Генри Ньютон Браун: Батыр да заңнан тыс өмір сүрген каубой

Кіріспе

Америкалық Олд Вест қарушысы

Луизиана судьясы

Генри Ньютон Браун (1857 – 30 сәуір 1884) – өмірінде заң қорғаушы және заңсыздың рөлін атқарған американдық Олд Вест қарушысы. Браун Миссури штатының Ролла қаласынан оңтүстікке қарай он шақырым жердегі Фелпс округіндегі Колд-Спрингс елді мекенінде өскен. Жетім қалған ол он жеті жасқа дейін ағасы Джаспер мен әпкесі Алдамира Ричардсонмен бірге тұрды, содан кейін үйден кетіп батысқа бет бұрды. Ол Колорадо мен Техас штаттарында түрлі малшы жұмыстарын істеп, Техас Панхандл аймағында атыс кезінде бір адамды өлтірген деген қаңтар бар.

Линкольн округіне қарсы соғыс

1877 жылы Браун Нью-Мексико территориясына келді және Линкольн округі соғысына қатысты. Браун Билли Кид пен ковбойлармен бірге «Регуляторлар» тобына қосылып, Джон Тунсталдың Рио Фелиз ранчосында жұмыс істеді. 1878 жылдың 1 сәуірінде Браун, Билли Кид, Джим Френч, Фрэнк МакНаб, Джон Миддлтон және Фред Уэйт Тунсталдың өліміне тікелей қатысы бар деп саналған Линкольн округінің шерифі Уильям Брейдиді тұтқынға алып, өлтірді. Үш күннен кейін Блейзерс-Миллдегі атыста Браун мен «Регуляторлар» Бакшот Робертспен атысқа түсті. Робертс Чарли Боудре жасаған ауыр жарақаттан кейін қайтыс болды, бірақ оған дейін «Регуляторлардың» номиналды жетекшісі Ричард М. Брюерді өлтіруге үлкерді. Робертс Блейзердің кеңсесіне шегініп, Браун мен «Регуляторлармен» ұзақ атыс жүргізді. Ол келесі күні көз жұмды. Брейдиді өлтіргені үшін іздеуде жүрген Линкольн округінің «Регуляторлары» келесі бірнеше айды жасырынып өткізді. 1878 жылдың 15 шілдесінде олар Тунсталдың серіктесі Александр Максуинмен бірге Линкольндегі Максуиннің үйінде «Үй» тобының мүшелері мен Брейдидің адамдарымен қоршалып қалды. Генри Браун сол кезде Максуиннің үйінде болмаған үш «Регулятордың» бірі болды, оның орнына Тунсталдың дүкенінің артындағы астық қоймасынан Брейдидің адамдарына шабуыл жасады. Ол Билли Кид пен басқаларымен бірге үйді өртеп жіберген кезде қашып кетті. Максуин өрттен қашып бара жатқанда атып түсірілді, оның өлімі Линкольн округінің мал соғысының аяқталуын білдірді.

Медициналық аңғардағы банк тонау

1884 жылы сәуірде Браун мен Уилер қала әкіміне өтірік айтып, оларды үнді аумағына барып, қылмыскерді іздеуге рұқсат беруіне көндірді. Олар екі Чероки аутлеттік ковбой Уильям Смит пен Джон Уэслимен бірге Канзастағы Медисин Лоджға барып, Медисин Долы банкін тонауға тырысты. Олардың әрекеті бірден-ақ, атыс басталып, екі банктік қызметкердің көзін құртқан кезде апатқа ұшырады. Көптеген әдеттегі деректер бойынша Браун банктің президенті Уайли Пэйнді өлтірген. Бірақ Т. А. Макнил, автор "Канзас жас кезінде" досы Пейннің төсек жағында жатып, ол өліп жатқанда, Пейн Уэслиді оның өлтірушісі деп атағанын айтады. Уилер (әлде Уэсли) банктің бас кассирі Джордж Геппертті атып өлтірді, ол өлер алдында сейфті бекітіп, тонаушылардың ақшамен қашып кетуіне жол бермеді. Браун мен заңсыздар атыс астында қашып кетті, оларды 12 ковбойдан тұратын отряд қуып жүрді, олар банкке қарама-қарсы көшеде орналасқан қорада болды. Қашушылардың төртеуі қамауға алынғаннан кейін қаладан бірнеше шақырым оңтүстікке қарай орналасқан құдыққа түсіп, ақырында берілуге мәжбүр болды. Кейін қаладағы кішкентай түрмеде тұтқындалған олар линч жасайтын топты күтіп, оларға сүйіктілеріне хат жазуға мүмкіндік берілді. Браун әйеліне жүрекке әсер ететін хат жазды. Оның бір бөлігі былай деп жазылған: "Қымбатты әйелім, мен түрмеде отырмын. Төртеуміз банкті тонауға тырыстық, бір адам банктегілердің біреуін атып өлтірді. Мүмкіндігінше тезірек келіп, менімен көрісуіңізді қалаймын. Мен сізге барлық заттарымды жіберемін, сонда сіз оларды сата аласыз. Бірақ Винчестерді сақтаңыз. Бұл хатты жазу мен үшін қиын, бірақ ол тек сен үшін, сүйікті әйелім, мен сені қатты жақсы көретінім үшін жаздым. "Маған қарсы шықпа. Егер сіз оны мені өлтіреді. Өмір бойы маған адал бол, егер мені жақсы көрсең, маған келіп көр. Менің сүйіспеншілігім бұрынғыдай. Сенбі күні кешке сені тастап кетуді қалай жек көрдім. Бірақ мен бұлай болады деп ойламаған едім. Мен ақшаны алып, қиындық тудырмаспыз деп ойладым, бірақ кейде адамның ең асыл үміті қиындықпен бұзылады. Бізді тұтқындамаса, бір жылқымыз шалдыққан болар еді, оны жалғыз қалдыра алмадық. Не жазуды білмеймін. Барлығын қолыңыздан келгенше жасаңыз. Маған киім-кешекті жіберіңіз. Қажет емес заттарды сатып жіберіңіз. Суретке түсіріп, маған жіберіңіз. Ал енді, әйелім, Вицлебен мен Найс мырзаға барып, ақшаны алып кел. Егер бұқаралық топ бізді өлтірмесе, біраз уақыттан кейін бәріміз де аман қаламыз. Мод, мен ешкімді өлтірген жоқпын және басқалардың да біреуді өлтіруін қаламаймын. Бірақ олар солай істеді және бұл туралы ештеңе жоқ. Ал енді, сүйікті әйелім, қош кел. Х. Н. Қоңыр".

