Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тас әк дайындауға қолданылатын зат
Substance used to make lime mortar
Гидравликалық әк (ГА) – гидратация арқылы қатаюға қабілетті кальций оксиді, сондай-ақ тездей күйген әк түрі. Бұл кальций гидроксидінен, сонымен қатар, әуе әкінен (қалыпты әк) өзгеше. Әуе әкі көмірқышқыл газын (CO2) сіңіру арқылы қатаяды. Гидравликалық әк әуе әкінен тезірек қатаюға және жоғары қысымға төзімділікке ие, сондай-ақ су астындағы экстремалды жағдайларда да қатая алады. "Гидравликалық әк" және "гидратталған әк" терминдері ұқсас және шатастыруға болады, бірақ олар міндетті түрде бір материал емес. Гидратталған әк – гидратация, карбонаттау немесе екеуінің нәтижесінде өңделген кез келген әк. Кальций әк пешіндегі қыш минералдарымен реакцияласып, әк сулану арқылы қатуға мүмкіндік беретін силикаттарды жасайды. Реакцияға түспеген кальций карбонаттау арқылы қатаятын кальций гидроксидіне айналады. Бұлар кейде "жартылай гидравликалық әк" деп аталады және әлсіз және орташа гидравликалық әк, NHL 2 және NHL 3.5 классификацияларын қамтиды.
Hydraulic lime (HL) is a general term for calcium oxide, a variety of lime also called quicklime, that sets by hydration. This contrasts with calcium hydroxide, also called slaked lime or air lime that is used to make lime mortar, the other common type of lime mortar, which sets by carbonation (re absorbing carbon dioxide (CO2) from the air). Hydraulic lime provides a faster initial set and higher compressive strength than air lime, and hydraulic lime will set in more extreme conditions, including under water. The terms 'hydraulic lime' and 'hydrated lime' are quite similar and may be confused but are not necessarily the same material. Hydrated lime is any lime which has been slaked whether it sets through hydration, carbonation, or both. Calcium reacts in the lime kiln with the clay minerals to produce silicates that enable some of the lime to set through hydration. Any unreacted calcium is slaked to calcium hydroxide which sets through carbonation. These are sometimes called 'semi hydraulic lime' and include the classifications feebly and moderately hydraulic lime, NHL 2 and NHL 3.5.
Табиғи гидравликалық әк (NHL)
Табиғи гидравликалық әк (NHL) табиғи түрде саз және басқа да қоспалар қамтитын әктасты қыздыру (кальциндеу) арқылы өндіріледі: гидравликалық қасиеттерді жасау үшін қосымша материалдар қосуға рұқсат етілмейді. АҚШ-та ASTM C 141 стандартына сәйкес, құрылыс мақсатында қолданылатын гидратиленген гидравликалық әк ретінде NHL "гидратиленген гидравликалық әк" (HHL) деп аталуы мүмкін.
Natural hydraulic lime (NHL) is produced by heating (calcining) limestone that naturally contains clay and other impurities: no materials may be added to create the hydraulicity. In the United States NHL may be called 'hydrated hydraulic lime' (HHL) per ASTM C 141 Standard Specification for Hydrated Hydraulic Lime for Structural Purposes.
Жасанды гидравликалық әктас (АХА)
Жасанды гидравликалық әктас (AHL) немесе жасанды әктас (AL) гидравликалық және/немесе позоландық материалдарды әктас пешінде күйдіру алдында немесе кейін қосу арқылы гидравликалық қасиеттерге ие болады. Жасанды әктер нақтырақ "Гидравликалық әк" (HL) деп аталады, 459 (EN 459) Еуропалық нормасы бойынша, ол "әктас және портланд цементі, домендік шлак, ұшқыш күл, әктас толтырғыш және басқа да қолайлы материалдар сияқты материалдардан тұрады";.
Artificial hydraulic lime (AHL) or artificial lime (AL) becomes hydraulic when hydraulic and/or pozzolan materials are added either before or after burning in a lime kiln. Artificial limes are more specifically identified as 'hydraulic lime' (HL), as defined European Norm 459 (EN 459), "Consists of lime and other materials such as Portland cement, blast furnace slag, fly ash, limestone filler and other suitable materials. ";
Гидравликалық әк бетоны
Гидравликалық әк бетондары рим дәуірінен бері қолданылып келеді, массалық негіздер үшін немесе туф немесе пемзаны іріктелген материал ретінде және әртүрлі күш пен қатаю жылдамдығын алу үшін кең ауқымды поццоландарды пайдалана отырып, жеңіл бетон ретінде. Бұл әктің едендерді, тіпті күмбездерді де қоса алғанда, алуан түрлі қолдануларда пайдалануға мүмкіндік берді. Мысалы, Римдегі Пантеон екі мың жылға жуық сақталған. Күмбездің диаметрі еденнен биіктігімен тең. Ол материалдың қасиеттері мен жеңілдігін өзгертетін алты түрлі әк қоспасынан тұрғызылған.
