Кіріспе

Аль Рикардо Джефферсон (Al Ricardo Jefferson, 1985 жылғы 4 қаңтарда туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы. Миссисипи штатындағы Прентисс орта мектебінде оқып жүргенде АҚШ-тың үздік оқушыларының қатарында болды, содан кейін колледжді бітірмей 2004 жылғы НБА драфтына қатысты, онда «Бостон Селтикс» командасы оны 15-ші нөмірмен таңдады. Ол Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) 14 маусым ойнады. «Селтикс», «Миннесота Тимбервулвз», «Юта Джаз», «Шарлотта Хорнетс» және «Индиана Пейсерс» командаларында өнер көрсетті, 2014 жылы «Хорнетс» сапында НБА-ның үшінші символдық құрамасына енді.

Жоғары мектеп мансабы

Миссисипи штатының Монтичелло қаласында туған Джефферсон 2000 жылдан 2004 жылға дейін жақын орналасқан Прентисс қалашығындағы Прентисс орта мектебінде оқыды. Прентисс орта мектебінің құрама командасында бірінші курс студенті ретінде ойнағаннан кейін, ол жасөсперім кезінде елдегі ең үздік ойыншылардың біріне айналды, соның салдарынан бүкіл елдегі колледж тренерлері мен НБА скауттарының назарына ілікті. "Булдогс" командасының соңғы жылында ол орта есеппен 42,6 ұпай, 18 допты қайтару және 7 блок көрсетті. Алайда, Миссисипи штатының 3А классындағы жартылай финалда "Байхалия" орта мектебіне 88:73 есебімен жеңіліп қалды, онда Джефферсон 56 ұпай жинады. Rivals.com сайтының пікірінше, ол бес жұлдызды жас талант ретінде бағаланды, 2004 жылы елдегі ең үздік орталық ойыншы және төртінші ойыншы ретінде тізімге енді. Бастапқыда Арканзас университетіне түсуге ниеттенгенімен, ол орта мектепті бітіргеннен кейін бірден НБА-ға өтуді жөн көрді.

Бостон Селтикс (2004-2007)

Джефферсон 2004 жылғы НБА драфтында «Бостон Селтикс» командасының 15-ші нөмірімен таңдалды. Ол «Селтикс» командасына қабылданған алғашқы жоғары сынып оқушысы болды (Кендрик Перкинс «Гризлис» командасына қабылданды, содан кейін 2003 жылғы НБА драфтында «Бостонға» ауыстырылды). Ол негізінен күшті шабуылшы ретінде ойнады және жаңа маусымда ойынға 14,8 минут ішінде орташа есеппен 6,7 ұпай және 4,4 допты қорғап алды. Джефферсонның 2005–06 маусымы көбінесе білезік жарақаттары мен оң тізесіндегі жыртылған жартылай ай тәрізді шеміршек салдарынан 59 ойында ғана ойнауға мүмкіндік болғандықтан, сәтсіздікке ұшырады. Ол екінші маусымда 18,0 минуттан ойынға 7,9 ұпай және 5,1 допты қорғап алды. 2006–07 маусымына дейін Джефферсон жеке аспаздық шефті жалдап, шамамен 30 фунт салмақтан айырылды. Лас-Вегас жазғы лигасында қатысқаннан кейін мазасыздық сезінгеннен кейін, КТ сканері сүйек өсінділерін көрсетті. 2006 жылдың 2 тамызында білезігіне операция жасалып, сүйек өсінділері алынды. 2006 жылдың 8 қарашасында, маусымның төртінші ойынына дейін Джефферсон «New England Baptist Hospital» ауруханасында аппендицит операциясын жасады және 2006 жылдың 22 қарашасында құрамаға оралғанда жеті ойынды өткізіп алды. Ойын уақытын арттырған кезде (9,3 ұпай және 7,0 допты қорғап, 22,0 минуттан кейін тоғыз ойында резерв ретінде), Джефферсонның рөлі бастапқы орталық Кендрик Перкинстің жарақаттануына байланысты кеңейді. Қорлық орталықтар Майкл Оловоканди мен Тео Ратлифф жарақат алғандар тізімінде болғандықтан, «Селтикс» командасының жаттықтырушысы Док Риверс 2006 жылдың 6 желтоқсанында «Мемфис Гризлис» командасына қарсы Джефферсонды орталыққа қойды. Келесі жеті ойында Джефферсон 33,7 минут ішінде орташа есеппен 16,3 ұпай және 11,1 допты қорғап алды. Кейбіреулер оның 2006 жылдың 9 желтоқсанында «Нью-Джерси Нетс» командасына қарсы өткізген ойынында 29 ұпай жинап, 14 допты қорғап алғанын, бұл оның мансабындағы ең жақсы көрсеткіші болды (2005 жылдың 5 мамырында «Индиана Пейсерс» командасына қарсы плей-офф ойынында көрсеткен көрсеткішімен тең). Бұл оның бір ойында 20 ұпайдан астам ұпай жинағанының екінші реті болды. Алдыңғы рет 2005 жылдың 10 желтоқсанында «Даллас Маверикс» командасына қарсы ойнағанда болған, онда ол 21 ұпай жинады. Оның үшінші және төртінші 20 ұпайлық ойындары екінші ойыннан алты және жеті күн өткен соң, 15 және 16 желтоқсанда «Денвер Наггетс» командасына қарсы 28 және «Шарлотта Бобкэтс» командасына қарсы 22 ұпай жинады. Бұл күш-жігер «Бостон Селтикс» командасының бес ойындық жеңіс тізбегіне септігін тигізді. 2007 жылдың 3 наурызында Джефферсон «Нью-Джерси Нетс» командасына қарсы 18 допты қорғап, мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 32 ұпай жинады. 5 наурызда Джефферсон 26 ақпаннан 4 наурызға дейінгі аптаның үздік ойыншысы деп танылды.

