Мәуіт сейсенбі күні қызметі және монархтың садақасы

Кіріспе

Мәунті бейсенбісінде өткізілетін діни қызмет. Корольдік Мәунті – Англия шіркеуінде Мәунті бейсенбісінде, Ұлы жұма күніне дейін өткізілетін діни қызмет. Осы қызмет барысында Ұлыбритания монархы немесе патшалық шенеунік қарт жандарға символдық садақа ретінде «Мәунті ақшасы» (заңды түрде «Патшаның Мәунті ақшасы») деп аталатын шағын күміс монеталарды салтанатты түрде таратады. Монеталар техникалық тұрғыдан заңды төлем құралы болып саналады, бірақ күміс құрамы мен нумизматикалық құндылығына байланысты айналысқа түспейді. Сондай-ақ, Мәунті иелеріне монархтың бұрынғысынан берген киім-кешектері мен азық-түлік сыйлықтарының орнына шағын сомада ақша да беріледі. «Мәунті» атауы мен осы рәсімнің өзі Иса Мәсіхтің Соңғы кешкі ас кезінде айтқан пәрменінен, яғни мандатынан туындайды: жандар бір-бірін сүйсін. Орта ғасырларда ағылшын монархтары Исаға еліктеп, жалқылардың аяқтарын жуып, кедейлерге сыйлықтар мен ақша берген. Уақыт өте келе, бұрын берілген киім-кешектер мен басқа да заттардың орнына ақша беріле бастады. 1699 жылдан бастап монарх қызметке қатыспай, орнына шенеунікті жіберетін болды. 18 ғасырда патшалық өкілдерінің жалқылардың аяқтарын жуу салты тоқтатылды. 1931 жылы Мария Луиза ханшайым Корольдік Мәунтіге қатысып, кейіннен оның туысы Георг V патшасы келесі жылы осы үлестіруді жасауды ұсынды. Ол осылайша жаңа дәстүрді қалыптастырды. Дәстүр бойынша, қызмет Лондон қаласында немесе оның жанында, көбінесе 20 ғасырдың басында және ортасында Вестминстер аббаттығында өткізілді. Қазір қызмет әр жыл сайын басқа шіркеуде (көбінесе соборда) өткізіледі. Елизавета II патшайым көбінесе қатысқан (ол өзінің билік ету кезеңінде тек бес рет қатыспады). Бұрын сыйлық алушылар кедейліктеріне байланысты таңдалып, өмір бойы сыйлық алуға құқылы болған. Бүгінде жаңа сыйлық алушылар әртүрлі христиан дін өкілдерінің ұсынысы бойынша, өз шіркеулеріне немесе қоғамдарына қызмет еткендері үшін жыл сайын таңдалады. Әдетте, сыйлық алушылар қызмет өткізілетін епархияда тұрады, бірақ бұл 2011 және 2012 жылдарғы қызметтер үшін өзгертілді. 2020 және 2021 жылдарғы қызметтер COVID-19 пандемиясының салдарынан тоқтатылып, сыйлық алушыларға сыйлықтары пошта арқылы жіберілді. 2024 жылы корольдік рәсімге оның күйеуі Карл III орнына королева Камилла қатысты, себебі оған рак диагнозы қойылған. Мәунті ақшасы бір, екі, үш және төрт пенни номиналында соғылады. 18 ғасырға дейін берілген монеталар айналымдағы монеталардан болған, ал осы ғасырдың екінші жартысынан бастап төрт Мәунті монетасы ерекше, айналымға түспейтін монеталар ретінде қалыптасты. Монеталардың беткі жағында биліктегі монархтың суреті бейнеленген. Монеталардың сыртқы жағында лавр гүлімен оралған тәждік нөмір бейнеленген, бұл сурет алғаш рет Вильгельм III және Мария II патшалық құрған кезде қолданылған және 1822 жылдан бері өзгермеген. Монеталар екі былғары қалтамен беріледі: ақ қалтада монархтың жасына тең сомадағы монеталар, ал қызыл қалтада 5 фунт және 50 пенс монета болады. Көптеген жылдары Мәунті ақшасының толық жиынтығы 2000-ға жуық болады және коллекционерлердің арасында үлкен сұранысқа ие.

Religious service held on Maundy Thursday

Royal Maundy ('/m//ɔː//n//d//i/) is a religious service in the Church of England held on Maundy Thursday, the day before Good Friday. At the service, the British monarch or a royal official ceremonially distributes small silver coins known as "Maundy money" (legally, "the King's Maundy money") as symbolic alms to elderly recipients. The coins are technically legal tender, but typically do not circulate due to their silver content and numismatic value. A small sum of ordinary money is also given in lieu of gifts of clothing and food that the sovereign once bestowed on Maundy recipients. The name "Maundy" and the ceremony itself derive from an instruction, or mandatum, of Jesus Christ at the Last Supper that his followers should love one another. In the Middle Ages, English monarchs washed the feet of beggars in imitation of Jesus, and presented gifts and money to the poor. Over time, additional money was substituted for the clothing and other items that had once been distributed. Beginning in 1699 the monarch did not attend the service, sending an official in his place. The custom of royal representatives washing the feet of beggars did not survive the 18th century. In 1931 Princess Marie Louise attended Royal Maundy, and afterwards suggested that her cousin, King George V, make the distributions the following year. He did so, beginning a new royal custom. Traditionally, the service was held in or near London, in most years in the early to mid 20th century at Westminster Abbey; the service is now held in a different church (usually a cathedral) every year. Queen Elizabeth II almost always attended (she was absent only five times in her reign). Recipients were once chosen for their poverty and were entitled to remain as Maundy recipients for life; today new recipients are chosen every year for service to their churches or communities, on the recommendation of clergymen of various Christian denominations. Generally, recipients live in the diocese where the service is held, although this was altered for the 2011 and 2012 services. The 2020 and 2021 services were cancelled due to the COVID 19 pandemic, with recipients sent their gifts by post. At the 2024 service, Queen Camilla attended in place of her husband, King Charles III, following his diagnosis with cancer. Maundy money is struck in denominations of one penny, two pence, three pence, and four pence. Until the 18th century the coins given were from the circulating coinage, and it was not until the latter half of the century that the four Maundy coins developed as distinct, noncirculating pieces. The obverse design of the coins features the reigning monarch. The reverse, with a crowned numeral enclosed by a wreath, derives from a design first used during the reign of King William III and Queen Mary II, and which has been virtually unaltered since 1822. The coins are presented in two leather purses, a white one containing coins to the value of the same number of pence as the years of the monarch's age, and a red purse containing a £5 and a 50p coin. In most years there are fewer than 2,000 complete sets of Maundy money; they are highly sought after by collectors.

