Қорқынышты әзіл: Монстрлар тобы (Qorqınıştı äzil: Monsterlar toby)

Кіріспе

1987 жылы түсірілген фильм, режиссері Фред Деккер

"Монстрлар отряды" – 1987 жылы түсірілген американдық қорқыныш пен комедияны араластырған фильм. Режиссері – Фред Деккер, ал сценарийін Фред Деккер мен Шейн Блэк жазған. Питер Хаймс және Роб Коэн атқарушы өндірушілер болды. Фильм 1987 жылдың 14 тамызында TriStar Pictures компаниясымен шығарылды. Фильмде граф Дракула бастаған Универсалды монстрлардың пародиyaсы көрсетілген. Оларға әлемді бақылаудан тоқтатуға тырысатын епті балалар тобы қарсы тұрады. Театрларда көрсетілген кезде фильм қаржылық тұрғыдан сәтті болмағанмен, сыншылардың пікірлері әртүрлі болды. Бірақ, көрермендердің жақсы қабылдауына ие болып, шыққаннан кейін жылдар өткен соң культты фильмге айналды.

Сюжет

Монстрлар отряды – әмбебап классикалық монстр фильмдерін және олардың адам емес кейіпкерлерін құдай санаған жасөспірімдер клубы. Клуб жетекшісі Шон Креншоу, оның кіші қарындасы Фиби клубқа қосылуды армандайды. Шонға аңызға айналған монстр аулаушы доктор Абрахам Ван Хельсингтің күнделігі тапсырылады, бірақ ол неміс тілінде жазылғандығын білгенде көңілі көңілсіз болады. Шон және Монстрлар отряды – жақын досы және екінші басшысы Патрик Родс, ұқыпсыз Хорас, қайратты үлкен бала Руди және кішкентай Евгений – «Қорқынышты неміс» атанған қарт кісіні, шын мәнінде мейірімді және бұрынғы концлагерь тұтқынын, күнделікті аударуға барады. Күнделікте жақсылықтан құралған амулет туралы айтылады. Әр ғасырдың бір күні жақсылық пен жамандық күштері тепе-теңдікке келгенде, бұрынғыдан бері бұзылмай келген амулет осал бола бастайды. Келесі тепе-теңдік күні бірнеше күн ішінде, түн ортасында болатынын ескере отырып, балалар амулетті алуға және Ван Хельсингтің күнделігінен алынған дұғамен ғаламдағы құрт тесігін ашып, монстрларды Лимбке тастауға тиіс екенін түсінеді. Фильмнің басында көрсетілгендей, Ван Хельсинг жүз жыл бұрын өзінің ескі қарсыласы граф Дракуланы жеңу үшін осы амалға тырысқан, бірақ сәтсіз аяқталған. Оның шәкірттері амулетті Дракуладан жасыру үшін Америка Құрама Штаттарына көшіп кеткен. Дегенмен, Дракула әлемді басып алу үшін амулетті алуға тырысады. Осы мақсатта ол бірнеше қорқынышты одақтастарды жинады: Мумия, Жалмағай адам, Қасқыр адам және графтың вампирлік серіктеріне айналған үш мектеп қызын. Содан кейін Дракула ұшып бара жатқан B-25 Mitchell ұшағынан Франкенштейннің монстры бар жәшікті ұрлап, әскерін толықтырады. Алайда, Франкенштейннің монстры Дракулаға көмектесуге құштар емес, Фибимен кездесетін орманға қашып кетеді. Ол одан қорқымай, оған әрқашан іздеген мейірімділікті көрсетіп, олар дос болады. Фиби Монстрлар отрядына Франкенштейннің монстры зұлым емес екенін дәлелдегеннен кейін, ол Дракуланың орнына балаларға көмектесуді таңдайды. Амулет Дракула мен басқа да монстрлар тұрып жатқан үйдің астындағы тас бөлмеге көмілген. Бөлмеде монстрлардың оны алуына кедергі жасайтын қорғау шаралары бар. Монстрлар отряды үйге кіріп, амулетті алып, Дракуладан шамамен қашып құтылады. Олар «Қорқынышты неміспен» кеңеседі, ол оларға дұғаны әйел адам оқуы керектігін айтады. Олардың араласуына кек қайтару үшін Дракула Отрядтың клуб үйін қиратып, Шон мен Фибидің әкесі, полиция детективі Дел Креншоуды оқиғаға тартады. Түн ортасы жақындағанда, Отряд соңғы қарсылық көрсету үшін жергілікті соборға барады. Собордың есігі құлыпталған, сондықтан дұғаны есіктің алдында оқу керек, бұл Отрядты осал қалдырады. Олар Патриктің үлкен әпкесі Лизаны көмекке шақырады, өйткені ол олардың білетін жалғыз бойжеткені, бірақ Лиза енді бойжеткен емес екендігі анықталғандықтан, дұға сәтсіз аяқталады. Монстрлар жақындағанда, Отряд Фибидің порталды ашу міндетін орындауы керек екенін түсінеді, ал «Қорқынышты неміс» оған дұғаны оқуға көмектесуге тырысады, ал Отряд пен детектив Креншоу монстрларды күйретеді. Соңынан басталған шайқаста Дракуланың серіктері – Мумия, Жалмағай адам және Қасқыр адам жеңіледі. Дракула амулетті жою үшін келеді, бірақ Франкенштейннің монстры оған кедергі жасап, оны темірден жасалған айқышқа қадап тастайды. Фиби дұғаны аяқтап, порталды ашады, ол монстрлардың денесін жұта бастайды. Дракула, әлі де тірі, Шонды өзімен бірге сүйреуге тырысады, бірақ Шон Дракуланы ағаш қазықпен қадап тастайды, ал Патрик Шонды Дракуламен бірге сүйретуден бұрын ұстап алады. Лимбтен қысқа уақытқа қашып шыққан Ван Хельсинг пайда болып, Дракуланы өзінің жойылуына тартады. Франкенштейннің монстры порталға тартылғанда, Фиби оны ұстап тұрып, қалуын сұрайды. Жерде өмір сүруге лайық емес екенін білген Франкенштейннің монстры Фибидің қолын босатып, оны еске алу үшін оның сыйлық ретінде тоқыма ойыншықты қабылдайды. Содан соң портал жабылып, әлемнің қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі. АҚШ армиясы оқиға орнына келіп, Юджиннен монстрларға қарсы көмек сұраған хат алды. Генерал жағдайды түсінбегенде, Шон алға шығып, өзінің визит карточкасын ұсынады, өзін және достарын «Монстрлар отряды» деп таныстырады.

