Роберт Франк (швейцариялық фотограф) және Анри Картье-Брессонның (француз фотографы) "Шешуші сәт" кітабынан шабыт алды. Кейін Эгглестон осы кітапты "мен тапқан алғашқы маңызды кітап" деп еске алды. "Көптеген жаман кітаптардың арасынан мен оны түсінбедім, содан кейін ол жадыма сіңіп, мен түсіндім, құдай-ау, бұл керемет кітап екен!" Бояу беру процесі Эгглестонның ең әсерлі және танымал жұмыстарының бірін жасады, мысалы, 1973 жылғы "Қызыл төбе" атты суреті. Эгглестон осы сурет туралы: "Қызыл төбе соншалықты күшті, тіпті оның көшірмесін қанағаттандыра алған емеспін. Түске қарасаңыз, ол қабырғаға сіңген қанға ұқсайды. Көбінесе кішкене қызыл түс жеткілікті, бірақ бүкіл қызыл бетпен жұмыс істеу қиындық тудырды" деді. Гарвардта Эгглестон өзінің алғашқы портфолиосын дайындады, ол "14 сурет" (1974) деп аталды. Эгглестонның жұмысы 1976 жылы MoMA-да көрсетілді. Бұл MoMA Элиот Портердің түсті суреттерінің жеке көрмесін өткізгеннен кейін үш он жылдан астам уақыт өткенімен және Эрнст Хаастың түсті суреттерін көрсеткеннен кейін он жылдан астам уақыт өткенімен, Эгглестонның көрмесі MoMA-ның түсті суреттердің алғашқы көрмесі болды деген әңгіме жиі қайталанады. 1976 жылғы MoMA көрмесі фотосурет тарихындағы маңызды кезең деп есептеледі, себебі ол "түсті фотосуреттің ең жоғары деңгейде мойындалуына" әкелді. 1976 жылғы MoMA көрмесіне орай Эгглестон Энди Уорхолдың "супержұлдызы" Вивамен танысты, олармен ұзақ қарым-қатынас орнатты. Осы кезеңде Эгглестон Энди Уорхолдың айналысына кірді, бұл байланыс Эгглестонның "демократиялық камера" идеясын дамытуға көмектескен болуы мүмкін, деп Марк Холборн болжайды. 1970 жылдары Эгглестон бейнежазбамен тәжірибе жасады, бірнеше сағаттық шамамен монтаждалған кадрларды жасады, оларды Эгглестон "Кантонда қалып қойған" деп атады. Жазушы Ричард Вудворд осы фильмді "ақымақтыққа ұқсайтын үй жазбасы" деп сипаттайды, оның ішінде балаларының үйіндегі көңілді сәттері мен мас кештері, қоғамдық жерлерде зәр тастау және Жаңа Орлеандағы көрермендердің алдында тауықтың басын тістейтін адамның кадрлары бар. Вудворд бұл фильм Эгглестонның "қорқынышсыз натурализмін" көрсетеді дейді, яғни "басқалар назар аудармайтын немесе көздерін бұратын нәрселерге шыдамдылықпен қарасаң, қызықты нәрселерді көруге болады" деген сенімді білдіреді. Эгглестонның жарияланған кітаптары мен портфолиоларына мыналар кіреді: "Лос-Аламос" (1974 жылы аяқталды, бірақ кейін жарияланды), "Уильям Эгглестонның нұсқаулығы" (1976 жылғы MoMA көрмесінің каталогы), "Сайлау алдындағы кеш" (1977; 1976 жылғы президенттік сайлау алдындағы Джорджия штатының Плейнс қаласының айналасында түсірілген фотосуреттер жинағы), "Көрудің моралі" (1978), "Гүлдер" (1978), "Wedgwood Blue" (1979), "Жеті" (1979), "Тұрбулы сулар" (1980), "Луизиана жобасы" (1980), "Уильям Эгглестонның Грейсленді" (1984; әншінің үйін ауасыз, терезесіз қабір ретінде бейнелейтін Элвис Преслидің Грейслендісінің тапсырыс бойынша түсірілген фотосуреттері сериясы), "Демократиялық орман" (1989), "Фолкнердің Миссисипиі" (1990) және "Ескі және Жаңа" (1992). Оның алғашқы серияларының кейбіреулері 2000 жылдардың соңына дейін көрсетілмеді. "Түндегі клубтағы портреттер" (1973) - Мемфис айналасындағы барлар мен клубтардағы үлкен қара-ақ портреттер сериясы, көбінесе 2005 жылға дейін көрсетілмеген. "Жоғалған және табылған", Эгглестонның "Лос-Аламос" сериясының бір бөлігі, ондаған жылдар бойы көрінбеген фотосуреттер жинағы, себебі 2008 жылға дейін олардың Уолтер Хоппсқа тиесілі екенін ешкім білмеген; бұл сериядағы жұмыстар суретшінің Хопппен бірге Мемфистен шығып, Батыс жағалауға дейін жасаған саяхаттарын көрсетеді. Эгглестонның "Сайлау алдындағы кеш" суреттері 2011 жылға дейін басылып шықпады. Эгглестон сонымен қатар кинорежиссерлермен жұмыс істеді, Джон Хьюстонның "Энни" (1982) фильмінің түсірілім алаңын суретке түсірді және Дэвид Бёрнның "Нағыз оқиғалар" (1986) фильмінің түсірілімін құжаттады. 2017 жылы Эгглестонның музыкалық альбомы "Musik" жарық көрді. Ол 13 "эксперименталды электрондық дыбыстық пейзаждардан", "Бахтың (оның кумирі) және Генделдің композицияларына арналған жиі драматикалық импровизациялардан, сондай-ақ Гилберт пен Салливанның күйіне және джаз стандартына қатысты". Музыка толығымен 1980 жылдардағы Korg синтезаторымен жасалды және дискеталарға жазылды. 2017 жылғы "Musik" жинағын Том Лунт жасады және Secretly Canadian компаниясы жарыққа шығарды. 2018 жылы Айн О'Двайер Ноксвиллдегі Big Ears музыка фестивалінде музыканы құбырлы органмен орындады.
