Кіріспе

Еуропалық жаңа оңдық (ENR) – 1960 жылдардың соңында Францияда «Nouvelle Droite» ретінде пайда болған, өте оңшыл саяси қозғалыс. Оның жақтастары қазіргі заман мен постмодернизмге қарсы жаһандық «құрылымдық қарсылыққа» қатысады, көбінесе еуропалық қоғамдарда ұқсас философияны таратуға тырысатын, байланысы шалқақ интеллектуалдық қауымдастықтар түрінде. ENR басшылары либерализмге, жекелеген адамгершілікке, теңдікке және ұлттық мемлекетке қарсы. Олар қауымдық және органикалық көзқарасты қолдайды, сондай-ақ этноплюрализм тұжырымын жақтайды, оны көпмәдениетке қарсы, ұжымдық жекеліктер бөлек географиялық және саяси кеңістіктерде бейбіт өмір сүретін жаһандық жоба ретінде сипаттайды. Еуропалық жаңа оңдық танымдық қозғалыстың идеологиялық және саяси құрылымына әсер етті. «Alt-right» қозғалысының бір бөлігі де қозғалыстың ең ықпалды тұлғасы Ален де Бенуаның еңбектерінен шабыттанғанын мәлімдейді.

Тарих

Еуропалық жаңа оңшылдық (ENR) Францияда Nouvelle Droite қозғалысынан пайда болды, бұл 1968 жылы Ален де Бенуа мен Доминик Веннер құрған GRECE этно-ұлтшыл ой-сана орталығымен байланысты интеллектуалдық қозғалыс еді. Француздық ядроның бастапқы ықпалы жылдар өте келе азайды, ал қазіргі кезде бұл қозғалыс түрлі топтардың, партиялардың және зиялылардың еуропалық желісі түрінде көрінеді, олардың барлығы идеологиялық ұқсастықтармен және бір-біріне жақындықпен байланысқан. Олардың арасында Германиядағы Neue Rechte, Ұлыбританиядағы New Right (қызметін тоқтатқан), Нидерланды мен Фландриядағы Nieuw Rechts (қызметін тоқтатқан) және Deltastichting, Италиядағы Forza Nuova, Мальтадағы Imperium Europa, Хорватиядағы Nova Hrvatska Desnica немесе Румыниядағы Noua Dreapta бар. Италияда Nueva Destra неофашистік "Италия әлеуметтік қозғалысы" партиясының жас мүшелерінің бастамасымен құрылды. 1980 жылдары де Бенуаның идеялары Батыс Германияда Neue Rechte философы Армин Молер тарапынан таныстырылып, насихатталды.

Идеология

ENR 1960-шы жылдардың соңында пайда болғаннан бері бірнеше рет қайта жаңартылды. Ортақ доктринаға жасалған соңғы әрекет "Жаңа оңшылдық 2000 жылы" манифесіне дейін барып жетеді. Оның негізгі идеялары – "либерализмді және әлемнің тауарлануын сынау; жекелеген адамгершілікті қабылдамау; қоғамды органикалық және қауымдық тұрғысынан қарау; теңдікті және одан туындаған монотеизмнің түрлі формаларын қабылдамау; мықты ұжымдық сәйкестіктерді және "әртүрлілік құқығын" қолдау; ұлттық мемлекеттің формасын қабылдамау және субсидиарлық принципін қолданатын федералистік үлгіні қолдау; және халықаралық қатынастарды көп полюсті әлем идеясына негіздеу, онда Еуропа Американың шексіз билігінен тыс, өз ұлттығымен құрылатын болады, ал Америка Еуропа халықтарының басты жауы деп есептеледі." ENR қозғалысының "халықтық" (Völkisch) бағытына жататын кейбір ойшылдар өздерінің "сәйкестік" тұжырымдамасының негізгі өлшемдері ретінде нәсіл мен этникалық текті баса көрсетеді. Бұл "әртүрліліктің" зорлықпен жоққа шығарылуына әкелді, Фей "тотальді этникалық соғысқа" шақырып, ал Пьер Виал "этникалық революцияға" және "азаттық соғысына" шақырды.

Сыншылар

Роджер Гриффин мен Тамир Бар Он ЭНР-нің фашизмнің жалпы құрылымын қайта құрудың, сонымен бірге фашистік дүниетанымы мен идеяларын сақтаудың күрделі стратегиясының бастауында екенін айтады. Олар ENR басшыларының метаполитикалық ұстанымын неофашистік ойшыл Морис Бардеше 1961 жылы жазған «Фашизм деген не?» кітабында қолдаған стратегиямен салыстырады. Бардеше былай деді: «Фашизмнің адам және бостандық туралы қалыптастырған идеясы, механизмнен гөрі маңыздырақ. [ ] Басқа атпен, басқа жүзбен, өткеннен шыққандығын көрсетпейтін, біз танымайтын баланың бейнесімен және жас Медузаның басымен Спарта ордені қайта жаралады: және парадоксальды түрде, бұл, сөзсіз, бостандықтың соңғы бекінісі және өмір сүрудің тәттілігі болады». (Париж: Les Sept Couleurs, 1961), 175–176 беттер. Тарихшы Роджер Вудс айтуынша, «Жаңа оң» философы Армин Молер «жаңа оңдықтың фашизмнің таза түрі ретінде санайтынын, оны іске асыруға жасалған әртүрлі әрекеттерден бөліп қарастыруға бейімділігін көрсетеді. Ол өзі «фашистік стиль» деп атаған нәрсені тарихи фашизмнен ажыратып, осы айырмашылық негізінде: «Мен фашистпін» деп мәлімдейді».