Австралия шағыласы (Gymnorhina tibicen) – Австралия мен Жаңа Гвинеядағы қара-ақ құс. 9 түршесі бар, Еуропа шағыласымен туыс емес. Биологиясы, сипаттамасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орташа мөлшердегі қара және ақ түсті ұшқыш құс.
Medium sized black and white passerine bird
Австралиялық көгершін (Gymnorhina tibicen) – Австралия мен Оңтүстік Жаңа Гвинеяға тән, Жаңа Зеландияға әкелінген қара және ақ түсті ұшқыш құс. Бұрын үш бөлек түр деп есептелген, қазір бір түр болып саналады, оның тоғыз мойындалған кіші түрі бар. Artamidae тұқымдасының мүшесі, Австралиялық көгершін Gymnorhina туысына жатады және қара қасапшы құсқа (Melloria quoyi) ең жақын туыс. Бұл құс – қарғалар тұқымдасына жатпайды. Ересекті Австралиялық көгершіннің ұзындығы шамамен 40-50 см, қара және ақ реңдес қауырсындары, алтын қоңыр көздері және берік, үшкір, көкшіл ақ және қара түсті мүсілі бар. Аталық пен аналық сыртқы түрінде ұқсас, бірақ арқасындағы қауырсындарының айырмашылығымен ерекшеленеді. Аталықтың басының арқасында таза ақ қауырсындар болады, ал аналықтың ақ қауырсындары сұр түске бірте-бірте өтеді. Ұзын аяқтарының арқасында Австралиялық көгершін секірмей, жүріп, көп уақытын жерде өткізеді. Австралияның ең көрнекті әнші құстарының бірі саналады, әртүрлі күрделі дыбыстар шығарады. Бұл құс – барлық жейтін, бірақ диетасының көп бөлігін жәндіктер құрайды. Әдетте қоныс аудармайды және өзінің территориясын қорғайды. Көп тараған және кеңінен таралған, адамдардың тұру орындарына жақсы бейімделген, Австралия мен Жаңа Гвинеядағы саябақтарда, бақшаларда және егістік жерлерде жиі кездеседі. Австралиядағы үй шаруашылықтарында осы құсқа жиі тамақ берушілер бар, бірақ көктемде (кейде күзде) көбейетін көгершіндердің аз бөлігі (көбінесе аталықтары) агрессивті болып, ұяларына жақындағандарға шабуыл жасайды. Зерттеулер көрсеткендей, көгершіндер кем дегенде 100 түрлі адамды тани алады және олармен достық қарым-қатынаста болған адамдарға шабуылдамайды. 1864-1874 жылдары Жаңа Зеландияға 1000-нан астам Австралиялық көгершін әкелінді, бірақ кейіннен олар жергілікті құстарды ығыстырып жатыр деп есептелді және қазір зиянкес түр ретінде қарастырылады. Бұл құстар Соломон аралдары мен Фиджиде де кездеседі, бірақ онда олар инвазивті түрлер деп есептелмейді. Австралиялық көгершін – бірнеше Австралия және Жаңа Зеландия спорт командаларының талисманы, соның ішінде Коллингвуд Көгершіндері, Батыс Субұрба Көгершіндері, Порт Аделаида Көгершіндері және Жаңа Зеландиядағы Хоукс-Бэй Көгершіндері.
The Australian magpie (Gymnorhina tibicen) is a black and white passerine bird native to Australia and southern New Guinea, and introduced to New Zealand. Although once considered to be three separate species, it is now considered to be one, with nine recognised subspecies. A member of the Artamidae, the Australian magpie is placed in its own genus Gymnorhina and is most closely related to the black butcherbird (Melloria quoyi). It is not closely related to the European magpie, which is a corvid. The adult Australian magpie is a fairly robust bird ranging from in length, with black and white plumage, gold brown eyes and a solid wedge shaped bluish white and black bill. The male and female are similar in appearance, but can be distinguished by differences in back markings. The male has pure white feathers on the back of the head where the female has white blending to grey feathers. With its long legs, the Australian magpie walks rather than waddles or hops and spends much time on the ground. Described as one of Australia's most accomplished songbirds, the Australian magpie has an array of complex vocalisations. It is omnivorous, with the bulk of its varied diet made up of invertebrates. It is generally sedentary and territorial throughout its range. Common and widespread, it has adapted well to human habitation and is a familiar bird of parks, gardens and farmland in Australia and New Guinea. This species is commonly fed by households around Australia, but in spring (and occasionally in autumn) a small minority of breeding magpies (almost always males) become aggressive, swooping and attacking those who approach their nests. Research has shown that magpies can recognise at least 100 different people, and may be less likely to swoop individuals they have befriended. Over 1,000 Australian magpies were introduced into New Zealand from 1864 to 1874, but were subsequently deemed to be displacing native birds and are now treated as a pest species. Introductions also occurred in the Solomon Islands and Fiji, where the birds are not considered an invasive species. The Australian magpie is the mascot of several Australian and New Zealand sporting teams, including the Collingwood Magpies, the Western Suburbs Magpies, Port Adelaide Magpies and, in New Zealand, the Hawke's Bay Magpies.