The Monster Squad is a club of pre teens who idolize the Universal classic monster movies and their non human stars. Club leader Sean Crenshaw, whose younger sister, Phoebe, desperately wants to join the club, is given the diary of legendary monster hunter Dr. Abraham Van Helsing, but his excitement abates when he finds it is written in German. Sean and the rest of the Monster Squadhis best friend and second in command Patrick Rhodes, clumsy Horace, tough older kid Rudy and little Eugenego to visit an elderly man known as the "Scary German Guy", actually a kind gentleman and a former concentration camp prisoner, to translate the diary. The diary describes an amulet that is composed of concentrated good. One day out of every century, as the forces of good and evil reach a balance, the otherwise indestructible amulet becomes vulnerable. With the next day of balance happening within a few days at the stroke of midnight, the kids realize they must gain possession of the amulet and use itwith an incantation from Van Helsing's diaryto open a wormhole in the universe and cast the monsters into Limbo. As shown in the film's prelude, Van Helsing had unsuccessfully attempted this one hundred years ago to defeat his old adversary Count Dracula; his apprentices then emigrated to the United States to hide the amulet out of Dracula's reach. Nevertheless, Dracula seeks to obtain the amulet so that he can take over the world. To this end, he assembles several monstrous allies: The Mummy, the Gill man, The Wolf Man, and three school girls whom the Count transforms into his vampiric consorts. Dracula then steals a crate containing Frankenstein's monster from a B 25 Mitchell in flight, thus completing his army. However, Frankenstein's monster is reluctant to aid Dracula, and wanders into the forest where he encounters Phoebe. Rather than being afraid, she shows him the kindness he has always sought, and they become friends. After Phoebe proves to the Monster Squad that Frankenstein's monster is not evil, he chooses to help the boys instead of Dracula. The amulet is buried in a stone room beneath a house that Dracula and the other monsters now occupy and where Van Helsing's diary was found. The room is littered with wards which prevent the monsters from taking it. The Monster Squad break into the house, acquire the amulet and narrowly escape Dracula's grasp. They confer with Scary German Guy who informs them that the incantation must be read by a female virgin. In revenge for their meddling, Dracula destroys the Squad's clubhouse, thereby drawing Police Detective Del Crenshaw, Sean and Phoebe's father, into the fray. As midnight approaches, the Squad makes their way to a local cathedral to make their last stand. The doors to the cathedral are locked, so the incantation must be read on the stoop, leaving the Squad vulnerable. They enlist Patrick's elder sister Lisa to help them, as she is the only virgin they know, but the incantation fails since Lisa is actually not a virgin anymore. As the monsters close in, the Squad deduces that Phoebe must complete the task of opening the portal, and Scary German Guy attempts to help her read the incantation while the Squad and Detective Crenshaw fend off the monsters. In the ensuing battle, Dracula's consorts, the Mummy, the Gill man and the Wolfman are defeated. Dracula arrives to destroy the amulet when Frankenstein's monster intervenes, impaling him on a wrought iron cross. Phoebe finishes the incantation, opening the portal, which begins to consume the bodies of the monsters. Dracula, still alive, attempts to drag Sean in with him, but Sean impales Dracula with a wooden stake as Patrick grabs Sean before he gets pulled in with Dracula. Having briefly escaped from Limbo, Van Helsing appears and pulls Dracula to his doom. As Frankenstein's monster is drawn into the portal, Phoebe holds onto him and pleads for him to stay. Knowing he does not belong on Earth, Frankenstein's monster lets go of Phoebe's hand, but accepts her gift of a stuffed animal to remember her by. The portal then closes, ensuring the world's safety. The United States Army arrives on the scene, having received a letter from Eugene earlier asking for their help against the monsters. When the confused general fails to make sense of the situation, Sean steps forward and presents the man with his business card, identifying himself and his friends as "The Monster Squad".

