Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сингапурдың 10-шы Парламентіне сайлаулар
Elections to the 10th Parliament of Singapore
Сингапурда 2001 жылдың 3 қарашасында жалпы сайлау өтті. Президент С. Р. Натан премьер-министр Го Чок Тонгтың кеңесі бойынша 2001 жылдың 18 қазанында Парламентті таратып жіберді. Үкіметтегі Халықтық әрекет партиясы (ХАП) Парламенттегі 84 орынның 82-сін қосқанда, үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Көптеген (55) орын бәсекесіз қалғандықтан, 2 036 923 тіркелген сайлаушының тек 675 306-ы (33%) ғана дауыс беруге мүмкіндік алды. 2020 жылғы соңғы сайлауға дейін бұл соңғы және жалпы саны бойынша төртінші (қатарынан үшінші) сайлау болды, онда ХАП кандидаттарды тіркеу күні басым көпшілік бәсекесіз жеңіске жетті. Бұл сайлауда сайлауға құқығы бар халықтың саны алғаш рет 2 миллионнан асты.
General elections were held in Singapore on 3 November 2001. President S. R. Nathan dissolved parliament on 18 October 2001 on the advice of Prime Minister Goh Chok Tong. The ruling People's Action Party (PAP) won 82 of the 84 elected seats in Parliament in a landslide victory. Due to the large number (55) of uncontested seats, only 675,306 of the 2,036,923 eligible voters (33%) had an opportunity to vote. As of the recent election in 2020, this was the most recent, and fourth overall (third consecutive) election PAP returned to power on nomination day with a majority of uncontested walkovers. This election marked the first time that total eligible voter population exceeded the 2 million mark.
Өмірбаян
Биліктегі ПАП-тың бас хатшысы және премьер-министр Го Чок Тонг сайлауды 2002 жылы өткізуді жоспарлаған, бірақ АҚШ-та 11 қыркүйекте болған шабуылдардың салдарынан Сингапурда экономикалық дағдарыс туындағаннан кейін оны қарашаға ықпалдады. 1963 жылдан бері алғаш рет оппозиция ішінде ресми саяси одақ құрылды. Төрт партиядан тұратын Сингапур Демократиялық Альянсы (СДА), құрамында Сингапур Халық Партиясы (СПП), Ұлттық Ынтымақтастық Партиясы (НСП), Пертубаун Кэбангсан Мелаю Сингапур (ПКМС) және Сингапур Әділет Партиясы (СЖП) бар. Сайлауда SDA ең көп үміткерді тікелей ұсынды, онда НСП тоғыз үміткердің көп бөлігін, СПП төрт, ал ПКМС қажетті азшылық өкілін ұсынды. Бұрынғы Жұмысшы партиясының (WP) парламент депутаты Джошуа Бенджамин Джеяретнам, ПАП басшыларының сотқа берген арыздарынан кейін банкрот деп жарияланғаннан кейін, қазіргі басшылықпен келіспеушіліктерді айта отырып, партиядан кетті. Партияның жалғыз депутаты Лоу Тиа Хианг бас хатшы лауазымын иеленді. Үміткерлерді тіркеу күні WP тек екі округте (Хуганг және Ни Сун Шығыс СМК) тіркелді, ал Алжунид сайлау округінде тіркелуге тырысқан жалғыз GRC командасы толық емес құжаттар тапсырғаны үшін қабылданбады. 1999 жылы Джалан Бесар GRC депутаты Чу Уи Кьянг коммерциялық қылмыстар жасағаны үшін сотталғаннан кейін мандаты босатылды, бірақ орын GRC-де болғандықтан қосымша сайлау өткізілмеді. Заң бойынша, қосымша сайлауды шақыру үшін бүкіл сайлау округі (бір мандатты және GRC орындары үшін) босатылуы керек, бұл 1992 жылғы Marine Parade GRC сайлауында жасалғандай.