Hydraulic lime concretes have been in use since Roman times, either as mass foundation concretes or as lightweight concretes using tufa or pumice as aggregates and a wide range of pozzolans to achieve different strengths and speeds of set. This meant that lime could be used in a wide variety of applications including floors and even vaults or domes. An example is the Pantheon in Rome, which has survived for nearly two thousand years. The dome's diameter is equal to its height from the floor. It is constructed from six different lime mixes, which change the properties and lightness of the material.
Жіктеу
Табиғи гидравликалық әк (NHL) әртүрлі қолданыстар үшін жіктеледі, олардың бірінші екеуі кейде жартылай гидравликалық әк деп аталады, себебі олар бастапқыда сумен бекітіледі, бірақ ауадағы көмірқышқыл газымен әрекеттесе отырып, келесідей нығалады.
Natural hydraulic lime (NHL) is classified for different uses the first two of which are sometimes called semi hydraulic lime because they initially set with water but continue to set in contact with carbon dioxide in the air.
Әлсіз гидравликалық әк
Нығай гидравликалық әктас (NHL 2) ішкі жұмыстарға және қорғалған жерлердегі сыртқы жұмыстарға қолданылады. Нығай гидравликалық әктастың құрамында 10%-ға дейін саз / саз және басқа да қоспалар болуы мүмкін. Су қосылғаннан кейін, қатаюға бір апта немесе одан да көп уақыт қажет болуы мүмкін. Қатаю – әктасқа берілген пішіннің қалыпты күйінде толыққанды сақталу процесі.
Feebly hydraulic lime (NHL 2) is used for internal work and external work in sheltered areas. Feebly hydraulic lime contains up to 10% clay / clay mixed with other impurities. It might take one week or more to set after the addition of water. Setting is the process of permanently taking the shape into which lime has been moulded.
Орташа гидравликалық әк
Орташа гидравликалық әктас (NHL 3.5) көптеген аймақтарда сыртқы жұмыстарға қолдануға болады. Орташа гидравликалық әктаста 11%-дан 20%-ға дейін саз болады. Осы типтегі әктас су қосылғаннан кейін бірнеше күн ішінде бекінеді (қалыптасқан түрін сақтайды).
Moderately hydraulic lime (NHL 3.5) can be used for external work in most areas. Moderately hydraulic lime contains clay in the range of 11% to 20%. This type of lime sets (assumes given shape) within a few days after the addition of water.
Гидравликалық әк
Табиғи гидравликалық әк (NHL 5) сыртқы жұмыстарда, әсіресе, көзге көрінетін жерлерде, мысалы, мұржалар мен еден плиталарында/негіздерді нығайтуда қолданылады. Табиғи гидравликалық әктің құрамында 21-30% аралығында саз болады. Табиғи гидравликалық әктің қасиеттері цементтің қасиеттеріне жақын. Табиғи гидравликалық әк су қосылғаннан кейін бір күннің ішінде бекінеді.
Eminently hydraulic lime (NHL 5) is used for external work in exposed areas, such as chimneys and for floor slabs/underpinning. Eminently hydraulic lime contains clay in the range of 21% to 30%. Properties of eminently hydraulic lime are close to those of cement. Eminently hydraulic lime sets within one day after the addition of water.
Артықшылықтары
Гидравликалық әк уақыт өте келе күшейтеді, осылайша икемділікті қамтамасыз етеді және кеңейтім тігістерін қажет етпейді. Олар төмен температурада күйдірілгендіктен және кеуектенген кезде (қабырға ішінде немесе үстінде карбонаттану кезінде) күйдіру кезінде бөлінген көмірқышқыл газының бір бөлігін қайта сіңіретіндіктен, портленд цементінен гөрі экологиялық таза деп есептеледі. Олар цементке қарағанда "жұмсақ" болғандықтан, құрылыс элементтерін қайта өңдеуге және қайта пайдалануға мүмкіндік береді. Судың астында бекітіледі, сондықтан теңіз, каналдар, өзендер сияқты сумен тікелей байланыста қолдануға өте ыңғайлы.
Hydraulic limes gain strength over time hence providing flexibility and avoiding the need for expansion joints. Considered to be more environmentally friendly than portland cement as they are burnt at a lower temperature and uniquely re absorb some of the carbon dioxide given off during burning as they cure/carbonate in/on the wall. Enable building components to be reclaimed and reused as they are 'softer' than cement. Set under water hence making them ideal for applications in contact with the sea, canals, rivers etc.