Жазу және әзірлеу

Фильм салыстырмалы түрде жылдам дамыды, алғаш рет 1985 жылы талқыланып, келесі жылы түсірілді. Деккер «Кішкентай қарақшылар» және «Universal монстрлары» сияқты бірнеше классикалық сериалдарды қайта жаңарту туралы оймен жүрді. Эббот пен Костеллоның «Франкенштейнмен кездесуі» фильмін көргеннен кейін, ол олардың кроссоверін жасау туралы ойлады. Деккер өзінің дебюттік «Түннің қорқынышы» фильмін аяқтағанда, Батыс Лос-Анджелестегі «Pad O'Guys» деп аталған кинорежиссерлер резиденциясындағы досы және бөлмедесі Шейн Блэкке бұл идеяны сценарийге айналдыруды ұсынды. Блэктің алғашқы нұсқасы, фильмнің бюджетін асырып түсуі мүмкін бірнеше эпикалық сахналарды қамтыды және естеліктерге сәйкес 150-ден 160 бетке дейін болды. Деккер оны екі рет өңдеп, шамамен 100 бетке дейін қысқартты. Алғашқыда оқиға Луизиана штатының Батон-Руж қаласында өрбітуі тиіс болған, бірақ аяқталған фильмде бұл қала туралы ештеңе айтылмады. Жоба олардың каталогынан шабыттанғандықтан, бірінші болып Universal компаниясына ұсынылды, бірақ бір атқарушы басшы оған қызығушылық танытпады және олар бас тартты. Алайда, кейіннен олар халықаралық дистрибуцияны жүзеге асыруға келісті. Деккер өзінің сүйікті режиссері Питер Хаймстен кеңес сұрады. Тәжірибелі режиссер сценарийді Taft/Barish студиясына жіберді, олар тез арада қызығушылық білдірді және фильмді ілгерілетуге көмектесу үшін атқарушы продюсер болып қалуға келісті. Хаймс жобаға елеулі үлес қосты, оның минималистік түсірілім тәсілі кейде Деккердің әдістемелік емес тәсілімен қақтығысты, соңғысы оны «өте қатаң талапкер» деп атады. Хаймс сонымен қатар редактор Джеймс Митчелл сияқты маңызды топ мүшелерін шақырды. Ал композитор Брюс Броутон Деккердің таңдауы болды, Хаймс оның қызметтерін 1988 жылғы «Президио» фильмінен бастап келесі үш режиссерлік жобасында да сақтап қалды.