Шығуы; ерте және ортағасырлық тарихы

Маунди сөзі Мәсіхтің соңғы кешкі ас кезінде бір-бірімізді сүю туралы берген бұйрығынан (мандатынан) шыққан. Ізгі хабарларда Иса Мәсіхтің айқышқа шегеленіп өлтірілген күні шәкірттерімен бірге тамақтанғаны айтылады. Тамақтанғаннан кейін Иса шәкірттерінің аяқтарын жуып, оларға мынадай бұйрық берді: «Егер Мен, сендердің Иең және Ұстазың бола тұра, сендердің аяқтарыңды жусам, сендер де бір-біріңнің аяқтарын жууға тиіссіңдер. Мен сендерге үлгі көрсеттім, енді Мен істегендей, сендер де істеңдер». Латын тіліндегі Mandatum сөзі Маунди сөзінің бастауы, ал Корольдік Маунди қызметі Исаның шәкірттеріне берген бұйрығынан пайда болды. IV-V ғасырларда шіркеудің жоғары лауазымды қызметкерлері кедейлердің аяқтарын жуу рәсімін жасаған. Кейбір монастырларда педилавиум деп аталатын бұл рәсім күнделікті орындалған; 992 жылы Вустер епископы Освальд оны орындау кезінде қайтыс болды. Маунди қызметінде садақа таратқан алғашқы ағылшын монархы Джон болды, ол 15 сәуір 1210 жылы Йоркширдегі Кнаресборо қаласының кедейлеріне киім, шанышқы, тағам және басқа да сыйлықтар берді. Джон сондай-ақ 1213 жылы Рочестердегі рәсімде 13 кедейге 13 пенстен берген кезде кедейлерге кішкентай күміс монеталар сыйлаған алғашқы ағылшын монархы болды. Бұл сан Он екі елшіні және Исаны немесе періштені білдірді. 13 ғасырға қатысты Маунди туралы көп мәлімет сақталған жоқ; олар кедейлерге сыйлықтар үшін жұмсауға қажетті шығындарды көрсететін жазбалардан белгілі. Монарх Маунди қызметінің рәсімдерін орындауда жалғыз болған жоқ; Генрих III-нің балалары оған саяси және діни білім берудің бір бөлігі ретінде көмектесті. Генрихтің ұлы Эдуард I Маундиді тек Маунди бейсенбісінде немесе оған жақын күндері өткізген алғашқы монарх болды; Эдуардтан бұрын жыл бойы қосымша Маундилер өткізілуі мүмкін еді. Вирджиния Коулдың 13 ғасырдағы корольдік балалардың рөлін зерттеуінде айтылғандай, қызметтің саяси мақсаты да болды, себебі педилавиум жасау арқылы монарх өзін құрметтеуге тиіс болды. Маунди қызметіне қатысу барлық ірі еуропалық билеуші үйлер үшін міндетті болды. 1363 жылы ағылшын монархы педилавиум жасады және сыйлықтар да берді: сол жылы елу жастағы Эдуард III елу кедейдің әрқайсысына елу пенс берді. Алайда, монархтың жасына қарай пенстердің саны мен алушылардың санының жыл сайынғы практикасы болатыны белгісіз: Генрих IV монархтың жасына қарай берілген пенстердің санын анықтауды жарлықтаған алғашқы монарх болды. Рәсім әрдайым Маунди бейсенбісінде өткізілмейтін; ол 1510 жылы болғандай, патшалық бұйрықпен Ұлы жұмаға бір күнге кейінге қалдырылуы мүмкін еді. Асылзаттар өздерінің Маунди үлестірулерін өткізе алды, мысалы, Генри Перси, Нортумберлендтің 5-ші графы 16 ғасырдың басында, қазіргі жазбаға сәйкес: «Менің лордым қолданады және әдеттегідей, аталған Маунди бейсенбісінде, оның иелігі үйде болғанда, Lether-дің ақшалай сөмкелерін және әр сөмкедегі ақшалай сөмкелерді, оның лордының жасының Yeres-і және менің лордымның Aige-нің Yere-і үшін келетін көптеген кедейлерге сыйлайды». Мэри I мен Елизавета I дін жағынан әртүрлі болғанымен, екеуі де әсем Маунди рәсімдерін өткізді. 1556 жылғы жазбалар Мэри өзінің жасын көрсете отырып, қырық бір кедей әйелдің аяқтарын жуғанын және әрқайсысына қырық бір пенс, сондай-ақ нан, балық және киім сыйлықтарын беріп, ең кедей әйелге өз көйлегін сыйға тартқанын көрсетеді. 1572 жылы патшалық көйлектің бір бөлігін алуға тырысқан әйелдердің көріністерін ұнатпай, Елизавета әр алушыға қызыл қалтада 1 фунт стерлинг берді. Сол кездегі жазушы Уильям Ламбард ақшаны «сондай киімге арналған костюмнің қиындықтарынан аулақ болу үшін» киімнің орнына берілгенін атап өтті. Ауыру тараған жылдары монарх қатыспайтын, ол ресми тұлғаны, әдетте Лорд-Айдар Амандыны, тарату және педилавиум жасау үшін жіберетін. Кедейлердің жағымсыз иісін жасыру үшін хош иісті су қолданылса да, монарх педилавиумды орындамас бұрын аяқтар үш рет жуылды, бір рет - қызметшілер, екі рет - сот қызметкерлері. Кейінгі жылдары иіссіз иіс шығаратын иісқойлар иістерді жасыру үшін қолданылды.