Эгглестонның эстетикалық
Эгглестонның пісіп-жетілген туындылары қарапайым тақырыптармен ерекшеленеді. Эдура Велти өзінің «Демократиялық орман» кітабына жазған кіріспесінде, Эгглестонның суретінде «ескі шиналар, доктор Пеппер автоматтары, қолданылмай қалған кондиционерлер, сату автоматтары, бос және лас Coca-Cola бөтелкелері, жыртылған плакаттар, электр бағаналары мен сымдары, көше тосқауылдары, бір жолға бағыттайтын белгілер, айналып өту белгілері, «Тұраққа рұқсат жоқ» белгілері, тұраққа арналған сағаттар және бір жағалауға жиналған пальмалар» болуы мүмкін екенін айтады. Эдура Велти Эгглестонның күнделікті әлемнің күрделілігі мен сұлулығын көретінін атап көрсетеді: «Таңғажайып, қызықты, шыншыл, әдемі және кешірімсіз фотосуреттердің бәрі біздің күнделікті өміріміздің сапасымен байланысты: олар ағаш қимасы сияқты, қазіргі заманның мәнін көрсетуге қабілетті. Олар күнделікті әлемге назар аударады. Бірақ, қарапайым дүниеден де артық мағына бар ешқандай тақырып жоқ!» Марк Холборн «Ежелгі және заманауи» кітабына жазған кіріспесінде Эгглестонның объективі арқылы қарастырылған осы қарапайым көріністердің құпия ағыны туралы былай деп жазады: «[Эгглестонның] тақырыптары, сырттай қарағанда, Мемфис пен Миссисипи маңындағы қарапайым тұрғындар мен олардың қоршаған ортасы – достар, отбасы, барбекю, артқы аулалар, үш дөңгелек велосипед және қарапайым заттардың жиынтығы. Бұл тақырыптардың қарапайымдығы көңілді, себебі суреттердің артында жасырын қауіп сезіледі». Американ суретшісі Эдвард Руша Эгглестонның туындылары туралы былай деді: «Оның түсірген суретін көргенде, сіз Эгглестон әлеміне ұқсайтын қандай да бір қиын әлемге қадам басасыз».
Өнер нарығы
2012 жылы Кристи аукционында Эгглестонның үлкен форматтағы үш дюжина – бастапқы форматтың орнына – 5,9 миллион долларға сатылды, түскен қаражат Эгглестонның шығармаларын сақтауға арналған Eggleston Artistic Trust ұйымына берілді. Ең қымбат лот, "Аталы жоқ, 1970" фотосуреті, фотографтың бір суреті үшін 578 000 долларға сатылып, әлемдік аукциондық рекордты орнатты. Нью-Йорк өнер коллекционері Джонатан Собель кейіннен АҚШ-тың Нью-Йорк оңтүстік округінің округтік сотына Эгглестонға қарсы сот ашты. Ол суретшінің өзінің танымал суреттерінің үлкен форматтағы нұсқаларын басып, аукционда сату шешімінің түпнұсқалардың сирек кездесуін және қайта сату құнын төмендеткенін мәлімдеді. Сот кейіннен бұл талапты қабылдамады. Шеткерлік аймақтар. Штайдл, 2021 жыл. Шеткерлік аймақтар, Таңдамалы туындылар. Дэвид Цвинер кітаптары, 2022 жыл. Қарапайымның сыры. Штайдл, 2023 жыл.
Құжаттық фильмдер
Уильям Эгглестон нағыз әлемде (2005), Майкл Алмерида. By the Ways: A Journey with William Eggleston (2007), Винсент Жерар және Седрик Лэтидің режиссерлігімен – 2006 жылы Санденс кинофестивалінде Бас жюри сыйлығына ие болды. The Colourful Mr. Eggleston (2009), Джек Кокер және Райнер Холземердің режиссерлігімен, BBC One арнасы үшін Imagine (телесериал) эпизоды. The Source (2012), Дуг Эйткен. Big Star: Nothing Can Hurt Me (2013), Дрю ДеНикола мен Оливия Мори режиссерлік еткен.