Кіріспе
Джеймс Вудфордтың геральдикалық мүсіндері. Геральдикалық мүсіндер. Королеваның аңдары – Англияның корольдік қолдаушылары ретінде бейнеленген, Королева Елизавета II-нің шежіресін көрсететін он геральдикалық мүсін. Олар 1953 жылы Королеваның таққа отыруына орай Вестминстер аббаттығының уақытша батыс жанында орналастырылған. Королеваның әрбір аңы Королева Елизавета II-нің туған тегімен байланысты отбасының белгісі немесе қару-жарағы бейнеленген қалқанды ұстаған геральдикалық аңнан тұрады. Бұл мүсіндерді Ұлыбританияның Жұмыс министрлігі мүсінші Джеймс Вудфордқа тапсырыс беріп, оған жұмыс үшін 2750 фунт төленді. Таққа отыру рәсімінде олардың тек қалқандары ғана боялған, қалғаны түссіз болды. Қазір олар Канада тарихы мұражайында, Квебек штатының Гатино қаласында қойылған. Алғашқы үлгілері – Лондонға жақын орналасқан Хэмптон-Корт сарайында сақталған Корольдің аңдары, олар король Генрих VIII (1509–1547) және оның үшінші әйелі Джейн Сеймур үшін тастан қашалған. Олардан көшірмелер жақын жердегі Кью-Гарденс бағында да сақталған. 1920 жылдары 76 ұқсас геральдикалық аңдар жиынтығы Виндзор сарайының Сент-Джордж шіркеуінің шатырына қайта орнатылды, бұрын 1682 жылы тозуға байланысты алынып тасталған болатын.
the heraldic statues
The Queen's Beasts are ten heraldic statues representing the genealogy of Queen Elizabeth II, depicted as the Royal supporters of England. They stood in front of the temporary western annexe to Westminster Abbey for the Queen's coronation in 1953. Each of the Queen's Beasts consists of a heraldic beast supporting a shield bearing a badge or arms of a family associated with the ancestry of Queen Elizabeth II. They were commissioned by the British Ministry of Works from the sculptor James Woodford, who was paid the sum of £2,750 for the work. They were uncoloured except for their shields at the coronation. They are now on display in the Canadian Museum of History in Gatineau, Quebec. The original models are the King's Beasts which survive at Hampton Court Palace near London, sculpted in stone for King Henry VIII (1509–1547) and his third wife Jane Seymour. Copies survive at nearby Kew Gardens. In the 1920s a set of 76 similar heraldic beasts was replaced on the roof of St George's Chapel, Windsor Castle, having been taken down in 1682 due to dilapidation.
Шығу тегі
Лондонға жақын орналасқан Хэмптон-Корт сарайында осыған ұқсас он геральдикалық аң бар. Олар екінші мыңжылдықтың басында қалпына келтірілді, бірақ 1536/37 жылдары Генрих VIII патша және оның үшінші әйелі Джейн Сеймур үшін жасалған түпнұсқалардан шығарылған және «Патшаның аңдары» деп аталады. Олар тастан қашалған, әрқайсысы тік тұрып, үстінде герб немесе геральдикалық белгі бар қалқанды ұстап тұрады. Аңдардың өзі және олардың қалқандарындағы белгілер Генрих патша мен оның үшінші патшайымы Джейн Сеймурды бейнелейтіні анық. 1952 жылдың күзінде, бірнеше айдан кейін болатын тәж кигізу рәсіміне дайындық жүргізіп жатқан Құрылыс министрі, Корольдік академия мүшесі және мүсінші Джеймс Вудфордты шақырды. Ол Хэмптон-Корттағы он аңға ұқсас, бірақ әсіресе патшайымға лайықты он жаңа аң жасауды тапсырды. Хэмптон-Корттағы аңдардың нақты көшірмелері бұл жағдайға қолайсыз болар еді, себебі олардың кейбіреулері Елизавета II-нің отбасымен немесе шежіресімен тікелей байланысы болмаған. Королева Генрих VII патшадан (Генрих VIII патшаның әкесі) әйел желісі арқылы таратылса да, ол Джейн Сеймурдан таратылмаған, өйткені оның жалғыз ұлы король Эдуард VI үйленбей қайтыс болды.
Сипаттамалары
Адамдардың бойы шамамен екі метр (1.8 м) биіктікте болып, салмағы 320 килограммға жетеді. Олар гипстен жасалғандықтан, оларды ұзақ уақыт бойы ауа-райының әсеріне қалдыруға болмайды. Алғашқыда тек қалқандары ғана боялған, ал қазір толығымен боялған.