Сипаттама
Ересектерде кездесетін қасқырдың ұзындығы – қанат аралығы, салмағы – салмағы. Оның мықты, сырға тәрізді сабы – көк-ақ, ұшында кішкентай ілгегі бар қара түстес. Қара аяқтары ұзын және мықты. Қауырсыны таза жалтыраған қара және ақ түсті; барлық тұқымдықтардың екі жынысының да бастары, қанаттары мен төменгі бөліктері ақ иықпен қара түсті. Құйрығының қара жолағы бар. Еркегінің мойны ақ, ал диегесінің – ашық сұр түсті. Ересектерде қызыл көздері бар, ал құсқарлардың сары, ал Австралиялық қарғалар мен қара қарғалардың ақ көздері бар. Жас құстардың қауырсынында қара және ақ түстердің арасында ашық сұр және қоңыр түстер кездеседі; екі немесе үш жасар құстар екі жыныста да өте ұқсас және оларды ересектерден ажырату қиын. Бірақ, 30 жылға дейін тіршілік ететіндері де жазылған. Алғашқы көбейту жасы аймаққа байланысты әр түрлі, бірақ орташа есеппен 3-5 жас аралығында. Австралиялық сойқаны басқа түрлермен шатастыруға болмайды. Қасқырдың дене бітімі мен қауырсыны ұқсас, бірақ оның астыңғы бөлігі ақ, ал бұрынғы түрдің астыңғы бөлігі қара түсті. Құсбақа – қара және ақ түсті, түрлі түсті, күрделі түсті қауырсыны бар ұсақ және нәзік құс. Керравонг түрлерінің көбісі қара түсті қауырсынды және салмағы ауыр ұяшықтары бар. Құс 35 түрден астам жергілікті және басқа жерлерге әкелінген құстарды, иттің және жылқының дыбыстарын еліктей алады. Тіпті, адамдармен жақын араласқанда, олар адамның сөйлеуін еліктейді. Оның күрделі, музыкалық, ырғақты дауысы Австралиядағы құстардың ең танымал дыбыстарының бірі болып табылады. Денис Гловердің «Серкелер» поэмасында ересек серкелердің дауысы «quardle oodle ardle wardle doodle» деп сипатталған, бұл Жаңа Зеландия поэзиясының ең танымал жолдарының бірі, ал Памела Алленнің «Waddle Giggle Gargle» кітабында «waddle giggle gargle» деп сипатталған. Құс қоршаған ортаның дыбыстарын да еліктейді, оның ішінде Австралияның орман өрттері кезінде Жаңа Оңтүстік Уэльстегі төтенше жағдай кезінде авариялық көліктер шығарған дыбыстарды да еліктейді. Жалғыз қалғанда, көгершін тыныш музыкалық ырғақ шығарады; бұл күрделі әуенді ырғақтар немесе субсандар 2–4 кГц-те болады және ұзақ қашықтыққа жеткізмейді. Бұл әндер 70 минутқа дейін жазылған және көбейту маусымы аяқталғаннан кейін жиі кездеседі. Құс жұптары өз аумағын жариялау немесе қорғау үшін жиі ән шырқап, ән шырқады; бір құс екіншісін шақырады, кейде оған басқалары қосылады. Әдетте ырғақтан кейін, құстар басын артқа қарай бұрып, кеудесін кең жайып, қанаттарын артқа қарай қозғалтып, белгілі бір қалыпқа келеді. Қыс пен көктемде таң атқанға дейін және күн батқаннан кейін қараңғыда (күн батудан кейін) бір-бірін қайталайтын қысқаша ән айтады. Олар бірнеше жоғары жиілікті (8–10 кГц) дабыл немесе жиналу қоңырауларын қолданады, егер кірмегендер немесе қауіптер байқалса. Құс бүркіт пен мониторлы кесірткелердің жақындап келе жатқанын анық байқауға болады.
The adult magpie ranges from in length with a wingspan, and weighing Its robust wedge shaped bill is bluish white bordered with black, with a small hook at the tip. The black legs are long and strong. The plumage is pure glossy black and white; both sexes of all subspecies have black heads, wings and underparts with white shoulders. The tail has a black terminal band. The nape is white in the male and light greyish white in the female. Mature magpies have dull red eyes, in contrast to the yellow eyes of currawongs and white eyes of Australian ravens and crows. Juveniles have lighter greys and browns amidst the starker blacks and whites of their plumage; two or three year old birds of both sexes closely resemble and are difficult to distinguish from adult females. though ages of up to 30 years have been recorded. The reported age of first breeding has varied according to area, but the average is between three and five years. Well known and easily recognisable, the Australian magpie is unlikely to be confused with any other species. The pied butcherbird has a similar build and plumage, but has white underparts unlike the former species' black underparts. The magpie lark is a much smaller and more delicate bird with complex and very different banded black and white plumage. Currawong species have predominantly dark plumage and heavier bills. and the bird can mimic over 35 species of native and introduced bird species, as well as dogs and horses. Magpies have even been noted to mimic human speech when living in close proximity to humans. Its complex, musical, warbling call is one of the most familiar Australian bird sounds. In Denis Glover's poem "The Magpies", the mature magpie's call is described as quardle oodle ardle wardle doodle, one of the most famous lines in New Zealand poetry, and as waddle giggle gargle paddle poodle, in the children's book Waddle Giggle Gargle by Pamela Allen. The bird has been known to mimic environmental sounds as well, including the noises made by emergency vehicles during the New South Wales wildfire state of emergency for Australian bushfire. When alone, a magpie may make a quiet