The ruling PAP's secretary general and Prime Minister Goh Chok Tong initially scheduled for the election to be held in 2002, but pushed to November after Singapore faced an economic crisis due to the events of September 11 attacks in the United States. For the first time since 1963, a formal political umbrella emerged from within the opposition. The four party Singapore Democratic Alliance (SDA), which consist of the leader party Singapore People's Party (SPP), the National Solidarity Party (NSP), Pertubuhan Kebangsaan Melayu Singapura (PKMS) and Singapore Justice Party (SJP), was led by Chiam See Tong. SDA fielded the most candidates in the election, where NSP provided the bulk of nine candidates, SPP with four, and PKMS providing a required minority candidate. Former Workers' Party (WP) Non Constituency Member of Parliament Joshua Benjamin Jeyaretnam, who lost his seat after being declared a bankrupt owing to lawsuits by PAP leaders, resigned from the party, citing disagreements with the present leadership. The only WP Member of Parliament, Low Thia Khiang took over as secretary general. During nomination day, WP was nominated on only two wards (Hougang and Nee Soon East SMC), as their sole GRC team who attempt to nominate in Aljunied Group Representation Constituency was disqualified for filing incomplete papers. A seat had been vacated in 1999 after the conviction of Jalan Besar GRC's MP Choo Wee Khiang over commercial crimes, but no by election was held as the seat was within a GRC. Under the law, an entire electoral constituency (for both single member and GRC seats) has to be vacated before a by election could be called, as this was done during the Marine Parade GRC by election of 1992.
Науқан
Бұл сайлауда сайлаушылар тізілімі ашылғаннан кейін 17 күндік ең қысқа үгіт-науқан кезеңі болды, сондай-ақ сайлау картасынан төрт мүшелі GRC-лердің жоқтығы байқалды (төрт мүшелі GRC-лер шамамен он жылдан кейін, 2011 жылғы сайлауда қайта пайда болды). Бұл жолы сайлау шартының мөлшері едәуір өсті, ол тарихтағы ең үлкен өсім болды, шамамен екі есеге артты. Сайлау қорытындысы бойынша WP партиясының Лоу және SDA партиясының Чиам өкілдері өз орындарын сақтап қалды, бірақ олардың жеңіс көрсеткіштері 1997 жылғыдан азайды. Осы екі оппозициялық жеңістің нәтижесінде Сингапур Демократиялық Альянсының Стив Чиаға бір NCMP орын ұсынылып, ол қабылдады. Ол ең жас және WP емес, алғашқы NCMP атанды.
This election saw its shortest campaigning period of 17 days after opening of the register of electors, as well as the absence of four member GRCs from the electoral map (four member GRCs would reappear again in the 2011 elections, in nearly a decade later). Another increase of the election deposit amount this time was the most significant one in history, which almost doubled. The result saw WP's Low and SDA's Chiam retaining their seats, but saw their winning margins slashed from the 1997. With these two opposition wins, one NCMP seat was offered to and accepted by Steve Chia of Singapore Democratic Alliance, who became the youngest and first ever non WP NCMP.
Чэ Сун Хуан оқиғасы
Сингапур Демократиялық партиясының (СДП) жетекшісі Чэ Сун Хуан сауда орталығында сайлауалды науқан жүргізіп жатқанда премьер-министр Гохпен кездескен кезде бұқаралық ақпарат құралдарында сынауға ұшырады. Ол мегафон арқылы Гохтан: «(Индонезия президенті) Сухартоға берген 18 миллиард долларыңыз қайда?» деп сұрады. Го мен аға министр Ли Куан Ю сайлаудан кейін көп ұзамай Чиді қорлау (жамандау) ісі бойынша сотқа берді. Чи сотта жеңіліп, Гохқа 300 000, ал Лиге 200 000 доллар өтемақы төлеуге міндеттелді. 2006 жылдың 10 ақпанында Гох пен Лиге тиесілі өтемақыны төлемегендігі үшін Жоғарғы сот Чені банкрот деп жариялады және сол жылдың мамыр айында өткен сайлауға қатыса алмады. 2012 жылдың 23 қарашасында Чей банкроттықтан босатылып, кейін 2015 жылғы сайлауға қатысты.
