Кіріспе
Текате (teˈkate) – Мексиканың Баха-Калифорния штатындағы қала. Қала АҚШ-Мексика шекарасының ар жағында, Калифорния штатындағы Текате қаласымен шектес. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, қала халқы 108 860 адамды құрайды. Кумейяй тілі әлі де Текате маңындағы тауларда, әсіресе Джунтас-де-Нежиде қолданылады. Куучамаа жасыл шөптерге, жабайы гүлдерге және құстарға толы. Текате тұрғындары мен туристер оның көптеген жолдарында жаяу және велосипедпен серуендеуді ұнатады. 1829 жылы Мексиканың Альта-Калифорния губернаторы Хосе Мария де Эчеандия Хуан Бандиниге Текате аңғарын Ранчо Текате ретінде сыйға берді. 1836 жылы таулы аймақта тұратын Кумейяй тайпасы, бұрынғы миссиялық жаңа кірушілердің көмегімен ранчоға шабуыл жасап, тонады. Олар ранчо үйін қоршап алды, бірақ ішіндегілер Сан-Диегодан келген күштердің араласуына дейін қарсы тұра алды. Мал-мүлігі мен жылқысы ұрланып, үйі өртелген Бандини, Сан-Диего маңындағы басқа ранчо иелері сияқты, оқшауланған ранчоны тастап кетуге мәжбүр болды. Кумейяй тайпасымен қақтығыстардың жалғасуына байланысты Бандини ешқашан қайтып оралмады, ал 1838 жылы оған Ранчо Джурупа сыйға берілді. 19 ғасырдың соңында фермерлер мен малшылар Бандинидің осы жерде қоныстану әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін Текатеге алғаш рет келді. Олар мұндағы мол табиғи ресурстарды байқап, қоныстануға шешім қабылдады. Текатедегі судың көптігі мен құнарлы топырағы оны өнімді шаруашылық нарығы үшін өте қолайлы жерге айналдырды. Зәйтүн, жүзім және астық Текатедегі негізгі өнімдерге айналды. Өнеркәсіптік сектор кофе өңдеу және сыра қайнату өсімдіктерінің құрылысымен бірге дамыды. Қала 1888 жылдың 2 сәуірінде негізделді және 1892 жылдың 12 қазанында ресми түрде қала мәртебесін алды. 1919 жылы губернатор Эстебан Канту қала үшін алғашқы қалалық жоспарды жасауды инженер Луис Павонға тапсырды. 1953 жылы Текате муниципалитеті Тихуана муниципалитетінен бөлініп, Текате муниципалитетінің орталығы болып белгіленді. Текате дәстүрлі инфрақұрылымымен және сәулетімен танымал, қаланың орталығындағы басты алаңымен, сондай-ақ қалалық әкімшілік және тарихи шіркеуі жаяу арақашықтықта орналасқан.
the beer
the town across the border in California
Tecate (teˈkate) is a city in Tecate Municipality, Baja California. It is across the Mexico–US border from Tecate, California. As of 2019, the city had a population of 108,860 inhabitants, and the Kumeyaay language is still spoken in the mountains near Tecate at Juntas de Nejí. Kuuchamaa is rich in greenery, wildflowers and birds. Tecatenses as well as tourists are often seen enjoying hikes and bike rides along its many trails. In 1829, the Mexican governor of Alta California José María de Echeandía granted the valley of Tecate as the Rancho Tecate to Juan Bandini. In 1836 the mountain dwelling Kumeyaay with some aid from some former mission neophytes, raided and plundered the rancho. They besieged the ranch house but the men within managed to hold out until it was relieved by a force from San Diego. With his stock and horses stolen and the house burned, Bandini—like owners of other ranchos near San Diego—had to abandon the isolated rancho. Due to the continuing hostilities with the Kumeyaay, Bandini never returned, being compensated with Rancho Jurupa in 1838. In the late 19th century farmers and ranchers arrived in Tecate for the first time since Bandini's failed attempt to settle there. They discovered its plentiful natural resources and decided to settle. Its abundant water and fertile soil made Tecate the perfect site for a productive farm market. Olives, grapes and grain became Tecate's staple crops. The industrial sector was developed simultaneously with the creation of coffee processing plants and breweries. The town was founded on 2 April 1888 and formally incorporated as a city on 12 October 1892. In 1919, Governor Esteban Cantú ordered the first urban plan for the city, charging engineer Luis Pavón with its design and implementation. In 1953, Tecate Municipality was separated from Tijuana Municipality, with Tecate designated as the municipal seat. Well known for its traditional infrastructure and looks, Tecate remains true to its origins with its main plaza in the center of the city and its city hall and historic church within walking distance.
География
Текате теңіз деңгейінен шамамен 539,50 метр биіктікте орналасқан және мұхитқа жақындығы салдарынан қоңыржай климатқа ие. Аймақта жыл сайын жаңбыр жеткілікті мөлшерде жауады, бұл бұталар мен сирегірек ағаштардың өсуіне мүмкіндік береді. Жағалау климатынан шөл климатына біртіндеп өту жарты аралының шығыс беткейінде, бірнеше шақырым қашықтықта байқалады. Қаланың шығысындағы жердің көп бөлігі ежидолар, яғни кооперативтік шаруашылықтарға тиесілі. Текате – қаладан өтетін шағын өзеннің де, Альта Калифорниядағы (АҚШ жағындағы) шекарадағы шағын елді мекеннің де атауы, ол «Текатитито» деп аталады (халық саны шамамен 100 адамды құрайды; почта индексі 91980).
Климат
Текате жаз айларында ыстық әрі құрғақ, ал қыс айларында салқын және кейде жаңбыр жауады. Бұл аймақ жазды ыстық, Жерорта теңізі климатына жатады.
Білім
Текате қаласында Баха-Калифорния автономды университетінің Текате бөлімшесі орналасқан. Университетте инженерлік факультет бар. Текатеде әр жыл сайын 5-сынып оқушылары арасында жарыс өткізіледі, онда олар өздерінің қаласын жақсартуға бағытталған идеяларын ортаға салады. Ең жақсы жобалар облыстың әр қаласынан таңдалған ең жақсы жобалармен бәсекелеседі. Облыс жеңімпазы басқа штаттардың жеңімпаздарымен күш сынасады, ал жалқы жеңімпаз Мексика Президентімен кездеседі.
Көлік
Текате Мексиканың Федералдық 2-ші тас жолының шанышқысында орналасқан, ол Тихуананы Мексикалимен орталық Сьерра таулары арқылы жалғастырады. Бұл ескі, екі жолақты, шығыс-батыс бағытындағы ақысыз жол. Камподан (Калифорния) ай сайын Текатеге "Текате билеті" деп аталатын пойыз қатынайды (қазіргі уақытта бағыт бойындағы туннельде болған өрт салдарынан тоқтатылған). Бұл пойызды Тынық мұхитының оңтүстік-батыс теміржол мұражайы басқарады. Қалада Макловио Эррерада орналасқан Текате әуежайы бар, бірақ ол жол жүргізушілердің аздығынан жұмыс істемейді. Оның орнына Текате тұрғындарына жақын орналасқан Тихуана халықаралық әуежайы (TIJ) қызмет көрсетеді, ол Мексиканың көптеген ірі қалаларына рейстер ұсынады. TIJ Текатеге Мехикали халықаралық әуежайынан гөрі жақын болғандықтан, Текате тұрғындары оны жиі пайдаланады.