Құю және құрастыру

Дункан Регер Дракула рөліне сол кезде көп танылмаған Лиам Нисонды шамалы айырмамен жеңіп алды. Нисонның өзінің кім екенін жасыру үшін Дракула жасаған адам кейпінде пайда болуы тиіс еді, бірақ ол көрініс түсірілмеді. "Адам аулаушы" фильміндегі серийлі кісі өлтіруші рөлінен кейін Том Нунанға ұқсас, мазасыз рөлдерге үлкен сұраныс болды. Ол бұл фильмді өзінің келесі жобасы ретінде "Near Dark" фильмінен гөрі таңдады, себебі оның мазмұны көңіл көтеруге бағытталған, бірақ Кэтрин Бигелоу жанында қалды және оның екеуін де орындай алуы мүмкін деген үмітпен продюсерлермен ертерек келісімге келу үшін түсірілім алаңына келді. Оның өтініші қабылданбады. Арнайы эффектілерді Стэн Уинстон студиясының командасы, Том Вудрафф-младший басшылығымен жасады, олар Уинстонның эскиздерінен жұмыс істеді. Кейіпкерлерге ұсақ өзгерістер енгізілді, өйткені олардың ең танымал дизайндары – немесе "Қара лагунаның жаратылысы" жағдайында, жаратылыстың өзі – Universal компаниясының интеллектуалдық меншігі еді. Вудрафф Франкенштейннің монстрымен, Шейн Махан мумиямен, Джон Розенгрант қасқыр адаммен, ал Алек Гиллис Дракуланың жартасқа айналуымен айналысты. Дегенмен, Мэтт Роуз бен студияға жаңа келген Стив Ван жасаған Гиллман костюмі жаратылыс костюмдерін дамытудағы маңызды қадам деп есептелді. "Monster Squad" жұмысының нәтижесінде Роуз бен Ванға "Predator" үшін қысқа мерзімде ұқсас костюм жасау тапсырылды, бұл қиын жағдайдағы өндіріске көмектесті.

Фильм түсіру және пост-өндірісі

Негізгі түсірілім 1986 жылғы 13 қазанда басталды. Сыртқы түсірілімдер Warner Bros. студиясында, Калифорния штатының Бербанк қаласындағы Warner/Columbia Ranch, Universal Studios (Universal City) және Лос-Анджелес агломерациясының әртүрлі жерлерінде жүргізілді. Көптеген интерьерлер Калвер-Ситидегі Culver Studios-та түсірілді. Фильмнің көп бөлігі түні күні түсірілуіне және жас актерлердің жұмыс уақытына қатысты регламенттерге байланысты, балалар кешкі үш сағат ішінде өздерінің көріністерін түсірді, ал қалған түсірілім тобы түннің көп бөлігін студияда өткізді. Продюсерлер фильмді 90 минуттан асырмау үшін 13 минутқа қысқартты. Фильм шыққаннан кейін бюджеттің шамамен бағасы 12,5-тен 14 миллион долларға дейін ауытқып келді.