Singapore Democratic Party (SDP) leader Chee Soon Juan came under fire in the media when he encountered Prime Minister Goh while campaigning at a hawker centre. He used a megaphone to ask Goh, "Where is the $18 billion that you have lent to (Indonesian President) Suharto?". Goh and Senior Minister Lee Kuan Yew sued Chee for defamation shortly after the election. Chee lost the lawsuits and was ordered to pay damages of S$300,000 to Goh and S$200,000 to Lee. On 10 February 2006, Chee was declared bankrupt by the High Court after failing to pay the damages owed to Goh and Lee, and was unable to stand in the elections held later May that year, until on 23 November 2012 where Chee was discharged from bankruptcy, and later returned to participate in the 2015 elections.
Нәтижелер
PAP үлкен жеңіске жетіп, 1980 жылдан бергі ең жақсы нәтижесін көрсетті. Партия 1959 жылдан бері қатысқан жалпы сайлауларда үшінші ең жоғары көрсеткішке қол жеткізді. PAP-тың 75,3% дауыс жинауы, 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін дүниежүзілік қауіпсіздікке байланысты үлкен белгісіздік пен рецессия кезінде туған дағдарыстан елді шығаруға PAP-қа берілген толық қолдауды білдірді. Екі кандидат, Тан Ким Чуан және Тан Лид Шейк, әрқайсысы 9 000 долларлық сайлау шартын жоғалтты, соңғысы тікелей сайыс болды, онда Тан Ченг Бок Айер Раджа сайлау округінде 87,96% дауыспен ең жақсы нәтиже көрсетті; Бұл көп кандидатты сайыстардан басқа, сайлау шартын жоғалтудың соңғы тіркелген жағдайы болды.
PAP won a landslide victory and its best result since 1980. The party achieved its third highest score among the general elections it has contested since 1959. The PAP's vote percentage of 75.3% signalled an overwhelming endorsement of the PAP to lead the nation out of the crisis that came at a time of great uncertainty over world security and the recession that came after the September 11 attacks. Two candidates, Tan Kim Chuang and Tan Lead Shake, had each forfeited their $9,000 election deposit, the latter being a straight contest where Tan Cheng Bock won the best performing election result at 87.96% in Ayer Rajah Constituency; This is the last election to date where there was a forfeiture of election deposit outside multi cornered contests.
Сайлау округі бойынша
+ОкругтарМеншік иелері СайлаушыларПартияКандидаттарДауыстар%Алжуние GRC5125,115Халық әрекет партиясыОнг Сех ХонгЦинтия ФуаЕо Гуат КванДжордж ЕоЗайнул АбидинДауысқа түспеді Аң Мо Кио GRC6166,644Халық әрекет партиясыИндержит СингхЛи Сьен ЛонгБалажи СадасиванСенг Хан ТонгТан Бун ВанВи Сью КимДауысқа түспеді Аер Раджа SMC118,475Халық әрекет партиясыТан Ченг Бок15,02487.96Прогрессивтік демократиялық партияТан Лид Шейк2,05712.04Бишан Тоа Пайо GRC5114,621Халық әрекет партиясыДавиндер СингхЛеонг Хорн КиНг Энг ХенВонг Кан СенгЗайнудин НординДауысқа түспеді Букит Тимах SMC126,951Халық әрекет партиясыВан Кай Юэн19,12177.37Сингапур демократиялық альянсыТонг Менг Чье4,37617.71ТәуелсізТан