Кіріспе

Практикалық негізделген зерттеу желісі (PBRN) – науқастарға көмек көрсетуге басты назар аударатын және денсаулық сақтау процестерін тәжірибеде зерттеу мақсатында біріккен тәжірибелер тобы. PBRN желілері бір ғана тәжірибеден немесе зерттеуден асып түсетін ұйымдық құрылыммен сипатталады. Олар халықтың көп бөлігіндегі науқастар мен медициналық қызметкерлерді зерттеу үшін қоғамдық ортадағы "зертхана" қызметін атқарады.

Алғашқы медициналық көмек саласындағы зерттеулер тарихы

Ғылыми-зерттеу институттары мен тәжірибелік желілер пайда болғанға дейін жеке дәрігерлер науқастардың проблемаларын ғылыми тұрғыдан қатаң зерттеген. Олардың арасында соңғы 125 жыл ішіндегі еңбегі үшін танымал болған бес дәрігер бар: Джеймс Маккензи, Уилл Пиклс, Джон Фрай, Ф. Дж. А.Хайген және Кертис Г.Хеймс. Бұл ізашарлардың әрқайсысы отбасылық дәрігерлердің маңызды жаңа білімдер ашуға қабілетті екенін көрсетті. Соңғы уақытта Б.Бриз және Уильям Кэри сияқты алғашқы медициналық көмек көрсететін педиатрлар балалар денсаулығы туралы білімге үлкен үлес қосты. Бұл дәрігерлердің барлығы науқастардың проблемалары туралы ойланып, науқастар туралы мәліметтерді жинап, жазу үшін әдіс әзірледі. Осы зерттеуші-ізашарлардың әрқайсысы практикаға негізделген алғашқы медициналық көмек зерттеу желілерін дамытуға ықпал етеді, себебі олардың әрқайсысы алғашқы медициналық көмек көрсететін дәрігердің маңызды жаңа білімдерді ашуға қабілетті екенін көрсетті. Олардың әрқайсысы өз науқастары туралы ойланды, деректерді жинау және жазудың тәсілдерін жасады, сондай-ақ өз қызметкерлері мен жергілікті қоғамдық ұйымдардан қолдау алды. Өкінішке орай, олар мамандыққа тым берілген дәуірде жұмыс істеді. Зерттеулер аурудың молекулалық механизмдеріне бағытталды. Медициналық қауымдастықтың мамандануға асығуы және зерттеулерді мамандармен байланыстыруы нәтижесінде алғашқы медициналық көмекке ондаған жылдар бойы назар аударылмады және алғашқы медициналық көмек көрсету ортасында көмекті зерттеу қажеттілігі дерлік мойындалмады. Керісінше, қалыпты көзқарас бойынша, алғашқы медициналық көмек практикасы зертханаларда, ауруханаларда және институттарда жасалған зерттеулердің нәтижелерін қолдануға болатын салыстырмалы түрде жайсыз орындар ретінде қарастырылды. Колорадодағы Отбасылық медицина ақпараттық жүйесі (FMIS) және Ынтымақтастық ақпараттық жоба осы өңірлік желілер бір-бірінен үйреніп, алғашқы медициналық көмек көрсетуде не болып жатқанын зерттеуге мүмкіндік алды. Олар медициналық мектептерден, ұлттық қайырымдылық қорларынан және "Ауылдық аймақтардағы денсаулық сақтау" сияқты федералдық бағдарламалардан қаржыландыру алды. 1970 жылдардың соңында бұл алғашқы желілер микрокомпьютерлердің дамуы аясында келесі қадамдар туралы пікірталасты қозғау үшін жеткілікті табысқа ие болды. Олардың арасында 1978 жылы Джин Фарли Денверде ұлттық күзетші практика жүйесін құруды қарастыру үшін шақырған шағын топ болды. Осы идея Амбулаториялық күзет практикасы желісіне әкелді және кейіннен АҚШ-та алғашқы медициналық көмек PBRN құру үшін негіз болды. 1980 жылдары педиатриялық зерттеу желілері пайда болды: Чикагодағы Педиатриялық тәжірибе зерттеу тобы (PPRG) және Америка Педиатрия академиясының кеңселердегі ұлттық Педиатриялық зерттеулер (PROS) желісі. PBRN-дер мүмкін екенін және отбасылық практика мен алғашқы медициналық көмек саласындағы ғылыми ашулар үшін пайдалы инфрақұрылым болып табылатынын көрсетеді. Қазіргі тәжірибе көрсеткендей, голландиялықтардың алғашқы медициналық көмекке ерте ұлттық міндеттемелері және алғашқы медициналық көмек зерттеулеріне инвестиция салуға дайындығы сияқты тұрақты, негізгі қаржылық қолдауға ие болғандар зор артықшылықтарға ие. Бұл желілердің ынтымақтастық, өзара іс-қимыл, бөлісу және сенім рухын қажет ететіні де анық. Бұл желілер қазір бір мезгілде орын да, тұжырымдама да болып табылады. Орын ретінде олар бақылау және зерттеу зертханасы. Тұжырымдама ретінде олар алғашқы медициналық көмек көрсететін дәрігерлердің өз практикаларында не болып жатқанын түсіну арқылы бірінші кезектегі клиникалық көмекті жақсарту жауапкершілігін қабылдау қажеттілігін білдіреді. Соңғы жетістіктер Медицина институтының 1994 жылғы алғашқы медициналық көмек көрсетудің болашағын зерттейтін комитетіне практикаға негізделген алғашқы медициналық көмек зерттеу желілерін тұрақтандыру және кеңейту үшін қолдау көрсетуді ұсынуға жеткілікті болды.