Тақ таққа отырғызу рәсімі
Вестминстер аббатшылығының батыс қосымшасының сыртында, қызметке дейінгі ұзақ шерулерді ұйымдастыруға арналған шыныдан жасалған құрылымда, аңдар көрмеге қойылды. Мүсіндер Англия арыстанынан басқа, тізім бойынша орналастырылды, ал Англия арыстаны қосымшаның солтүстік қабырғасы мен Патшайымның алтын каретада келген кезде Аббатханаға кіретін кіреберіс арасындағы шағын ойысқа қойылды. Аңдар батыстан қосымшаға қарағанда солдан оңға қарай келесі ретпен орналастырылды: Англия арыстаны, грейхаунд, йель, аждаһар, жылқы, Мортимер арыстаны, бір мүйізді, гриффин, бұқа және соқыр. Бұл рет олардың патшалық тегімен сәйкес келмейді, бірақ көрмеде тепе-теңдік пен симметрияны сақтау үшін осылай реттелді. Шотландиялық бір мүйізді, Ганновер жылқысы, гриффин және соқыр Хэмптон Корттағы төрт аңның орнын басады (Сеймур қара арыстаны, Сеймур түсті пантерасы және Сеймур бір мүйіздісі, сондай-ақ Тюдор аждаһары немесе Корольдік аждаһар). Молли Гуион 1953 жылы осы аңдарды суреттеді.
Көшірулер
Таққа отырғызу рәсімінен кейін олар Хэмптон-Корт сарайының Үлкен залына көшірілді. 1957 жылы олар Виндзордағы Сент-Джордж залына қайта көшірілді. 1958 жылы сәуір айында мүсіндер сақтауға алынды, ал олардың болашағы қарастырылды. Ақырында оларды Ұлттар Достастығы үкіметтеріне ұсыну туралы шешім қабылданды; Канада, ең ірі ел болғандықтан, оларға бірінші болып ұсынылды. 1959 жылы маусымда Канада үкіметі мүсіндерді қабылдады және олар шілдеде сол елге жөнелтілді. Бастапқыда мүсіндердің тек геральдикалық қалқандары ғана боялған болса, 1967 жылы Канада Конфедерациясының жүз жылдығын тойлауға арналған шаралар кезінде мүсіндер толық геральдикалық түстерге боялды. Қазір олар Гатинодағы Канада тарихы мұражайында сақталуда.
Көшірмелері
1958 жылы Эдинбургтегі Distillers компаниясының төрағасы сэр Генри Росс Кью Гарденіндегі Палм Хаустың сыртында орналасқан мүсіндердің Портленд тасынан жасалған көшірмелерін жасауға төледі. Бұл жануарлар сондай-ақ Бекслидегі Холл-плейсте топиарий үлгілері ретінде пайдаланылды. Алғашқы мүсіндер келесі нысандарда бейнеленді: сүйек қыштан жасалған мүсіншелер, кеселер мен ішектер, шыныдан жасалған табақтар жиынтығы, гипстен жасалған үлгілер, қайта өңделген материалдан жасалған көшірмелер, фарфор шамдықтар, 1998 жылы шығарылған британдық пошта маркалары, күміс шай қасықтары және шай сүлгілері. 2016 жылы Корольдік монета қоры "Каралеваның аңдары" сериясынан он монета шығарды, әрбір аң үшін бір монетадан.
Англия арыстаны
Англия арысы – корольдік қару-жарақтардың қолдаушыларының бірі болған Англияның тәж кигізілген алтын арысы. Ол 1837 жылы Виктория патшайымы таққа отырғаннан бері Ұлыбританияның қару-жарағын бейнелейтін қалқанды ұстап тұр. Қалқанның бірінші және төртінші бөліктерінде Ричард I (1157–1199) патшаның, "Арыстан жүрек" патшаның қару-жарағынан алынған Плантагенеттер әулетінің қару-жарағы ("Англия арыстары", геральдика тілінде техникалық тұрғыдан "Англия барсұндары") бейнеленген. Шотландияның арыстаны мен оюлы шекарасы (армориалдық шекара) екінші бөлікте, ал Ирландия арфасы үшінші бөлікте орналасқан.
Ричмондтың ақ аққыны
Ричмондтың ақ иті Джон Гонттың, Ланкастердің 1-ші герцогы, Ричмонд графының, король Эдуард III-нің үшінші ұлының таңбасы болған. Оны оның ұлы Генрих IV, әсіресе Генрих VII де қолданған. Қалқанда Тюдордың қос розасын көруге болады, бір розаның ішінде екінші роза және оның үстінде тәж. Бұл Плантагенеттер әулетінің екі тармағының – Йорк және Ланкастер үйлерінің бірігуін символдайды.