musical warbling; these complex melodious warbles or subsongs are pitched at 2–4 KHz and do not carry for long distances. These songs have been recorded as being up to 70 minutes long, and are more frequent after the end of the breeding season. Pairs of magpies often take up a loud musical calling known as carolling to advertise or defend their territory; one bird initiates the call with the second (and sometimes more) joining in. Often preceded by warbling, Birds adopt a specific posture by tilting their heads back, expanding their chests, and moving their wings backwards. A group of magpies sing a short repetitive version of carolling just before dawn (dawn song), and at twilight after sundown (dusk song), in winter and spring. Magpies may indulge in beak clapping to warn other species of birds. They employ several high pitched (8–10 kHz) alarm or rallying calls when intruders or threats are spotted. Distinct calls have been recorded for the approach of eagles and monitor lizards.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Австралиялық көкпар Жаңа Гвинеяның оңтүстігіндегі Транс-Флай аймағында, Ориомо өзені мен Мули бұғазының арасында, сондай-ақ Кейп-Йорктің ұшын, Гибсон және Ұлы құмды шөлдерін, Тасманияның оңтүстік-батысын қоспағанда, Австралияның көп бөлігінде таралған. Австралиялық көкпар ашық кеңістіктерді – шөптесін далаларды, егістіктерді, саябақтар, бақшалар, гольф алаңдары және көшелер сияқты тұрғын аймақтарды, жақын жерде шашыраңқы ағаштар немесе орман болғанда жақсы көреді. Құстар ағаштарда ұя салады және паналады, бірақ негізінен осы ашық жерлерде жерде азықтанады. Ол пісіп жетілген қарағайлы егістіктерде де кездеседі; құстар ғана емес, жаңбырлы ормандар мен ылғалды склерофилл ормандарында да тазаланған жерлердің жанында ғана мекендейді.
The Australian magpie is found in the Trans Fly region of southern New Guinea, between the Oriomo River and Muli Strait, and across most of Australia, bar the tip of Cape York, the Gibson and Great Sandy Deserts, and the southwest of Tasmania. The Australian magpie prefers open areas such as grassland, fields and residential areas such as parks, gardens, golf courses, and streets, with scattered trees or forest nearby. Birds nest and shelter in trees but forage mainly on the ground in these open areas. It has also been recorded in mature pine plantations; birds only occupy rainforest and wet sclerophyll forest in the vicinity of cleared areas.
Жаңа Зеландия
Негізінен Тасмания мен Викториядан алынған құстарды Жаңа Зеландияға Отаго мен Кентерберидің жергілікті акклиматизациялық қоғамдары 1860 жылдары енгізді, ал Веллингтон акклиматизациялық қоғамы 1874 жылы 260 құс босатып жіберді. Ақ түстегі нысандар Солтүстік және Оңтүстік аралдың шығысында кеңінен таралған, ал қара түстегі нысандар Хоук шығанағы аймағында кездеседі. Макағалар Жаңа Зеландияға ауыл шаруашылығы зиянкестерін бақылау үшін әкелінді, сондықтан 1951 жылға дейін қорғалатын түрлер санатында болды. Олар туи және кереру сияқты Жаңа Зеландияның туа біткен құс популяцияларына әсер етеді деп саналады, кейде ұяларды тонап, жұмыртқаларын және қозыларын жейді. Бұрын макағаны жыртқыш ретінде кінәлау көптеген жағдайларда тек ауызша айтылған. Бұл түр Соломон аралдары мен Шри-Ланкаға да енгізілген, бірақ онда қалыптаса алмады. Дегенмен, Фиджидің батыс Тавеуни аймағында қалыптасты. Макағалардың табиғи жауы – әртүрлі монитор кесірткелері мен саңырауқұлақтар. Құстар көбінесе жолдарда қаза табады немесе электр сымдарына тиіп қайтыс болады, сондай-ақ үй құстары, егеуқұйрықтар, тышқандар немесе уланған жем жеген қояндарды өлтіргеннен кейін уланады. Австралиялық қарға күзетілмеген қозыларды жеуі мүмкін. Құрлықта Австралия макағасы жүріп араласады, және Artamidae отбасының мүшелерінің арасында осылай қозғалатыны – тек осы түр ғана; ормандық шұбарлар, қасапшы құстар мен currawongs көбінесе аяқтарын параллель ұстап секіріп жүреді. Макағаның жамбас сүйегі (фемур) қысқа, ал тізеден төменгі аяғы ұзын, бұл жүруге, емес, жүгіруге бейімделуді көрсетеді, дегенмен құстар азық іздеу кезінде қысқа қашықтыққа жүгіре алады. Макағалар көбінесе өз ареалында тұрақты және аумақтық болып табылады, белгілі бір аумақты мекендейтін және қорғайтын топтарда немесе топтамаларда өмір сүреді. Бір топ бір аумақты жылдар бойы пайдаланып, қорғай алады. Топ өз иелігін көрсету және басқа макағаларды ескерту үшін көктемгі ән айтуды сигнал ретінде пайдаланады. Келіссөздер кезінде бір немесе екі басым макаға қорғалған аумақтың шекарасымен жүріп өтеді, ал топтың қалған бөлігі сәл артқа шегініп, бақылайды. Жетекшілер қауырсындарын көтеріп, ән-жырларын қайта-қайта орындайды. Егер қарсыласушы және қорғаушы топтардың саны шамамен бірдей болса, барлық макағалар ұшып, аумақтың шекарасында қатар тұрады. Қорғаушы топ әуеде көрсетілім жасауы мүмкін, онда басым макағалар немесе кейде бүкіл топ кірген макағалар тобын ескерту үшін шақырып, төмен түсіп, айналады. Көрсетілімдердің әртүрлі түрлері байқалады, онда агрессивті мінез-құлықтар просоциалдық