The word Maundy derives from the command or mandatum by Christ at the Last Supper, to love one another. The Gospels relate that on the eve of his Crucifixion, Jesus Christ ate a meal with his disciples. After the meal, it is recorded that Jesus washed their feet, and gave them the following mandatum or command: "If I then, your Lord and Master, have washed your feet, ye also ought to wash one another's feet. For I have given you an example, that ye should do as I have done unto you." The Latin Mandatum is the derivation of the word Maundy, and the Royal Maundy service evolved from Jesus' command to his disciples. By the fourth or fifth century a ceremony had been developed following Holy Communion on Maundy Thursday, in which high Church leaders washed the feet of the poor. The ceremony, known as the pedilavium, was performed daily in some monasteries; in 992, Bishop Oswald of Worcester died during its performance. The first English monarch to be recorded as distributing alms at a Maundy service was John, who on 15 April 1210 donated garments, forks, food, and other gifts to the poor of Knaresborough, Yorkshire. John is also the first English monarch to be recorded as giving gifts of small silver coins to the poor when in 1213 he gave 13 pence to each of 13 poor men at a ceremony in Rochester—the number being symbolic of the Twelve Apostles together with either Jesus or an angel. Few details of the 13th century Maundy survive; they are known to have existed from records which show the spending necessary for the gifts to the poor. The monarch was not alone in performing the rituals of the Maundy service; Henry III's children assisted him as part of their political and religious training. Henry's son, Edward I, was the first monarch to keep the Maundy only on or about Maundy Thursday; before Edward, additional Maundys might be kept during the year. According to Virginia Cole in her study of royal children's role in the 13th century Maundy, the service had a political purpose as well, as needing to humble himself by doing the pedilavium proclaimed the monarch's greatness. Attendance at a Maundy service became an obligation for all major European ruling houses. By 1363 the English monarch performed the pedilavium and also gave gifts: that year, fifty year old Edward III gave fifty pence to each of fifty poor men. It is not known, however, whether it was as yet the practice each year to have the number of pence and the number of recipients track the monarch's age: Henry IV was the first monarch to decree that the number of pence given be determined by the monarch's age. The ceremony was not always performed on Maundy Thursday; it could be postponed a day to Good Friday by royal command, as it was in 1510. Nobles could hold their own Maundy distributions, as did Henry Percy, 5th Earl of Northumberland in the early 16th century, according to a contemporary record: "My Lord useth and accustomyth yerly uppon the said Maundy Thursday when his Lordshipe is at home to gyf yerly as manny Pursses of Lether with as manny Penys in every purse to as many poore men as his Lordshipe is Yeres of Aige and one for the Yere of my Lords Aige to come." Although Mary I and Elizabeth I differed religiously, both performed elaborate Maundy ceremonies. Records from 1556 show that Mary washed the feet of forty one poor women (reflecting her age) while "ever on her knees", and gave them forty one pence each, as well as gifts of bread, fish, and clothing, donating her own gown to the woman said to be poorest of all. In 1572, disliking the scenes as each woman tried to secure a piece of the royal gown, Elizabeth granted a sum of £1 to each recipient in lieu of the gown, giving it in a red purse. Contemporary writer William Lambarde noted that the money was substituted for the gown "to avoid trouble of suite, which accustomabile was made for that perferment". In years in which plague was rife, the monarch did not attend, sending an official, usually the Lord High Almoner, to make the distributions and perform the pedilavium. Even though scented water was used to disguise any unpleasant odours from the poor, the feet were washed three times before the monarch performed the pedilavium, once by a menial and twice by Court officials. In later years, sweet smelling nosegays were used to disguise odours—the nosegays are still carried today.