Кассалық жинақ

Фильм АҚШ-та 1987 жылғы 14 тамызда көрсетіліп, алғашқы аптада 2,9 миллион долларлық кіріс әкелді, бұл оған тек 12-орынды жеткізді. Екінші демалыс күндері фильмнің әр экранынан орташа есеппен 696 доллар түсті және кинотеатрлардан жалпы сомада 3,769,990 доллар жиналды. Деккер, Диснейдің Touchstone Pictures сияқты, жақсы көңіл көтеруші фильмдерді маркетингке жақын қабылдайтын компания фильмді иеленгенін тіледі. Кейбірлер фильмнің слоганы оны B-класс фильмнің жалғасы сияқты көрсеткенін айтты, сонымен қатар фильм "The Goonies" фильмімен салыстырылып, одан зардап шекті, бірақ Деккер сол кезде оны көрмегенін мәлімдеді.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің 27 шолу негізінде 56% мақұлдау көрсеткіші бар, орташа бағасы 5.7/10. Сайттың сын пікірінде: "80-ші жылдардағы көңілді, бірақ сәл қорқынышты оқиға, "Жаратылыс тобы" жасөспірімдерге арналған қорқынышты фильмді, керемет әсермен ұсынады". Metacritic сайтында 14 сыншының пікірлері негізінде 61% балл жинады, бұл "жалпы алғанда оң пікірлер" екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша фильмге A+-ден F-ке дейінгі шкалада орташа баға "B+" берілді. Заманауи сын-пікірлер әртүрлі болды. Лос-Анджелес таймс газетінің тілшісі Кевин Томас бұл "әрбіріміздің ішіндегі балаға арналған қызықты фильм" деп жазды. Британдық Starburst журналы "[t]reading almost the same route as The Lost Boys, The Monster Squad succeeds where that film failed because Dekker knows his stuff and doesn't see trendy video technique as a replacement for mood and style" деп жазды, яғни "The Lost Boys" фильмімен бірге жүрген "Жаратылыс тобы", Деккер өзінің ісін білуі және сәнді бейнетехниканы көңіл-күй мен стильдің орнына қоймауының арқасында сәттілікке жетті. Алайда, фильмнің 15 BBFC сертификаты елдегі көрермендерге жетуіне кедергі келтіруі мүмкін деп болжанды. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "жақсы емес резеңке монстрлардың маскаларын сататын әзіл дүкенінің толық метражды жарнамасы" деп атады. Чикаго трибьюнының Дейв Кехр фильмдегі бала батырлар мен қарқынды көріністердің үйлесімсіздігін ұнатпады, "[п]art E. T. and part Abbott and Costello Meet Frankenstein, Fred Dekker`s The Monster Squad is crass but imponderable, bizarrely mixing glowingly back lit sentimentality with stomach churning violence and juvenile sex jokes. Its target audience appears to be practiced sadists in the 12 to 14 year old age group" деп жазды, яғни "Э.Т.-тің және Эбботт пен Костеллоның Франкенштейнмен кездесуінің бір бөлігі, Фред Деккердің "Жаратылыс тобы" - бұл түсініксіз, бірақ әсерлі, таңғажайып түрде жарқыраған сентиментальділікті асқазанды ауыртатын зорлық-зомбылық пен жасөспірімдерге арналған әзілдермен араластырады. Оның мақсатты аудиториясы 12-14 жас аралығындағы тәжірибелі садистер болып көрінеді". Кейінгі сын-пікірлер фильмге көбінесе мейірімді болды. DVDTalk-тың Франсис Риццо III "қорқынышты фильмдердің жанкүйерлерінің классикалық фильмдердегі жындылармен күресуі туралы әңгіме - бұл кино түсірудің қызықты бөлігі және қызықты экшн-фильм" деп жазды. А.В. клубының Нейтан Рабин "Отрядтың қуанышты монстрлық қосылысы Ван Хельсинг сияқты кеңейтілген CGI оргияларын күтеді, бұл жүз есе қымбат, бірақ Отрядтың шағын, қиыншылыққа толы сүйкімділігінің жүзден бір бөлігін де қамтиды" деді. Entertainment Weekly журналының Джейсон Кларк оны "әдемі емес" болса да, "80-ші жылдардың ең керемет фильмі" деп атады.