мінез-құлықтардан көп. Денесін төмен түсіріп, тыныш өтініш айту – бағынудың белгісі. Қанаттың қауырсындарын шашырату – макағаның қанатындағы негізгі қауырсындарын шашыратып көрсететін бағыну көрсетілімі. Макаға, әсіресе жас құс, құлап, арқасына аударылып, ішкі жағын көрсетуі мүмкін. Жас құстар жеке немесе топта түрлі ойын түрлерін көрсетеді, көбінесе үлкен құстар жас құстармен ойынды бастайды. Бұл таяқтар, тастар немесе сымдар сияқты әртүрлі заттарды алып, ұстап, тартып, басқа құстарға беруді қамтиды. Құс қауырсынды немесе жапырақты алып ұшып кетеді, ал басқалары оның артынан қуады және жетекшінің құйрық қауырсындарын ұстау арқылы құлатуға тырысады. Құстар бір-біріне секіріп, тіпті мақтанға түсуге дейін барады. Көк бетті бал жегіштер мен австралиялық пипиттер сияқты басқа түрлермен де ойнауы мүмкін. 2022 жылғы зерттеуде макағалар (G. tibicen) денелеріне зерттеушілер орналастырған іздеу құрылғыларын алып тастауға бір-біріне көмектескенде ынтымақтастық мінез-құлық және проблемаларды шешудің орташа деңгейі көрсетілді. Бұл құстардың іздеу құрылғыларын алып тастау үшін осылай әрекет еткенінің алғашқы тіркелген мысалы, құтқару мінез-құлқының бір түрі.
Birds taken mainly from Tasmania and Victoria were introduced into New Zealand by local Acclimatisation Societies of Otago and Canterbury in the 1860s, with the Wellington Acclimatisation Society releasing 260 birds in 1874. White backed forms are spread on both the North and eastern South Island, while black backed forms are found in the Hawke's Bay region. Magpies were introduced into New Zealand to control agricultural pests, and were therefore a protected species until 1951. They are thought to affect native New Zealand bird populations such as the tūī and kererū, sometimes raiding nests for eggs and nestlings, and much blame on the magpie as a predator in the past has been anecdotal only. Introductions also occurred in the Solomon Islands and Sri Lanka, although the species has failed to become established. It has become established in western Taveuni in Fiji, however. Natural predators of magpies include various species of monitor lizard and the barking owl. Birds are often killed on roads or electrocuted by powerlines, or poisoned after killing and eating house sparrows, mice, rats or rabbits that have eaten poison bait. The Australian raven may take nestlings left unattended. On the ground, the Australian magpie moves around by walking, and is the only member of the Artamidae to do so; woodswallows, butcherbirds and currawongs all tend to hop with legs parallel. The magpie has a short femur (thigh bone), and long lower leg below the knee, suited to walking rather than running, although birds can run in short bursts when hunting prey. The magpie is generally sedentary and territorial throughout its range, living in groups occupying a territory, or in flocks or fringe groups. A group may occupy and defend the same territory for many years. A group will use carolling as a signal to advertise ownership and warn off other magpies. In the negotiating display, the one or two dominant magpies parade along the border of the defended territory while the rest of the group stand back a little and look on. The leaders may fluff their feathers or caroll repeatedly. In a group strength display, employed if both the opposing and defending groups are of roughly equal numbers, all magpies will fly and form a row at the border of the territory. The defending group may also resort to an aerial display where the dominant magpies, or sometimes the whole group, swoop and dive while calling to warn an intruding magpie's group. A wide variety of displays are seen, with aggressive behaviours outnumbering pro social ones. Crouching low and uttering quiet begging calls are common signs of submission. The manus flutter is a submissive display where a magpie will flutter the primary feathers in its wings. A magpie, particularly a juvenile, may also fall, roll over on its back and expose its underparts. Young birds display various forms of play behaviour, either by themselves or in groups, with older birds often initiating the proceedings with juveniles. These may involve picking up, manipulating or tugging at various objects such as sticks, rocks or bits of wire, and handing them to other birds. A bird may pick up a feather or leaf and fly off with it, with other birds pursuing and attempting to bring down the leader by latching onto its tail feathers. Birds may jump on each other and even engage in mock fighting. Play may even take place with other species such as blue faced honeyeaters and Australasian pipits. A 2022 study showed cooperative behaviour, along with a moderate level of problem solving, when magpies (G. tibicen) assisted one another to remove tracking devices placed on their bodies in a specially designed harness by researchers for conservation purposes. This was the first recorded example of birds acting in this way to remove tracking devices, a form of rescue behaviour.