Қазіргі заман

Елизавета II патшайым 1935 жылы Йорк принцессасы Елизавета ретінде алғаш рет Корольдік Маундиға қатысты және ұзақ билігінің барысында тек бес рет ғана осы қызметтен қалысты. Ол екі рет босанғаннан кейін, екі рет Достастықтың басқа аймақтарына сапар жасағанда, ал 95 жасында 2022 жылы Виндзордағы Сент-Джордж капелласындағы Маунди қызметіне қатыспады, оның орнына Принц Чарльз бен Корнуолл герцогинясы Камилла тұрды. Чарльз патша ретінде алғашқы Маунди қызметін 2023 жылдың 6 сәуірінде Йорк Минстерде өткізді, оған Корольдік Камилла қатысты. 2024 жылдың ақпанында Чарльздың қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін патшалық міндеттерден бас тартқаны туралы хабарлама тарады, сол себепті Камилла Вустер соборындағы 2024 жылғы Маунди қызметінде Чарльзтың орнын басты, ал король Маунди иелеріне жоқ болуына «өте қайғылы» екенін білдіретін аудио үндеу жіберді. Елизавета II бұл қызметті өзінің рухани өмірінің маңызды бөлігі деп есептеді. Ол басқаларға сыйлықтар тапсыру үшін келетін жалғыз жағдай болды, себебі көбінесе сыйлық алғандар оған келеді. Рональд Эллисон мен Сара Ридделлдің «Корольдік энциклопедиясында» айтылғандай, бұл рәсім «елдің әртүрлі аймақтарына патшаның қасиетті саяхаты» болып табылады. Елизавета бұл рәсімнің он жылда бір рет Лондонда өткізілуін қалады. Вестминстер аббаттығы 2001 және 2011 жылдары Корольдік Маундиге орын берді. 2011 жылғы қызмет алғаш рет теледидардан көрсетілген деп хабарланды, бірақ іс жүзінде 1979, 1982 және 1986 жылдардағы қызметтер BBC1 арнасында көрсетілді. Бұл салтанатты рәсім Англиядан тыс жерде екі рет өткізілді: 1982 жылы Уэльстегі Сент-Дэвид соборында және 2008 жылы Солтүстік Ирландиядағы Сент-Патрик соборында. 2017 жылы Лестер соборында өткен қызметте Англиядағы барлық Англикан соборлары Корольдік Маундиге табан тіреп, Елизаветаның қатысуымен өтті. 2020 және 2021 жылдардағы қызметтер COVID-19 пандемиясының салдарынан тоқтатылды, ал таңдалған алушыларға сыйлықтар пошта арқылы жіберілді, монеталар Корольдік капеллада бата алғаннан кейін. Алушылар – түрлі христиан шіркеулерінен, өз шіркеулері мен қоғамдарына қызмет еткендері үшін діни ұстанымдар бойынша таңдалған зейнеткерлер. Көптеген жылдарда сыйлық алушылар діни қызметкерлермен тағайындалады. 2011 жылы Вестминстер аббаттығынан басқа, қырық адам континенттік Еуропаны қамтитын Гибралтар Англикан епархиясынан, ал қырық адам Мэн аралынан тұратын Содор және Мэн епархиясынан келді. Содор және Мэн епископы Роберт Паттерсон, Англикан епископтарының конференциясында болған кезде, Елизаветаны Маунди қызметі үшін өзінің соборына шақырды; ол бұл қиын болады деп естіді, бірақ оның епархиясы алушыларды ұсына алатынын білді. 2012 жылы оның Алмаз юбилейінің құрметіне Ұлыбританиядағы барлық 44 епархиядан Йорк Минстердегі қызметке иеленушілер таңдалды. Ғимараттың күзетшілері рәсімге қатысып, «Ішкі күзет» міндетін атқарады; Корольдік капелланың хоры да қатысады. Алты таяқ ұстаушы, олардың бастапқы қызметі белгісіз, алушыларды өз орындарына жетелеуге және қажет болған жағдайда басқа да көмек көрсетуге көмектеседі. Салтанатты рәсімге төрт Маунди баласы (ресми түрде «Корольдік қайырымдылықтың балалары»), екі ұл және екі қыз қатысады. Бастапқы Маунди балалары – қайырымдылық алушылар болған төрт қарт адам, олардың жалғыз міндеті – ақ шапан киіп, Корольдік Маунди қызметіне қатысу еді. Олардың қызметі үшін алған ақысы жылына жиырма фунттан асып кеткендіктен, бұл қайырымдылықты теріс пайдалану деп есептелді, ал 1808 жылы қарттар зейнеткерлікке шығып, олардың орнына нақты балалар келді. 1808 жылдан бастап тағайындалған алғашқы балалар қызметке жеке қатыспады, бірақ олардың ата-аналары он төрт жасқа дейін білім алуларына көмектесу үшін жылына бес гинея алды, ал Вестминстер қаласындағы мектептерден келген төрт бала олардың атынан қызметке қатысты. Бүгінде Маунди балалары діни және мемлекеттік мектептерден таңдалып, қатысқандары үшін Маунди монеталарының жиынтығын алады. Маунди қызметінің қызметкерлері киімдерінің үстінде, иықтарында және белдерінде байланған сүлгі киеді. Бұрын зығырдан жасалған сүлгілерді кигендер сақтап қалған, бірақ 1883 жылдан бастап жыл сайын жуылатын сол сүлгілер пайдаланылады. 1968 жылы Бароу Хепберн мен Гейлге дәстүрлі ақ және қызыл былғары әмиянды өндіруге патшалық рұқсат берілді, ол бүгінгі күнге дейін жалғасуда. 1979 жылға дейін патшайым әр алушыға былғары әмиянға салынған ақшаны екі рет таратып берді. Алғашқы тарату, жасыл әмиянға салынған ақша әйелдерге, ал ақ әмиянға салынған ақша ер адамдарға бұрын берілген киімнің орнына берілді. Киімге арналған ақша салынған ақ әмиян, Маунди ақшасы салынған ақ әмияннан өзгеше, қысқа жасыл жіппен байланған; екіншісі ұзын қызыл жіппен байланған. Киімге арналған ақшаны тарату 1936 жылы енгізілді; одан бұрын киімге арналған ақша қағаз пакетте таратылды. Екінші таратуда монарх екі әмиянды берді; қызыл әмиянға бұрын тағам түрінде берілген 1,50 фунт және Елизавета I-нің бұйрығымен қосылған 1 фунт ақша салынды. Ақ әмиянға Маунди ақшасы салынды. 1979 жылдан кейін киімге арналған ақшаны бөлек тарату тоқтатылды – сыйлықтар біріктірілді, содан кейін алушылар бір ақ әмиянға Маунди монеталары, ал бір қызыл әмиянға қалған ақша салынған екі әмиянды алды. Таратулар Елизаветаның жасы ұлғайған сайын рәсімнің физикалық күшін азайту үшін біріктірілді. Қызыл әмиянға монархтың көйлегін сатып алуға арналған 1 фунт, бұрын берілген киімнің орнына 3 фунт және бұрын берілген тағамның орнына 1,50 фунт, барлығы 5,50 фунт салынды. 2024 жылы Вустер соборындағы рәсімде берілмеген 5,50 фунт Тюдорлық драконның суреті салынған 5 фунттық монета және Корольдік өмір сақтандыру институтының 200 сомына толуына арналған 50 пенни түрінде болды. Соңғы сот күнін бейнелейтін монета. Монарх бірінші сабақтан кейін, екінші сабақтан кейін сыйлықтардың жартысын таратады. Корольдік капелла хоры мен жергілікті хор жетекшілік еткен әнұрандар тарату кезінде орындалады, соңында Георг Фридрих Гендельдің тәждік әнұраны «Задок Пресвитер» орындалады. Корольдік Маунди қызметі дұғалармен, «Құдай патшаны сақтасын» және құдайылық тілекпен аяқталады. Екі гимн орындалады; сөз сөйленбейді. Сыйлықтарды сақтау үшін алты күміс таба қолданылады; олардың бірі, дәстүрлі Маунди табасы, Корольдік регалияның бөлігі болып табылады және пайдаланылмаған кезде Лондон мұнарасында сақталады. Алты табаның барлығы Шарль II билігінде жасалған; алты табаның бесеуі 1971 жылдан бері қызметке қосылды. Монарх сыйлықтарды алушылармен амандасып, сыйлықтарын беру кезінде күзетшілер оларды ұстап тұрады. Жоғары алмонер өзінің лауазымы үшін тек Корольдік Маунди қызметіне қатысқан жағдайда ғана сыйлық алады – Маунди ақшасымен төленетін шағын ақы. Папа әлі де педилавиумды орындайды, сондай-ақ Кентербери архиепископы да орындайды. Соңғы жылдары педилавиум христиан діндері арасында және кедейлерге көмектесушілер арасында мойынсұну белгісі ретінде танымал болды. Бүгінде Корольдік Маунди рәсіміне аумақтағы дренаждар тексерілетіндей кең ауқымды қауіпсіздік шаралары қарастырылады. 2005 жылы Вейкфилдте екі 17 жастағы жігіт қызмет аймағында шарларды жарып, олардың дыбысы оқ атылған деп қателестірілуі мүмкін болды. Монарх Маунди алушыларымен бейресми түрде әрекеттеседі, олардың кейбіреулері монархқа сыйлықтар берген – бір қатысушы Елизавета II патшайымға мармеладтың құтысын сыйлады. 1992 жылы Честердегі Маунди қызметіне қатысқан 71 жастағы Мерсия Тапселл, қайтыс болғанға дейін осы рәсім туралы былай деді:

