Кіріспе

Құс түрлері

Spinifex көгершін (Geophaps plumifera), сондай-ақ қауырсынды көгершін немесе gannaway көгершін деп те аталады, Geophaps туысына жататын үш австралиялық эндемик құс түрінің бірі. Ол қола қанатты көгершіндер деп белгілі кеңірек топқа жатады. Бұл түр Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) Қызыл тізімінде "қауіпсіз" санатында тіркелген.

Таксономия

Джон Гулд 1842 жылы спинифекс көгершінін сипаттады және түрлер мен түрше деңгейінде бірнеше қайта қараулар болды. Қазіргі таксономия 54 локалитеттен алынған 712 мысалдың 12 айнымалысының жан-жақты зерттелуі арқылы анықталды. Үш түрше танылады:

Қауырсыны ерекше түрде қызыл қоңыр түсті, қанаттары мен арқасында жіңішке қара жолақтары бар. Маңдай, бастың бүйірлері мен құлақ жапқыштары сұр, ал мүсікі қара түсті. Беттік белгілері айқын және ерекше, жарқын қызыл бет маскасы қара суперцилиймен және мұрт жолағымен шектеледі. Ақ жолақ иегінен көздің артына дейін созылады, ал жұмырлағы қара түсті. Кеудесінде ақ жолақ бар, аяқтары мен табандары сұр түсті. Ол күндіздің ыстығына, түнгі суыққа, жауын-шашынның маусымдық өзгеруіне және ұзақ құрғақшылыққа төтеп беретін ортада мекендейді. Бұл түр көбінесе Triodia және Plectrachne туыстарының шұңқырлы шөптерін қамтитын ортада кездеседі, олар халық арасында "спинифекс шөптері" деп аталады.

Мінез-құлық

Бұл түр қауымдық және қоныс тұрақты болып саналады, жер бетіндегі судың тұрақты көзіне жақын бірнеше шақырымдық аумақта ғана таралған. Олар көбінесе жұптап немесе төрттен жиырмаға дейінгі шағын топтарда кездеседі, алайда сирек жағдайларда шамамен төрт жүз құстан тұратын үлкен үйірде де тіркелген. Көбінесе оларды күннің ең ыстық сәттерінде, яғни таңертең және түстен кейін су көздерінің маңында шағын топтарда су ішіп тұрғанда көруге болады. Үлкен топтардың жиналуы жағдайлардың қолайлы маусымдық кезеңдерінде болады, ал қолайсыз жағдайларда немесе жақсы жылдары саны арта қонғанда тарап кетеді. Бұл түрде жұптар арасында сәлемдесу ретінде және басқаларға қауіп көрсету үшін бас шайқау қозғалысы байқалады. Құс басын төмен түсіріп, шоқысын жайып, денесін бүгіп, тұмсығы мен басын шайқап алға қарай итеріледі. Жұптасу жерде жүзеге асырылады. Ұясы тасты жердегі шөппен төселген ойысқа қазылады және басқа ұя салып жатқан жұптардың көрінетін жерінде орналасуы мүмкін.

Шөлдік ортаға бейімделу

Spinifex көгершіндері қатал шөлді ортада тіршілік етеді және су мен жылу стресіне төтеп беруге қабілетті. Олардың географиялық ареалы жер бетіндегі ең ыстық жерлердің бірі – Батыс Австралиядағы Марбл-Барды қамтиды, онда ауа температурасы жылына 160 күнге дейін 37,8°C-тан жоғарылайды. Қазіргі таңда түр IUCN Қызыл тізімінде «ең аз уайым тудыратын түр» деп тіркелген, ал оның мекендеу орындары ареал бойындағы бірнеше ұлттық саябақтарда, соның ішінде Тжоритжа/Батыс Макдоннелл ұлттық саябағында, Ватаррка ұлттық саябағында, Пурнулулу ұлттық саябағында, Какаду ұлттық саябағында және Диамантина көлдері ұлттық саябағында қорғалады.

Ұқсас түрлер

Тік шоқысы бар жалғыз австралиялық көгершін осы түр. Дегенмен, шұбар көгершін кішірек мөлшерімен, қызыл-қоңыр реңді қауырсынымен, ерекше бет белгілерімен және шөлді жерлерде кездесуімен оңай ажыратылады.