Өсіру
Шалқарлардың көбею маусымы ұзаққа созылады және елдің әртүрлі аймақтарында әртүрлі кезеңде басталады. Австралияның солтүстік бөліктерінде маусым мен қыркүйек аралығында көбейсе, салқын аймақтарда тамыз немесе қыркүйек айынан басталады. Ал кейбір таулы жерлерде қаңтарға дейін жалғасуы мүмкін. Ұясы таяқтардан салынған, шөп және қабық сияқты жұмсақ материалдармен төселген, иінді тәрізді құрылым. Адам тұратын жерлерге жақын жерде синтетикалық материалдар да қолданылуы мүмкін. Ұяны тек аналықтары салады, әдетте ағаштардың биік тармақтарында, көбінесе ашық жерде орналастырады. Көбінесе эвкалипт ағаштары пайдаланылады, бірақ басқа да жергілікті ағаштар, сондай-ақ әкелінген қарағай, Crataegus және ельм ағаштары да кездеседі. Басқа құстар түрлері, мысалы, сары іріктелген тікенді құс (Acanthiza chrysorrhoa), шалқарқұйрық (Rhipidura leucophrys), оңтүстік ақ бет (Aphelocephala leucopsis) және сирек кездесетін шулы кеніші (Manorina melanocephala) көбінесе шұбарлармен бір ағашта ұялайды. Кейде алғашқы екі түрдің ұясы тіпті шұбар ұясының астында орналасады, ал кішкентай жолақты пардалот (Pardalotus striatus) шұбар ұясының түбіне көбейту үшін қуыс жасауы да белгілі. Шұбарлар мұндай жағдайларға төзімділік танытады. Австралияның шығысындағы таралған құсқұйрық (Scythrops novaehollandiae) – паразиттік құс, шұбарлар оның балапандарын өсіреді, бірақ олар шұбардың балапандарын озып кетеді. Австралиялық шұбарлар екіден беске дейін ашық көк немесе жасыл жұмыртқа туады, олар сопақ пішіндес. Шамамен 20 күндей күндерден кейін балапандар синхронды түрде жарылады. Барлық торғайлар сияқты, балапандар да көбелектерге жатады – олар қызғылт, жалаңаш, соқыр болып туады, үлкен аяқтары, қысқа және кең мундері және жарқын қызыл жұтқыры бар. Олардың көздері шамамен 10 күнде толық ашылады. Бірінші аптада басы, арқасы және қанаттарында жұмсақ қауырсындар пайда болады, ал екінші аптада қауырсын жапырақтары көрінеді. Балапандардың қара-ақ түсі ерте кезеңнен-ақ байқалады. Балапандарды әдетте аналықтары ғана тамақтандырады, бірақ аталық шұбар да әйеліне тамақ жеткізеді. Аталықтар да балапандар мен жас құстарды әртүрлі деңгейде тамақтандырады, кейде аналықтармен бірдей жиілікте. Австралиялық шұбарлар көбінесе бірлесіп көбейеді, көмекші құстар жас құстарды тамақтандыруға және өсіруге көмектеседі. Жас құстардың қоныс аудару жасы ел бойынша әртүрлі болады және сол жыныстың үстем ересегінің агрессивтілігіне байланысты. Әдетте, аталықтар жас кезінде қуылса, аналықтар кейінірек кетеді. Көптеген жастар шамамен бір жаста қоныс аударады, бірақ кететін жасы сегіз айдан төрт жылға дейін ауытқуы мүмкін.
Magpies have a long breeding season which varies in different parts of the country; in northern parts of Australia they will breed between June and September, but not commence until August or September in cooler regions, and may continue until January in some alpine areas. The nest is a bowl shaped structure made of sticks and lined with softer material such as grass and bark. Near human habitation, synthetic material may be incorporated. Nests are built exclusively by females and generally placed high up in a tree fork, often in an exposed position. The trees used are most commonly eucalypts, although a variety of other native trees as well as introduced pine, Crataegus, and elm have been recorded. Other bird species, such as the yellow rumped thornbill (Acanthiza chrysorrhoa), willie wagtail (Rhipidura leucophrys), southern whiteface (Aphelocephala leucopsis), and (less commonly) noisy miner (Manorina melanocephala), often nest in the same tree as the magpie. The first two species may even locate their nest directly beneath a magpie nest, while the diminutive striated pardalote (Pardalotus striatus) has been known to make a burrow for breeding into the base of the magpie nest itself. These incursions are all tolerated by the magpies. The channel billed cuckoo (Scythrops novaehollandiae) is a notable brood parasite in eastern Australia; magpies will raise cuckoo young, which eventually outcompete the magpie nestlings. The Australian magpie produces a clutch of two to five light blue or greenish eggs, which are oval in shape and about The chicks hatch synchronously around 20 days after incubation begins; like all passerines, the chicks are altricial—they are born pink, naked, and blind with large feet, a short broad beak and a bright red throat. Their eyes are fully open at around 10 days. Chicks develop fine downy feathers on their head, back and wings in the first week, and pinfeathers in the second week. The black and white colouration is noticeable from an early stage. Nestlings are usually fed exclusively by the female, though the male magpie will feed his partner. Individual males do feed nestlings and fledglings, to varying degrees, from sporadic to equal frequency to the female. The Australian magpie is known to engage in cooperative breeding, and helper birds will assist in feeding and raising young. The age at which young birds disperse varies across the country, and depends on the aggressiveness of the dominant adult of the corresponding sex; males are usually evicted at a younger age. Many leave at around a year old, but the age of departure may range from eight months to four years.