Бофорттың Йель университеті
Ель – ақ түсті, алтын ұсақ дақтармен жабылған, әр мүйізін жеке-жеке бұра алатын мифтік жаратылыс. Ол патшайымға король Генрих VII арқылы келген, ол оны анасы, леди Маргарет Бофорттан мұраға алған. Қалқанда патшалық тәжбен безенілген қорғасын торы бейнеленген. Тәжсіз қорғасын торы Бофорт әулетінің белгісі болған, бірақ Генрих VII оны тәжді де, тәжсіз де қолданған.
Уэльстің қызыл айдауы
Қызыл айдаһар (Y Ddraig Goch) – ежелгі Уэльс символы және Оуэн Тюдор қолданған таңба. Оның немересі Генрих VII, Кадуаладрдан тегін шығарғанын айтты, ол Маелгвен әулетінің соңғы өкілі болды, алайда оның айдаһармен байланысы Генрих билікке келгеннен кейін пайда болды. Айдаһардың қолында әр бөлігінде арыстан бейнеленген қалқан бар; бұл Уэльстің соңғы тума ханзадасы Лливелин ап Груффудтың елтаңбасы еді.
Ганновердің ақ аты
Ханновердің ақ аты 1714 жылы Ұлыбритания тажы Ганновердің электоры Георгқа өткен кезде Корольдық Елтаңбаға енгізілді. Бұл, король Чарльз I-нің қарындасы Елизавета Стюарттың немересі, Ұлыбритания және Ирландия королі Георг I атанды. Елтаңбадағы қалқанның бірінші бөлімінде Англияның барыстары мен Шотландияның арыстаны, екінші бөлімінде Францияның лилия гүлдері (Англия королі Эдуард II Корольдық Елтаңбаға қосып әкелген), ал үшінші бөлімінде ирландтық арфа бейнеленген. Төртінші бөлімінде Ганновердің қаруы көрсетілген.
Мортимердің ақ арыстаны
Мортимердің ақ арыстаны королеваға Эдуард IV арқылы, Анн де Мортимерден тараған. Қалқанда алтын күнмен ораңдалған ақ гүл бейнеленген, геральдикада "күнге шағылысқан ақ гүл" деп аталады, бұл екі бөлек нышанның үйлесімі. Бұл екі нышан да Эдуард IV және Ричард III-тің Ұлы мөрлерінде кездеседі, сондай-ақ Джордж VI Йорк герцогы болған кезде пайдаланылған. Англия арыстанынан өзгеше, бұл аң тәжсіз.
Шотландияның бір мүйізді мүйіз
XVI ғасырдың соңынан бастап екі бір мүйізді аң Шотландия патшалық гербінің тіреушілері ретінде қабылданды. 1603 жылы Англия тажы Шотландияның Джеймс VI-ға көшті, ол кейін Англияның Джеймс I-і аталды. Ол өз патшалық қаруының тіреушілері ретінде Англияның тәжді арыстаны мен Шотландияның бір мүйізді аңын таңдады. Бір мүйізді аң Шотландияның патшалық гербы бейнеленген қалқанды ұстап тұр, ол екі қабатты гүлді ою-өрнек ішіндегі арыстанды көрсетеді.
Эдуард III-нің грифіні
Эдуард III патшаның грифіні – ежелгі мифтік аң. Ол батылдық пен күшті, қамқорлықты, сергектікті, жылдамдық пен өткір көруді білдіретін жақсы қасиеттері бар жаратылыс саналды. Ол Эдуард III-ге тығыз байланысты болды, ол оны жеке мөріне түсірген. Қалқанда Виндзор замкінің дөңгелек мұнарасы (Эдуард III туған жері) және мұнарадан көтерілген Корольдік ту, екі емен бұтағымен шеңберленген, ал олардың үстінде корольдік тәж орналасқан.
Кларенстің қара бұқасы
Кларенстің Қара бұқасы IV Эдуард арқылы патшайымға жетті. Қалқан IV Эдуард пен оның інісі III Ричард, сондай-ақ Ланкастер және Тюдор үйлерінің барлық монархтары қолданған корольдік қаруын көрсетеді.
Плантагенеттердің соколы
Алғаш рет соқырды Плантагенеттер әулетінен Эдуард III өз таңбасы ретінде пайдаланған. Ол Эдуард IV-ке көшкен, ол оны жеке таңбасы ретінде қабылдады, соқыр ашық кісеннің ішінде бейнеленген. Бастапқыда жабық болған кісеннің сәл ашық болуы Эдуард IV-нің таққа қол жеткізу үшін күрескенін көрсетеді деп есептеледі – «ол кісенді бұзып, тақты жеңіп алды».