Кіріспе

Британдық хирург (1794–1847)

Роберт Листон (28 қазан 1794 – 7 желтоқсан 1847) – британдық хирург. Листон анестезия қолданылмаған дәуірде өте жылдам және шебер жұмыс істеуімен танымал болды, сол кезде операция жылдығы науқастың ауырсынуын азайту және өмірге шансының артуына әсер ететін.

Мансап

Атасынан және Аберкорн ауылының мектебінен жергілікті білім алғаннан кейін Листон 1808 жылдан бастап Эдинбург медицина мектебінде оқыды, ал 1810 жылы ұстазы доктор Джон Барклейдің көмекшісі болды. 1816 жылы ол Уильям Близардтан тәлім алу үшін бір жылға Лондонға барды. Ол Эдинбургке қайтып, Джеймс Сайммен бірге анатомиядан сабақ берді. Ол кезде ол 95-ші Принц-стритте тұрды – Эдинбург қамалына қарап тұрған әдемі үй. 1820 жылы ол Лейт шарап саудагері Адам Кроуфордтың қызына үйленді. Ол "Блэкуэлл" журналының алғашқы "Солтүстік анатомисі" атанды. 1833 жылы ол Эдинбургтегі анатомия профессоры лауазымына үміттү болды, бірақ оқытуға қабілеті жоғарырақ Джеймс Сайм (өзінен 5 жас кіші) жеңіске жетті. Содан кейін Листон Эдинбургтен Лондонға көшіп кетті. Ол Мейфэрдегі Бонд көшесінен жақын орналасқан 5 Клиффорд көшесінде тұрды – қазір тарихи маңызы бар ғимарат және аймақ, сондықтан Ричард Гордон Роберт Листон туралы жазғанда осы мекенжайды ерекше атап көрсеткен. Ол 1841 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.

Мұра

Листонның мұрасы халық мәдениетіне енген нәрселерді де, медициналық қауымдастық және оған байланысты салалардағы жетістіктерін де қамтиды. 1837 жылы ол «Практикалық хирургия» еңбегін жариялап, жылдам операциялардың маңыздылығын айтты: «Бұл операциялар шешімділікпен басталып, жылдам аяқталуы керек». Листонның бейнесі бюст және портрет түрінде сақталған. Листонның қазасынан кейін, оның достары мен жанкүйерлері жиналып, «осы көрнекті хирургтің естелігіне мәңгілік ескерткіш орнатуға» бірауыздан шешім қабылдады. 78 адамнан тұратын комиссия құрылып, ескерткіш белгілі бір қоғамдық орында орналастырылатын мәрмәр мүсіннен және «Листон медалі» деп аталатын алтын медальдің табыс етілуінен тұратыны белгіленді, ол Университет колледжінің кеңесі шешімі бойынша жыл сайын табыс етіледі.