Тамақтандыру
Австралиялық шұбарбар - бәсекелес жемшіл, жер бетінде немесе жерге жақын орналасқан түрлі нәрселерді жейді, оның ішінде жұмыр құрттар, мыңаяқтар, құмырсқалар, өрмекшілер мен сарышаяндар, сондай-ақ көптеген жәндіктер – тарақандар, құмырсқалар, құлаққаптар, қоңыздар, цикадалар, көбелектер мен гусеницалар және басқа да дернәсілдер. Ірі шалғынды шегірткелер сияқты жәндіктерді ұшып бара жатқанда ұстай алады. Олардың рационына шұңғырлар, бақалар, егеуқұйрықтар және басқа да кішкентай жануарлар, сондай-ақ дәнді дақылдар, түйірлер, инжір және жаңғақ кіреді. Ол тіпті уытты бақаны аударып, ішкі жағын жеу арқылы қауіпсіз жеуді үйренген. Көбінесе жерде тамақтанатын Австралиялық шұбарбар ашық кеңістіктерде жүріп, жәндіктер мен олардың дернәсілдерін іздейді. Бір зерттеуде құстар дыбыс немесе діріл арқылы қоңыздардың дернәсілдерін таба алатыны анықталды. Құстар азық іздеу үшін өсімдіктердің тамырларын қазып шығарады немесе басқа да қоқыстарды аударып қарады. Кішкентай жемтіңіздерді бүтіндей жұтады, бірақ жұту алдында араның шаншығын, шағып жатқан құмырсқалар мен шеріктердің уын және гусеницалардың тікенді түктерін сүртіп тастайды.
The Australian magpie is omnivorous, eating various items located at or near ground level including invertebrates such as earthworms, millipedes, snails, spiders and scorpions as well as a wide variety of insects—cockroaches, ants, earwigs, beetles, cicadas, moths and caterpillars and other larvae. Insects, including large adult grasshoppers, may be seized mid flight. Skinks, frogs, mice and other small animals as well as grain, tubers, figs and walnuts have also been noted as components of their diet. It has even learnt to safely eat the poisonous cane toad by flipping it over and consuming the underparts. Predominantly a ground feeder, the Australian magpie paces open areas methodically searching for insects and their larvae. One study showed birds were able to find scarab beetle larvae by sound or vibration. Birds use their bills to probe into the earth or otherwise overturn debris in search of food. Smaller prey are swallowed whole, although magpies rub off the stingers of bees, stinging ants and wasps and irritating hairs of caterpillars before swallowing.
Қалқымалық
Шалқарлар Австралияның барлық қалалық аймақтарында кең таралған және адамдарға үйреніп қалған. Құстардың шағын бөлігі тамыздың соңынан қарашаның соңына дейін – желтоқсанның басына дейін, немесе кейде ақпанның соңынан сәуірдің соңына дейін – мамырдың басына дейін көбейтілу маусымында өте агрессивті болады және көшеден өтетін адамдарға шабуылдайды. Шабуылдар жұмыртқадан шыққан кезде басталады, балапандар өскен сайын жиілігі мен күшін күшейтеді, ал балапандар ұядан ұшқаннан кейін азайады. Шалқарлардың шабуылдары жарақаттарға, әдетте бас жарақаттарына әкелуі мүмкін. Велосипедпен келе жатқанда күтпеген шабуыл велосипедтің бақылауын жоғалтуға, жарақат алуға, тіпті қайғылы оқиғаларға соқтыруы мүмкін. Шалқарлар кіргендерді қуып шығу үшін күшейе түсетін әрекеттер сериясін жасай алады. Ең аз қауіптісі – дабыл естіртіп, алыстан ұшып өту, құстар бірнеше метрден артынан ұшып, жақын жерге қонады. Одан кейін, құстар артынан немесе жанынан ұшып келіп, қысқа дауыспен мүңкіреп, тіпті бетке, мойынға, құлақтарға немесе көзге шабады немесе тістейді. Сирек жағдайларда, құс тік түсіп, кірген адамның (әдетте велосипедшінің) басын кеудесімен соғады. Шалқар сирек жағдайда адамның алдына жерге қондырып, секіріп, құрбанның кеудесіне қондырып, беті мен көзін тістейді.
Magpies are ubiquitous in urban areas all over Australia, and have become accustomed to people. A small percentage of birds become highly aggressive during breeding season from late August to late November – early December or occasionally late February to late April – early May, and will swoop and sometimes attack passersby. Attacks begin as the eggs hatch, increase in frequency and severity as the chicks grow, and tail off as the chicks leave the nest. Magpie attacks can cause injuries, typically wounds to the head. Being unexpectedly swooped while cycling can result in loss of control of the bicycle, which may cause injury or even fatal accidents. Magpies may engage in an escalating series of behaviours to drive off intruders. Least threatening are alarm calls and distant swoops, where birds fly within several metres from behind and perch nearby. Next in intensity are close swoops, where a magpie will swoop in from behind or the side and audibly "snap" their beaks or even peck or bite at the face, neck, ears or eyes. More rarely, a bird may dive bomb and strike the intruder's (usually a cyclist's) head with its chest. A magpie may rarely attack by landing on the ground in front of a person and lurching up and landing on the victim's chest and pecking at the face and eyes.