In April, 1884, Brown and Wheeler concocted a story convincing the mayor to give them leave to travel into the Indian Territory to hunt a murderer. With two Cherokee Outlet cowboys, William Smith and John Wesley, they rode to Medicine Lodge, Kansas, and attempted to rob the Medicine Valley Bank. Almost immediately, their attempt fell apart in disaster when gunfire erupted and two of the bank officers were shot. Most conventional accounts name Brown as bank president Wylie Payne's murderer. But T. A. McNeal, author of When Kansas Was Young, sat at his friend Payne's bedside as he lay dying and reports that Payne named Wesley as his killer. Wheeler (and possibly, Wesley) shot George Geppert, the bank's chief cashier who, just before he died, sealed the vault, preventing the robbers from escaping with any money. Brown and the outlaws fled under fire, pursued by a posse composed of 12 cowboys that happened to be in a stable directly across the street from the bank. The four fugitives, closely pursued by the posse, unwittingly rode into a box canyon several miles south of the town and were eventually forced to surrender. Later, incarcerated in the town's small jail, they anticipated a lynch mob, and were offered the opportunity to write letters to their loved ones. Brown did write a poignant letter to his wife. It read in part:
"Darling Wife: I am in jail here. Four of us tried to rob the bank here and one man shot one of the men in the bank. I want you to come and see me as soon as you can. I will send you all of my things and you can sell them. But keep the Winchester. It is hard for me to write this letter, but it was all for you, my sweet wife, and for the love I have for you. "Do not go back on me. If you do it will kill me. Be true to me as long as you live, and come to see me if you think enough of me. My love is just the same as it always was. Oh, how I did hate to leave you last Sunday evening. But I did not think this would happen. I thought we could take in the money and not have any trouble with it, but a man's fondest hopes are sometimes broken with trouble. We would not have been arrested but one of our horses gave out and we could not leave him [the rider] alone. I do not know what to write. Do the best you can with everything. I want you to send me some clothes. Sell all the things you don't need. Have your picture taken and send it to me. Now, my dear wife, go and see Mr. Witzleben and Mr. Nyce and get the money. If a mob does not kill us we will come out all right after while. Maude, I did not shoot anyone and didn't want the others to kill anyone. But they did and that is all there is about it. Now, my darling wife, goodbye. H. N. Brown."

Өлім

Линчтеудің жақындап қалғанын сезген Уэсли өкішесін шешті, соның ішінде Браунға байланған аяқ темірдің құлпын да босатты. Браун аяқ темірдің бос ұшын балдағымен аяғына байлап, кедеріксіз қашуға мүмкіндік алды. Смит, Уилерге қолқынаппен байланған болатын, кішкентай қолынан қолқынапты сығарып алды, нәтижесінде жиналған халықтың білмеуімен, төртеуі де босады. Линч жасауға келген топ түнгі сағат 9-да есікті ашқанда, Браун қорқып кеткен линчшілердің арасынан түрменің қасындағы көшеге қашып өтті. Одан өтіп бара жатқанда, дерлік жақыннан екі ұңғыдан да оқ атылды. Ол денесі екіге жарылып қайтыс болды. Уилер шамамен 100 метрдей қашып, оқ жаудырылып, қатты жарақаттанды, бірақ Смит пен Уэслимен бірге тірі қалды, кейін линчшілер үш еуін қайың ағашына тігіп өлтірді.