Queen Elizabeth II, who first attended Royal Maundy as Princess Elizabeth of York in 1935, was absent from the service only five times during her long reign. She was absent twice following childbirth, and twice because she was visiting other parts of the Commonwealth, and, at age 95, did not attend the 2022 service at St George's Chapel in Windsor, with Prince Charles and Camilla, Duchess of Cornwall standing in her place. Charles's first Maundy service as king took place at York Minster on 6 April 2023, accompanied by Queen Camilla. After the announcement in February 2024 that Charles is stepping back from royal duties following a diagnosis of cancer, Camilla deputised for Charles at the 2024 service at Worcester Cathedral, with the King sending an audio message to the Maundy recipients expressing his "great sadness" at his absence. Elizabeth II viewed the service as an important part of her devotional life. It was the only occasion on which she visited others to make awards, as recipients of honours usually came to her. According to Ronald Allison and Sarah Riddell in their Royal Encyclopedia, the service "has become the occasion of a royal pilgrimage to different parts of the country". Elizabeth directed that the service not be held in London more often than once in ten years. Westminster Abbey was the site of the 2001 Royal Maundy, and again in 2011. The 2011 service was billed as the first ever televised, but in fact the 1979, 1982 and 1986 services were televised on BBC1. The ceremony has only been held outside England twice: in 1982, at St David's Cathedral in Wales, and 2008, at St Patrick's Cathedral in Northern Ireland. With the 2017 service at Leicester Cathedral, every Anglican cathedral in England has hosted the Royal Maundy, and all did so with Elizabeth in attendance. The 2020 and 2021 services were cancelled due to the COVID 19 pandemic; the gifts to the chosen recipients were sent by post, after the coins were blessed at the Chapel Royal. The recipients are pensioners, chosen on an interdenominational basis from various Christian churches for their service to their churches and communities. In most years, recipients are nominated by Christian clergy of various denominations in the diocese where the service is held. In 2011, however, as well as recipients representing Westminster Abbey, forty recipients came from the Anglican Diocese of Gibraltar in Europe, which covers continental Europe, and forty from the Diocese of Sodor and Man, which consists of the Isle of Man. Robert Patterson, Bishop of Sodor and Man, while at a conference of Anglican bishops, had invited Elizabeth to his cathedral for Maundy services; he received word that this would be too difficult, but that his diocese could nominate recipients. For 2012, in honour of her Diamond Jubilee, recipients were selected from all 44 dioceses in the United Kingdom for the service at York Minster. The Yeomen of the Guard are present at the ceremony and serve as "Indoor Guard"; the choir of the Chapel Royal is also present. Six wandsmen, whose original function is uncertain, guide the recipients to their places and render any other help which is needed. Present at the ceremony are four Maundy Children (formally "Children of the Royal Almonry"), two boys and two girls. The original Maundy Children were four old men, charity recipients, whose sole duty was to attend at the Royal Maundy service wearing linen scarves. As their fees for the service amounted to over twenty pounds per year, this was deemed an abuse of charity, and in 1808 the old men were pensioned off and replaced by actual children. The first children appointed from 1808 did not personally attend the service, but their parents received five guineas per year to aid in their education until the age of fourteen, and four other children from schools in the City of Westminster represented them at the service. Today, the Maundy Children are chosen from religious and state schools, and receive a set of Maundy coins for their participation. Officials in the Maundy service wear towels over their clothing, worn over the shoulder and tied at the waist. The linen towels were once retained by their wearers, but since 1883, the same towels, laundered each year, have been used. In 1968, a royal warrant was granted to Barrow Hepburn and Gale to produce the traditional white and red leather purses, which continues to today. Until 1979, the Queen made two distributions of money in leather purses to each recipient. The first distribution, given to women in green purses and to men in white, was of an allowance in lieu of the clothing formerly given. The white purses used for the clothing allowance may be distinguished from the white purses which contained Maundy money, as the former was tied with a short green string; the latter bears a long red string. The clothing allowance purses had been introduced in 1936; prior to that, the clothing allowance was distributed in a paper packet. In the second distribution two purses were given by the monarch; the red one contained £1.50 for provisions, once given in kind, and the additional sum of £1 mandated by Elizabeth I. The white purses contained the Maundy money. After 1979, the separate distribution of the clothing allowance was discontinued—the gifts have now been consolidated, and recipients thereafter received two purses in a single distribution, one white containing the Maundy coins, and one red containing the other money. The distributions were consolidated so as to reduce the physical strain of the ceremony on Elizabeth as she aged. The red purse contains £1 representing the money for redemption of the monarch's gown, £3 in lieu of the clothing once given, and £1.50 in place of the food once presented, totalling £5.50. In 2024, for the ceremony at Worcester Cathedral, the £5.50 not given in Maundy money took the form of a £5 coin with the image of a Tudor dragon and a 50p recognising the Royal National Lifeboat Institution's 200th anniversary. which describes the Last Judgment. The monarch makes half of the presentations after the first lesson, and half after the second. Anthems, led by the Chapel Royal choir and the local choir, are sung while the distribution is going on, concluding with George Frideric Handel's coronation anthem Zadok the Priest. The Royal Maundy service concludes with prayers, "God Save the King" and the blessing. Two hymns are sung; there is no address. Six silver dishes are used to hold the gifts; one, the traditional Maundy Dish, forms part of the Royal Regalia and is held at the Tower of London when not in use. All six dishes date from the reign of Charles II; five of the six have been added to the service since 1971. They are held by the Yeomen as the monarch walks about, greeting recipients and giving them their gifts. The Lord High Almoner receives his only recompense for his position if he attends the Royal Maundy service—a small fee, though payable in Maundy money. The Pope still performs the pedilavium, as does the Archbishop of Canterbury. In recent years, the pedilavium has become more popular across Christian denominations, and even as a gesture of humility among those serving the poor. Today, the Royal Maundy ceremony involves a considerable security operation, with drains in the area checked. Two 17 year old boys were arrested in Wakefield in 2005 for popping balloons in the area of the service, as the sound could have been mistaken for gunfire. The monarch interacts informally with the Maundy recipients, it is said, some of whom have given gifts in return—one participant handed Queen Elizabeth II a jar of marmalade. Mercia Tapsell, a 71 year old Maundy recipient who participated in the 1992 ceremony at Chester for her work with the Salvation Army, spoke of the ceremony before her death in July of that year:

Бұл мен ойлағанның бәрін асып түсті. Мен ешқашан өзімді қатынымен және барлық қадірлі адамдармен бірге соборда көретінімді ойлаған емеспін...

Даму және жобалау

1d (бір пенни) мен 4d күміс монеталар жиынтығы Карл II заманынан бері белгілі. 1731 жылға дейін Maundy сыйлықтарында 1d-ден жоғары номиналдағы (кейін күміспен айналысқа шығарылған) монета қолданылғаны туралы жазба жоқ; одан бұрынғы жиынтықтар, әдетте, қалыпты айналымдағы монеталар болып табылады. Сол кезде Maundy ақшасын таратуға қолданылған монеталар айналысқа шығарылған монеталардан ешқандай айырмашылығы болмады. 1752 жылы ғана айналысқа шығарылмаған монеталар Maundy үлестіріміне пайдаланыла бастады. Корольдік монетахана күміс монетаны аз мөлшерде шығарған кезде, таратылған монеталардың бетінде өткен жылдың күні көрсетілуі мүмкін. Наполеон соғыстары кезінде күміс монета соғуға заңмен тыйым салынғандықтан, 1800 жылдан 1815 жылға дейін шығарылған барлық Maundy монеталары 1800 жылды көрсетеді, бірақ көпшілігі кейін соғылған. 1816 жылы тыйым алынғаннан кейін, дата өзгертілгенде, монеталардың көлемі сәл кешірілді, себебі Корольдік монетахана бір фунт стерлинг күмістен соғатын монета мөлшерін 62-ден 66 шиллингке дейін арттырды. Маунди монеталары соңғы рет соғылған жыл 1821 болды. 1689 жылы Корольдік монетахана төрт төмен номиналды күміс монетаның артқы жағында тәж киген санды бейнелейтін дизайнды қолдана бастады. Дизайнер белгісіз (Ричард Лобель британдық монеталар каталогында суретші Джордж Бауэр болған деп санайды, ол Корольдік монетахананың қызметкері және оның медальдары ұқсас ерекшеліктерге ие), бірақ оның жұмысы 300 жылдан астам уақыт бойы өзгертілген түрінде сақталған. 1822 жылы жаңа артқы жақ енгізілді және содан бері жыл сайын төрт номиналда соғылуда. 1822 жылғы артқы жақ дизайны, тәж киген санды емен бұтағының ішіне орналастырады, оны Жан Батист Мерлен жасаған. Бұл дизайн әлі күнге дейін жыл сайын соғылуда, бірақ 1888 жылы тәждің пішіні өзгертілді, сондай-ақ екі пенстің "2" санының да түрі өзгерді. Бұл өзгерістерді Корольдік монетахананың гравері Леонард Чарльз Уайон жасаған. 1950 жылы Корольдік монетахана 1888 жылға дейінгі "2" санына қайта оралу туралы ұсыныс жасады, бірақ Джордж VI одан бас тартты, өйткені ол қазіргі санның стилі басқа монеталардағы сандарға ұқсас деп ойлады, ал 1888 жылға дейінгі "2" саны одан өзгеше болды. 1834 жылдан бастап үш пенс (3d) монеталары айналысқа шығарылды, олар Maundy 3d монетасымен бірдей дизайнға ие болды. Бастапқыда айналысқа арналған монеталар Батыс Үндістанда қолдану үшін соғылды, бірақ 1845 жылдан бастап Ұлыбританияда да қолданыла бастады. Maundy иеленушілеріне сыйлық ретінде берілген 3d монеталарының көпшілігі жұмсалды, сондықтан олар бүгінде басқа номиналдарға қарағанда сирек кездеседі. Maundy 3d монеталарын айналысқа арналған 3d монеталарынан ажыратуға болады, себебі Maundy монеталары үшін беткі жағы тегіс үлгілер қолданылды. Айналысқа арналған 3d монетаның дизайны 1927 жылға дейін Maundy 3d монетасымен бірдей болды, содан кейін айналысқа арналған монеталар үшін жаңа дизайн енгізілді. Maundy монеталарына ұқсас екі пенс монеталары колониялық мақсаттар үшін 1838, 1843 және 1848 жылдары соғылды. Монеталардың бастапқы құрамы стерлингтік (0,925) күміс болды. Барлық британдық күміс монеталары сияқты, 1921 жылы оның тазалығы 0,500-ге дейін төмендетілді. 1947 жылы күміс барлық британдық ақшадан алынып, оның орнына мыс-никель қоспасы қолданылды, бірақ Maundy монеталарын қарапайым металдан соғу орынсыз деп есептелгендіктен, олардың тазалығы 0,925-ке қайта келтірілді. 1971 жылдың 15 ақпанында, ондық жүйеге көшу күнінде, фунт стерлинг ондыққа айналдырылды, бір фунтта 20 шиллингтің 12 пенсінің орнына 100 жаңа пенс болды. Maundy монеталарының дизайнына ешқандай өзгеріс енгізілмеді, ал ондық жүйеге дейінгі және кейінгі барлық Maundy монеталары заң бойынша жаңа пенспен белгіленген деп есептеледі, бұл 1971 жылға дейінгі монеталардың номиналды құнын екі еседен астам арттырды. Маунди монеталары Мэри Гиллик жасаған Елизавета II патшайымның бастапқы дизайнын пайдалануды жалғастырды, бірақ патшайымның жасы ұлғайған сайын басқа британдық монеталардағы оның бейнесі бірнеше рет ауыстырылды. Ондық жүйеге көшу кезінде Корольдік монета жасау кеңесші комиссиясы Гиллик дизайнына деген құрметтің нысаны ретінде оны сақтап қалуды ұсынды, бұл патшайыммен келісілді. Елизаветаның Маунди монеталарында Гиллик портретінің қолданылуының 70 жылдығына орай, 2023 жылы жаңа аверспен монеталар таратылды. Бұл монеталарда Мартин Дженнингстің жасаған король Чарльздың ресми портреті қолданылды.