Мақсаттар
Қарғаның шабуылдайтын құстардың пайыздық үлесін анықтау қиын болды, бірақ ол 9%-дан кем. Шабуыл жасайтын құстардың барлығының дерлік (шамамен 99%) еркек екені белгілі, және олар көбінесе ұяларынан шамамен жаяу жүргіншілерге, ал велосипедшілерге шабуылдайды. Шабуылдау нысандарында белгілі бір ерекшеліктер байқалады, көптеген құстар жаяу жүргіншілерге немесе велосипедшілерге ғана шабуылдайды. Жастар, жалғыз жүрген адамдар және жылдам қозғалатын адамдар (яғни, жүгірушілер мен велосипедшілер) қарғаның шабуылына жиі ұшырайды. Көрсетілген деректерге сәйкес, егер қарға өз ұясынан құлап қалған балапанды құтқаруға тырысқан адамды көрсе, ол бұл әрекетті жыртқыштық деп қарастырып, одан кейін адамдарға қатысты агрессивті болады.
The percentage of magpies that swoop has been difficult to estimate but is less than 9%. Almost all attacking birds (around 99%) are male, and they are generally known to attack pedestrians at around from their nest, and cyclists at around There appears to be some specificity in choice of attack targets, with the majority of individuals specializing on either pedestrians or cyclists. Younger people, lone people, and people travelling quickly (i. e., runners and cyclists) appear to be targeted most often by swooping magpies. Anecdotal evidence suggests that if a magpie sees a human trying to rescue a chick that has fallen from its nest, the bird will view this help as predation, and will become more aggressive to humans from then on.
Алдын алу
Австралияда құсқұйрық – қорғалатын жергілікті түр, сондықтан оларды өлтіру немесе зақымдау заңсыз. Алайда, кейбір штаттар адамға шабуыл жасаған құсқа қатысты ерекшеліктер қарастырады, бұл ерекше агрессивті құсты өлтіруге рұқсат береді. Мұндай ереже, мысалы, Оңтүстік Австралияның Ұлттық парктері мен жабайы табиғат туралы заңының 54-бабында көзделген. Көбінесе агрессивті құс ұсталып, адам тұрмайтын аймаққа көшіріледі. Құстарды айтарлықтай қашықтыққа көшіру қажет, себебі олардың көпшілігі тіпті жақын жерден де өздерінің қоныс орындарына орала алады. Ұяны алып тастаудың ешқандай пайдасы жоқ, өйткені құстар қайтадан көбейеді және екінші рет одан да агрессивті болуы мүмкін. Егер ұяға жақын жүру қажет болса, кең қапталды немесе легионерлік бас киім кию немесе қолшатыр пайдалану шабуылдаушы құстарды тоқтатуға көмектеседі, бірақ бинилер мен велосипед шлемдері тиімсіз, себебі құстар бас пен мойынның бүйіріне шабуылдайды. Құс әдетте бастың артына ұшып келеді, сондықтан оны үнемі көз алдында ұстап тұру құстың шабуылын болдырмауға көмектеседі. Күн көзілдігін бастың артына тағып кию сияқты қарапайым маскировка құсқа адам қайда қарайды екен деген ойды тудыруы мүмкін. Бас киімге немесе шлемге салынған көзге ұқсайтын суреттер жаяу жүргіншілерге шабуылды болдырмайды, бірақ велосипедшілерге емес. Велосипедшілер велосипедіне байрақ тіккен ұзын таяқ бекіту арқылы шабуылдан қорғануы мүмкін, сондай-ақ шлемдерде кабельдік байланыстарды пайдалану кең таралған және тиімді болып көрінеді. Кейбіреулер құсқұйрықтарды қолмен тамақтандыру шабуылдану қаупін азайтады деп санайды. Құсқұйрықтар адамдардан тамақ алуға үйренеді және олар жабайы болса да, қайтадан соған оралып, сыйлық күтеді. Бұл адамдар ұялаған құстарға кем қауіпті көрінеді дегенді білдіреді. Бұл әдіс жүйелі түрде зерттелмесе де, оның табысқа жеткені туралы хабарлар бар.
Magpies are a protected native species in Australia, so it is illegal to kill or harm them. However, some states provide exceptions for a magpie that attacks a human, allowing a particularly aggressive bird to be killed. Such a provision is made, for example, in section 54 of the South Australian National Parks and Wildlife Act. More commonly, an aggressive bird will be caught and relocated to an unpopulated area. Magpies have to be moved a considerable distance, as almost all are able to find their way home from distances of less than Removing the nest is of no use, as birds will breed again and possibly be more aggressive the second time around. If it is necessary to walk near the nest, wearing a broad brimmed or legionnaire's hat or using an umbrella will deter attacking birds, but beanies and bicycle helmets are of little value, as birds attack the sides of the head and neck. Magpies prefer to swoop at the back of the head; therefore, keeping the magpie in sight at all times can discourage the bird. A basic disguise such as sunglasses worn on the back of the head may fool the magpie as to where a person is looking. Eyes painted on hats or helmets will deter attacks on pedestrians but not cyclists. Cyclists can deter attack by attaching a long pole with a flag to a bike, and the use of cable ties on helmets has become common and appears to be effective. Some claim that hand feeding magpies can reduce the risk of swooping. Magpies will become accustomed to being fed by humans, and although they are wild, will return to the same place looking for handouts. The idea is that humans thereby appear less of a threat to the nesting birds. Although this has not been studied systematically, there are reports of its success.