On Rotten Tomatoes, the film holds an approval rating of 56% based on 27 reviews, with an average rating of 5.7/10. The website's critical consensus reads, "A fun 80's adventure with a slightly scary twist, The Monster Squad offers tween friendly horror with just enough of a kick". On Metacritic it has a score of 61% based on reviews from 14 critics, indicating "generally favorable reviews". Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "B+" on an A+ to F scale. Contemporary reviews were mixed. Kevin Thomas of the Los Angeles Times wrote that it is "fun for the kid in all of us". British magazine Starburst wrote that "[t]reading almost the same route as The Lost Boys, The Monster Squad succeeds where that film failed because Dekker knows his stuff and doesn't see trendy video technique as a replacement for mood and style." However, it predicted that its 15 BBFC certificate would likely prevent it from reaching its intended audience in the country. Vincent Canby of The New York Times called it "a feature length commercial for a joke store that sells not great, rubber monster masks". Dave Kehr of the Chicago Tribune found the film's juxtaposition of child heroes and intense visuals to be distasteful, writing "[p]art E. T. and part Abbott and Costello Meet Frankenstein, Fred Dekker`s The Monster Squad is crass but imponderable, bizarrely mixing glowingly back lit sentimentality with stomach churning violence and juvenile sex jokes. Its target audience appears to be practiced sadists in the 12 to 14 year old age group". Retrospective reviews have typically been kinder to the film. Francis Rizzo III of DVDTalk wrote that "there's much more than nostalgia going for it, as the story of a band of horror film fans battling the classic movie monsters is a fun piece of filmmaking [ ] and an exciting action flick." Nathan Rabin of The A. V. Club stated that "Squad gleeful monster mash anticipates bloated CGI orgies like Van Helsing, which likely cost a hundred times as much, yet boasts a hundredth of Squad scrappy, ramshackle charm." Jason Clark of Entertainment Weekly was more measured, calling it "the ultimate '80s movie", albeit "far from perfect".

Үй бейнесі

The Monster Squad алғаш рет Vestron Video компаниясы 1988 жылдың 10 ақпанында VHS және Betamax форматтарында шығарылды, ал кейін Image Entertainment LaserDisc-ін шығарды. Бұл фильмге екі онжылдыққа жуық уақыт бойы отандық дистрибуцияның жалғыз нұсқасы болды. 2006 жылғы қайта қосылғаннан кейін (төмендегі «Театрлық қайта жаңғыру» бөлімін қараңыз), жанкүйерлердің күш-жігері нәтижесінде Lionsgate компаниясы 2007 жылдың 24 шілдесінде 20 жылдық мерекелік екі дискілі DVD шығарды. Онда бес бөлімнен тұратын «Monster Squad Forever» ретроспективтік деректі фильмі, екі аудио түсіндірме, жойылған көріністер, трейлерлер, телеарнадағы жарнамалар және анимациялық сюжеттік тақталар сияқты әртүрлі бонус материалдары бар. Ол 2008 жылы «Ең үздік классикалық фильмнің DVD шығарылысы» номинациясында Сатурн сыйлығын жеңіп алды. Lionsgate 2009 жылдың 24 қарашасында аймақтық шектеусіз Blu-ray шығарды, онда DVD-дегідей қосымша материалдар бар. Бұл басылым қазірде қолжетімсіз. The Monster Squad 2017 жылдың 1 қыркүйегінде Hulu арқылы, ал 2018 жылдың 1 шілдесінде Amazon Prime Video арқылы ағынды ортада қолжетімді болды. 2023 жылдың қарашасында The Monster Squad Kino Lorber компаниясынан 4K UHD форматында шығарылды. Бұл шығарылымда фильмнің 4K және Blu-ray нұсқалары, сондай-ақ бұрынғы архивтік бонус материалдары бар. Сонымен қатар, жинаққа толық метражды «Wolfman's Got Nards» ретроспективтік деректі фильмінің Blu-ray көшірмесі де кіреді.

Театрлық қайта жаңғыру

2006 жылдың 16 сәуірінде Ain't It Cool News жазушысы Эрик Весп Техас штатының Остин қаласындағы Alamo Drafthouse кинотеатрында "Жаратылыс отряды" фильмінің екі көрсетілімін ұйымдастырды. Декер, Гоуэр, Бэнкс және Ламберт қатысқан бұл шара толығымен сатылып кетті және фильмнің қайта жандануының шешуші сәті болды. Осыдан кейін фильмнің көптеген қосымша көрсетілімдері өткізілді және фильмнің үйге шығару үшін хат жазу кампаниясы басталды. 30 жылдығына орай Гоуэр мен Ламберт Alamo Drafthouse кинотеатрларымен бірлесіп фильмді 17 американ қаласына турнеге алып шықты, ал Лондонның Prince Charles кинотеатрында қосымша көрсетіліммен аяқталды.