Sets of 1d (one penny) to 4d silver coins are known from the time of Charles II onwards. There is no record of any denomination higher than 1d (then struck for circulation in silver) being used in the Maundy gift before 1731; sets from before then are most likely ordinary circulation strikes. At that time, coins used for the Maundy money distribution were indistinguishable from those struck for circulation. It was not until 1752 that coins not struck for circulation were used for the Maundy distribution. At times when little silver was being struck by the Royal Mint, the coins distributed might bear a previous year's date. To evade statutory prohibitions on the striking of silver coin during the Napoleonic Wars, all Maundy pieces issued from 1800 to 1815 bear the date 1800, though most were struck later. When the date was finally changed in 1816, after the prohibition ended, the size of the coins was slightly reduced, as the Royal Mint increased the amount struck from one troy pound of sterling silver from 62 to 66 shillings of silver coin. The last year in which no Maundy coins were struck was 1821. In 1689, the Royal Mint began using a design for the reverse of the four low denomination silver coins depicting a crowned numeral. The designer is unknown (Richard Lobel, in his catalogue of British coins, suggests the artist was George Bower, an employee of the Royal Mint whose medals bear similar characteristics) but his work has endured, in a revised form, for over 300 years. In 1822 an amended reverse was introduced, and has been struck every year since then in all four denominations. The 1822 reverse design, which places the crowned numeral within an oak wreath, was created by Jean Baptiste Merlen. This design is still struck each year, though the crown was altered in 1888, as was the appearance of the numeral "2" on the twopence. These changes were made by Royal Mint engraver Leonard Charles Wyon. A proposal by the Royal Mint in 1950 to return to the pre 1888 "2" as more artistic was refused by George VI, who felt the current numeral was stylistically similar to the numerals on the other coins, and the pre 1888 "2" was not. Beginning in 1834, threepence (3d) pieces were struck for circulation, bearing the same design as the Maundy 3d. The circulation pieces were initially struck for use in the West Indies, but beginning in 1845, were coined for use in Britain as well. Many of the 3d pieces presented to impoverished Maundy recipients were spent, and these are rarer than the other values today. Maundy 3ds may sometimes be distinguished from currency 3ds as dies with a more polished field were used for the Maundy pieces. The design of the circulation 3d remained the same as that of the Maundy 3d until 1927, when a new design was introduced for the circulating coins. Twopence coins identical to Maundy pieces, intended for colonial use, were struck in 1838, 1843, and 1848. The original composition of the coins was sterling (0.925) silver. In common with all British silver coins, the fineness was reduced to 0.500 in 1921. In 1947 silver was removed from all circulating British coinage in favour of cupronickel, but as it was felt to be inappropriate to strike Maundy coins in base metal, their fineness was restored to 0.925. On Decimal Day, 15 February 1971, the pound sterling became decimalised, with 100 new pence instead of 20 shillings of 12 pence (240 pence) in a pound. No change was made to the design of the Maundy pieces, and all Maundy pieces, both pre and post Decimal Day, are by law deemed denominated in new pence, more than doubling the face value of the pre 1971 pieces. The Maundy pieces continued to use the original obverse design for Queen Elizabeth II by Mary Gillick, although the bust of the queen on other British coins was repeatedly replaced as she aged. At the time of decimalisation, the Royal Mint Advisory Commission recommended the retention out of affection for the Gillick design; this was accepted by the queen. After seventy years of use of the Gillick portrait on Elizabeth's Maundy coinage, coins were distributed in 2023 with a new obverse. These used the official coinage portrait of King Charles by Martin Jennings.