Ким Чуанг1,2154.92Чуа Чу Канг SMC124,863Халық әрекет партиясыЛоу Сеоу Чай15,34965.34Сингапур демократиялық альянсыСтив Чиа8,14334.66Шығыс жағалау GRC6144,012Халық әрекет партиясыАбдуллах ТармугиЧью Хенг ЧингЛи Ёк СуанРэймонд ЛимС. ДжаякумарТан Су КунДауысқа түспеді Голланд Букит Панянг GRC5118,834Халық әрекет партиясыГан Ким ЙонгЛим Сви СэйДэвид ЛимТео Хо ПинВивиан БалакришнанДауысқа түспеді Хонг Ка GRC5129,073Халық әрекет партиясыАхмад Халис Абдул ГаниАнг Монг СенгДжон ЧенЭми ХорЕо Чеоу Тонг96,45079.74Сингапур демократиялық партияЧео Чай ЧенЛим Бун ХенгЛим Тунг ХиСарри Бин ХассанВонг Хонг Той24,51320.26Хауган SMC123,320Жұмысшы партиясыЛоу Тиа Кхианг12,07054.98Халық әрекет партиясыЭрик Лоу9,88245.02Жалаан Бесар GRC5100,268Халық әрекет партиясыХенг Чи ХоуЛи Бун ЯнгЛо Менг СиЛили НеоЯакоб Ибрагим68,30974.48Сингапур демократиялық альянсыФонг Чин ЛеонгЛим Бак ЧуанМохд Рахизан Бин ЯакобНг Ки ХоуСин Кек Тонг23,39125.51Жу Чат SMC121,745Халық әрекет партиясыЧан Су Сен15,42683.55ТәуелсізОой Бун Эу3,03816.45Юронг GRC5115,113Халық әрекет партиясыФу Йи ШуньХалима ЯкобЛим Бун ХенгОнг Чит ЧунТарман Шанмугаратнам84,74279.75Сингапур демократиялық партияЧи Сиок ЧинЧи Сун ЮаньКаруппиа Амбалам ГандиМохамед Иса Бин Абдул АзизВинсент Йео21,51120.25Макферсон SMC122,010Халық әрекет партиясыМаттиас Яо16,87083.73Прогрессивтік демократиялық партияТан Су Фуан3,27716.27Марин Параде GRC6140,174Халық әрекет партиясыГан Лай ЧангГо Чок ТонгМохамад Майдин бин Пакер МохдОсман Харон ЭусофР РавиндранЛим Хви ХуаДауысқа түспеді Ни Сон Орталық SMC122,975Халық әрекет партиясыОнг А Хенг16,75578.52Сингапур демократиялық партияЛинг Хоу Дунг4,58321.48Ни Сон Шығыс SMC128,465Халық әрекет партиясыХо Пенг Ки19,56673.68Жұмысшы партиясыПо Ли Гуан6,99026.32Пасир Рис Пунгол GRC5134,151Халық әрекет партиясыАхмад МагадЧарльз ЧонгМайкл ЛимПенни ЛоуТео Чи ХеанДауысқа түспеді Потонг Пасир SMC116,616Сингапур демократиялық альянсыЧиам Си Тонг8,10752.43Халық әрекет партиясыСитон Йи Пин7,35647.57Сембаванг GRC6166,137Халық әрекет партиясыЧин Тет ЮнгХавази ДаипиК. ШанмугамУоррен Ли Малики ОсманТони ТанДауысқа түспеді Тампинес GRC5125,432Халық әрекет партиясыМах Боу ТанИрен Нгонг Киан МинСин Буон ЭннЯтиман Бин Юсуф85,91573.34Сингапур демократиялық альянсыАбдул Рахим Бин ОсманФу Кок ВаНьо Тинг ВэйСебастиан Тео Ип Ю Вэн31,23126.66Танжонг Пагар GRC6141,150Халық әрекет партиясыЧай Вай ЧуенЧонг Вэн ЧьюИндранее РаджахХау Ван БоКу Цай КиЛи Куан ЮДауысқа түспеді Батыс жағалау GRC5110,779Халық әрекет партиясыАртур ФонгФурик Гёк ЧуЛим ХангСан. IswaranДауысқа түспеді Дереккөз: ELD