Мәдени сілтемелер
Австралиялық көгершін Австралияның аборигендер халықтарының фольклорында кездеседі. Еліміздің солтүстік-батысындағы Пилбара аймағындағы Йинджибарнди тайпасы бұл құсты күн шығу белгісі ретінде пайдаланған, оның әнімен оянатын. Олар оның өте аумақтық екенін де білген, ал құс олардың Burndud әндерінде, яғни дәстүрлер жөніндегі әндерінде бейнеленген. 1901 жылы губернатор Теннисон ақ арқалы көгершінды (piping shrike) Оңтүстік Австралия үкіметінің ресми нышаны деп жариялаған. 1904 жылдан бері ол Оңтүстік Австралияның туында бейнеленген. Австралияда көгершін спорт командаларының эмблемасы ретінде жиі қолданылады. Оның қайратты, өршіл мінезі австралиялықтардың психологиясына теңеп қарастырылады. Мұндай командалар көбінесе қара және ақ жолақты форма киеді. Коллингвуд футбол клубы 1892 жылы Оңтүстік Австралиядан келген командадан көгершін нышанын алған. Порт-Аделаида "Магпилер" клубы 1902 жылы қара-ақ түстерді және "Магпилер" атауын қабылдады. Басқа мысалдарға Брисбеннің "Souths Logan Magpies" клубы кіреді. Тасманияның "Glenorchy" футбол клубы сол эмблемамен бірдей лигада ойнаған "Claremont Magpies" клубымен бірге болғандықтан формасын өзгертуге мәжбүр болды. Жаңа Зеландияда Хоукс-Бей регби одағының командасы, Напиер қаласынан, сонымен қатар "магпилер" деп аталады. Жаңа Зеландияның ең танымал өлеңдерінің бірі – Денис Гловердің "The Magpies" ("Көкпарлар") өлеңі, оның қайырмысы "Quardle oodle ardle wardle doodle" құстың дыбысын еліктейді. Жаңа Зеландияның танымал комиксі "Footrot Flats" Pew есімді көгершін кейіпкерін ұсынады. Әдебиетте бейнеленген басқа көгершіндер: Колин Тильдің 1974 жылғы балалар кітабындағы "Көкпар аралындағы Көкпар", "Блинки Биллдің оқиғаларындағы" Көкпар ханым және "Пингвин Блумдағы" Пингвин көгершін. Канберраның орталық алаңындағы "Big Swoop" мүсіні 2022 жылдың 16 наурызында Гарема Плейс-ке орнатылды. Австралиялық көгершін 2017 жылдың соңында Guardian Australia және BirdLife Australia ұйымдары жүргізген "Австралияның жыл құсы" сайысында жеңіске жетті. Австралиялық көгершін 2017 жылғы сайыста 19 926 дауыс (13,3%) алып, Австралиялық ақ ибистен аздап басымдық танытты. 2019 жылғы сайыста көгершін 4-орынға, ал 2021 жылғы сайыста 9-орынға түсіп қалды. "Жыл құсы" сайысының үш жылында да дауыс беру ережелері өзгерді, бұл нәтижелерге әсер еткен болуы мүмкін. Көгершін 2023 жылы ABC Science ұйымдары жүргізген Австралияның сүйікті жануарлар дыбысы сайысында да жеңіске жетті.
The Australian magpie featured in aboriginal folklore around Australia. The Yindjibarndi people of the Pilbara in the northwest of the country used the bird as a signal for sunrise, awakening them with its call. They were also familiar with its highly territorial nature, and it features in a song in their Burndud, or songs of customs. Under the name piping shrike, the white backed magpie was declared the official emblem of the Government of South Australia in 1901 by Governor Tennyson, and has featured on the South Australian flag since 1904. The magpie is a commonly used emblem of sporting teams in Australia, and its brash, cocky attitude has been likened to the Australian psyche. Such teams tend to wear uniforms with black and white stripes. The Collingwood Football Club adopted the magpie from a visiting South Australian representative team in 1892. The Port Adelaide Magpies would likewise adopt the black and white colours and Magpie name in 1902. Other examples include Brisbane's Souths Logan Magpies Another club, Glenorchy Football Club of Tasmania, was forced to change uniform design when placed in the same league as another club (Claremont Magpies) with the same emblem. In New Zealand, the Hawke's Bay Rugby Union team, from Napier, New Zealand, is also known as the magpies. One of the best known New Zealand poems is "The Magpies" by Denis Glover, with its refrain "Quardle oodle ardle wardle doodle", imitating the sound of the bird – and the popular New Zealand comic Footrot Flats features a magpie character by the name of Pew. Other magpies depicted in fiction include: Magpie in Colin Thiele's 1974 children's book Magpie Island, Miss Magpie in The Adventures of Blinky Bill, and Penguin the magpie in Penguin Bloom. The sculpture Big Swoop in central Canberra was installed in Garema Place on 16 March 2022. The Australian Magpie won the inaugural Australian Bird of the Year poll conducted by Guardian Australia and BirdLife Australia in late 2017. The Australian magpie won the 2017 contest with 19,926 votes (13.3%), narrowly ahead of the Australian white ibis. The magpie slumped to the #4 place in the 2019 poll, and to the #9 place in the 2021 poll. The voting rules changed in all three years of the Bird of the Year poll, which may have affected the results. The magpie also won a 2023 ABC Science poll for Australia's favourite animal sound.
Пайдаланылған әдебиеттер
Байланысты pdf-файлдың көлемі 118 МБ және 5-томның 51–55 беттері, 7А-томның 396–399, 579–629 беттері, сонымен қатар 18-сурет қамтылған.
Linked pdf is 118 MB and contains Vol. 5 pages 51–55; Vol. 7A pages 396–399, 579–629; plate 18