Тарату және қайта сату

XIX ғасырда рәсімге және бұйымдарға деген қызығушылықтың артуына байланысты рәсімге қажетті бұйымдар санынан алпыс есе көп соғылды. 1846 жылдан бастап королева Виктория жеке пайдалану үшін жылына 10 фунт стерлинг (2400 пенс) дейін бұйымдар сұрады. Көптеген жинақты монета сатушылар сатып алды, ал басқаларын монета шабу кеңсесінің қызметкерлері сыйлық ретінде алды. Кейбір колледждер Кембридж университетінің колледждерімен жыл сайынғы төлемдерді жасау үшін аз мөлшерде Maundy екі пенсі мен төрт пенсі (көбінесе соңғысы) алды. Бұл өтініштер ХХ ғасырдың ортасына дейін орындалды, содан кейін Корольдік монета жасау үйі оларды қабылдамады; колледждер кейін ескірген айналымдағы монеталарды (төрт пенс) қолданды немесе әдеттен бас тартты. Робинсонның айтуынша, сыйлық алған адамнан сыйлықтарын сатуды сұраған әдет «ұзақ жылдардан бері қалыптасқан». Робинсон 19-ғасырдың басында Maundy қызметінен кейінгі көріністерді сипаттайды: [А] қызмет аяқталғаннан кейін, сатып алушылар қарттардың айналасына асығыс жиналады, олар монеталарына баға қояды. Олар әдетте монетаның номиналды құнынан 4-5 есе көп төлейді. Кейде әмияндар нарыққа байланысты бір-екі шиллингке сатылады. 1897 жылы Maundy иелері кішкентай монеталарды жоғары бағаға сатуға шақырылды; Викторияның Алмаз юбилейін еске алу үшін американдықтар сол жылы жоғары баға төлегені туралы әңгімелер бар. 1903 жылы Корольдік монета жасау зауыты бөлінген монеталардың санын қысқартуға алғашқы қадамын жасады, 200 монета жасаушыны (көбінесе жүкті әйелдер мен жұмысшылар) тарату тізімінен алып тастады. 1908 жылға дейін Maundy жинақтарын банктер арқылы тапсыруға болады. Алайда 1909 жылдан бастап, бұйымдарды тарату Maundy иелері мен кейбір лауазымды тұлғаларға ғана шектелді. Maundy ақшасының жинағы 1908 жылы 9929-дан келесі жылы 2428-ге дейін төмендеді. 1932 жылы Maundy монеталарын алғандар оларды дилерлерге жоғары бағамен сата бастады. 1960 жылға дейін бұл мәселеге ресми жауап аз болды, онда Лордтар палатасында сұрақтар қойылды, өйткені баспасөз қызметтен кейін дилерлердің сыйлық иелеріне жақындап, сыйлықтары үшін ақша ұсынғанын хабарлады. Осыған жауап ретінде Корольдік монета жасау зауыты қызметкерлерге қол жетімді жинақтардың санын азайтты, бірақ Корольдік монета жасау зауытының ұзақ жылдар бойы қызмет еткен қызметкерлеріне бірнеше жылда бір рет жинақ сатып алу мүмкіндігі ұсынылады. Бірқатар жинақтар Вестминстер мектебінің студенттері үшін сыйлық ретінде қолданылады, бұл практика Елизавета I кезінде басталды, дегенмен қазір бұл Вестминстер аббаттығында қызмет өткізілген жылдары ғана кездеседі. Корольдік монета жасау зауыты осы жолдармен тарататын жинақтар әмияндарда емес, арнайы жағдайларда беріледі. Соңғы жылдары шамамен 1600–1900 жинақ соғылды. Қосымша жинақтар 1996, 2000 және 2006 жылдары Корольдік монета жасау үйі сатқан арнайы күміс қорғану жинақтарына қосу үшін соғылды, ал 2002 жылы алтын қорғану жинағының бөлігі ретінде алтынмен арнайы шығарылым жасалды. Жеке Maundy иелері төрт данадан тұратын жинақты eBay-де сату арқылы 100 фунт стерлингке дейін тапқан.

In the 19th century, as many as sixty times the number of pieces needed for the ceremony were struck, due to public interest in the ceremony and the pieces. Beginning in 1846, Queen Victoria requested pieces for her private use, as much as £10 (2,400 pence) per year. Many sets were purchased by coin dealers, others by Mint officials as gifts. Small quantities of Maundy twopences and fourpences (principally the latter) were obtained by colleges at the University of Cambridge for use in making token annual payments. These requests were fulfilled until the middle of the 20th century, after which the Royal Mint refused them; the colleges thereafter used obsolete circulation groats (fourpences), or dispensed with the custom. According to Robinson, the practice of recipients being asked to sell their gifts "is of long standing". Robinson recounts a description of the scenes after a Maundy service at the turn of the 19th century:

[A]s soon as the service is over, crowds of buyers flock eagerly around the old people, who take a price for their coins. The rate they usually charge is four or five times the face value of the coins. The purses are sometimes disposed of at from one to two shillings each, depending on the market. By 1897, Maundy recipients were being urged to sell the small pieces at a premium; there are tales of Americans paying high prices for a set that year, wanting a souvenir of Victoria's Diamond Jubilee. In 1903, the Royal Mint made its first effort to cut back on the number of pieces distributed, eliminating 200 Mint workers (principally charwomen and labourers) from the distribution list. Until 1908 Maundy sets could be ordered through banks. Beginning in 1909, however, distribution of the pieces was restricted to Maundy recipients and certain officials. Mintage of sets of Maundy money dropped from 9,929 in 1908 to 2,428 the following year. By 1932, Maundy recipients were routinely selling the coins to dealers at a premium. There was little official response to this until the 1960s, when questions were asked in the House of Lords after the press reported that recipients were being approached by dealers after the service and being offered cash for their gifts. In response, the Royal Mint decreased the number of sets available to officials, though Royal Mint employees of long service are offered the opportunity, every few years, to purchase a set. A number of sets are used as prizes for students at Westminster School, a practice said to have begun with Elizabeth I, though this now occurs only in years when the service is held at Westminster Abbey. Sets distributed by the Royal Mint in these ways are not given in purses, but in presentation cases. In recent years, approximately 1,600–1,900 sets have been minted. Additional sets have been struck for inclusion in special silver proof sets marketed by the Royal Mint in 1996, 2000 and 2006, with a special issue in gold as part of a gold proof set in 2002. Individual Maundy recipients have realised as much as £100 per set of four pieces by selling them on eBay.