+ConstituencySeatsElectoratePartyCandidatesVotes%Aljunied GRC5125,115People's Action PartyOng Seh HongCynthia PhuaYeo Guat KwangGeorge YeoZainul AbidinUncontested Ang Mo Kio GRC6166,644People's Action PartyInderjit SinghLee Hsien LoongBalaji SadasivanSeng Han ThongTan Boon WanWee Siew KimUncontested Ayer Rajah SMC118,475People's Action PartyTan Cheng Bock15,02487.96Democratic Progressive PartyTan Lead Shake2,05712.04Bishan Toa Payoh GRC5114,621People's Action PartyDavinder SinghLeong Horn KeeNg Eng HenWong Kan SengZainudin NordinUncontested Bukit Timah SMC126,951People's Action PartyWang Kai Yuen19,12177.37Singapore Democratic AllianceTong Meng Chye4,37617.71IndependentTan Kim Chuang1,2154.92Chua Chu Kang SMC124,863People's Action PartyLow Seow Chay15,34965.34Singapore Democratic AllianceSteve Chia8,14334.66East Coast GRC6144,012People's Action PartyAbdullah TarmugiChew Heng ChingLee Yock SuanRaymond LimS. JayakumarTan Soo KhoonUncontested Holland Bukit Panjang GRC5118,834People's Action PartyGan Kim YongLim Swee SayDavid LimTeo Ho PinVivian BalakrishnanUncontested Hong Kah GRC5129,073People's Action PartyAhmad Khalis Abdul GhaniAng Mong SengJohn ChenAmy KhorYeo Cheow Tong96,45079.74Singapore Democratic PartyCheo Chai ChenLim Boon HengLim Tung HeeSarry Bin HassanWong Hong Toy24,51320.26Hougang SMC123,320Workers' PartyLow Thia Khiang12,07054.98People's Action PartyEric Low9,88245.02Jalan Besar GRC5100,268People's Action PartyHeng Chee HowLee Boon YangLoh Meng SeeLily NeoYaacob Ibrahim68,30974.48Singapore Democratic AllianceFong Chin LeongLim Bak ChuanMohd Rahizan Bin YaacobNg Kee HowSin Kek Tong23,39125.51Joo Chiat SMC121,745People's Action PartyChan Soo Sen15,42683.55IndependentOoi Boon Ewe3,03816.45Jurong GRC5115,113People's Action PartyFoo Yee ShoonHalimah YacobLim Boon HengOng Chit ChungTharman Shanmugaratnam84,74279.75Singapore Democratic PartyChee Siok ChinChee Soon JuanKaruppiah Ambalam GandhiMohamed Isa Bin Abdul AzizVincent Yeo21,51120.25MacPherson SMC122,010People's Action PartyMatthias Yao16,87083.73Democratic Progressive PartyTan Soo Phuan3,27716.27Marine Parade GRC6140,174People's Action PartyGan Lai ChiangGoh Chok TongMohamad Maidin bin Packer MohdOthman Haron EusofeR RavindranLim Hwee HuaUncontested Nee Soon Central SMC122,975People's Action PartyOng Ah Heng16,75578.52Singapore Democratic PartyLing How Doong4,58321.48Nee Soon East SMC128,465People's Action PartyHo Peng Kee19,56673.68Workers' PartyPoh Lee Guan6,99026.32Pasir Ris Punggol GRC5134,151People's Action PartyAhmad MagadCharles ChongMichael LimPenny LowTeo Chee HeanUncontested Potong Pasir SMC116,616Singapore Democratic AllianceChiam See Tong8,10752.43People's Action PartySitoh Yih Pin7,35647.57Sembawang GRC6166,137People's Action PartyChin Tet YungHawazi DaipiK. ShanmugamWarren Lee Maliki OsmanTony TanUncontested Tampines GRC5125,432People's Action PartyMah Bow TanIrene NgOng Kian MinSin Boon AnnYatiman Bin Yusof85,91573.34Singapore Democratic AllianceAbdul Rahim Bin OsmanFoo Kok WahNeo Ting WeiSebastian Teo Yip Yew Weng31,23126.66Tanjong Pagar GRC6141,150People's Action PartyChay Wai ChuenChong Weng ChiewIndranee RajahKhaw Boon WanKoo Tsai KeeLee Kuan YewUncontested West Coast GRC5110,779People's Action PartyArthur FongCedric FooHo Geok ChooLim Hng KiangS. IswaranUncontested Source: ELD