Миннесота Тимбервулфс (2007-2010)

2007 жылдың 31 шілдесінде Джефферсон Джеральд Грин, Райан Гомес, Тео Ратлифф, Себастьян Тельфэр және драфт таңдауларымен бірге Кевин Гарнетт үшін «Миннесота Тимбервулвз» командасына ауыстырылды. «Миннесотаға» келгеннен кейін Джефферсон маусым басталар алдында келісімшартты ұзартуға қол қойды. Бес жылға 65 миллион долларлық келісімшартқа Джефферсон қанағаттанды, бірақ ол максималды келісімшартқа жете алмады. «Өзін толыққанды дәлелдемегендіктен» оған ұмтылмады. «Тимбервулвз» сапындағы алғашқы маусымында Джефферсон команданың ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды. Барлық 82 ойында ойнап, ол ұпайлар бойынша НБА-да 20-шы орынды иеленді (жалпы ұпайлар бойынша 11-ші), ойынға орташа есеппен 21,0 ұпай жинады және жота отызыстың 50%-ымен тамызды. Джефферсон өзін НБА-дағы ірі ойыншылардың бірі ретінде көрсетті, ол орташа есеппен 20 ұпай және 10 доптама жинаған төрт ойыншының бірі болды (басқалары – Дуайт Ховард, Карлос Бузер және Антаун Джеймисон). Джефферсон доптама бойынша НБА-да 5-ші орынды иеленді, орташа есеппен 11,1 доптама (жалпы доптама бойынша 4-ші) жинады және ойынға 3,8 доптамамен екінші орын алды, тек Тайсон Чандлерден (4,1) қана артта қалды. Джефферсон НБА тиімділігі бойынша 12-ші орында және қос дабл бойынша 3-ші орында. 2008 жылдың қаңтар айында Джефферсон 33,3 ұпай және 15,3 доптама жинап, Батыс конференциясының апталық үздік ойыншысы атағын жеңіп алды. Ол «Тимбервулвз» командасын 21 қаңтар мен 27 қаңтар аралығында 3–1 есебімен жеңіске жеткізді. 2008 жылдың 10 қарашасында Джефферсонның тұңғыш ұлы Тайерик Рикардо Рэндольф Джексон, Миссисипи штатында дүниеге келді. Джефферсон карьерасындағы ең жоғары көрсеткішін 2008 жылдың 27 қаңтарында «Нью-Джерси Нетс» командасына қарсы 40 ұпай жинап, 2008 жылдың 8 сәуірінде «Шарлотт Бобкэтс» командасына қарсы осы көрсеткішті қайталады. Джефферсон карьерасындағы ең жақсы маусымын өткізіп жатты, маусымның алғашқы 50 ойынында орташа есеппен 23,1 ұпай, 11,0 доптама және 1,7 блок таңдады, бірақ «Нью-Орлеанс» қаласындағы ойын кезінде бір аяғына дұрыс түспегеннен кейін оң тізесіне ауыр жарақат алды. Джефферсон тізесінде бірден қырылған сезімді сезінгенін және жарақат салдарынан ACL толық жыртылып, маусымын аяқтаған реконструкциялық операция қажет болғанын мәлімдеді. Ол кезде «Волвз» 17–33 есебімен және жақсару белгілерін көрсетіп жатқан, бірақ Джефферсонның жарақатынан кейін олар қалған 25 ойында 7–18 есебімен жеңіліске ұшырады және тағы да лотереялық командаға айналды. 2010 жылдың 13 қаңтарында Джефферсон «Хьюстон Рокетс» командасына қарсы үш еселенген қосымша уақытта 26 доптамамен командалық рекорд орнатты. Бұл рекордты кейіннен 2010 жылдың қараша айында Кевин Лав жаңартты. Тізесіне операция жасағаннан кейін Джефферсон 2009–2010 маусымында 76 ойын өткізіп, 32,4 минутта орташа есеппен 17,1 ұпай, 9,3 доптама және карьералық 1,8 нәтижелі пас берді.

Юта джазы (20102013)

2010 жылдың 13 шілдесінде Джефферсон екі болашақ бірінші раунд таңдауы мен орталық ойыншы Коста Куфосқа айырбасталды және «Юта Джаз» командасына өтті. Бұл оған «Жұлдыздар» құрамасының ойыншысы Дерон Уильямспен бірге ойнау мүмкіндігін сыйлады. Оның «Юта» құрамындағы алғашқы маусымы көптеген жақсы және жаман сәттерге толы болды, соның ішінде Уильямс пен жаттықтырушы Джерри Слоун маусым ортасында команданы тастап кетті. Джефферсон жаңа лидердің қажеттігін сезіп, жас команданың негізін құруға белсенді қатысты. «Джаз» командасының тұрақты маусымында Джефферсон барлық 82 ойында қатысты және 2011 жылы бұрынғыдай өршілдігін қайта тапты, бұл 2009 жылы алған ауыр тізе жарақатынан толыққанды айыққандығын көрсетті. Оның жақсы формаға енуі маусымда 37 «дабл-дабл» және 794 жалпы допты алуға мүмкіндік берді – оның мансабындағы екінші ең жоғары көрсеткіші. Ол 2010–11 маусымын әр ойынға шамамен 18,6 ұпай және 9,7 допты алу есебімен аяқтады. «Жұлдыздар» құрамасына ілікпесе де, Джефферсон 31 «дабл-дабл» ойынмен маусымды лигада жетінші орында аяқтады және командасын плей-оффқа шығарды. Джефферсонның табысты маусымының арқасында жас «Джаз» 36–30 есебімен аяқтап, Батыс конференциясында сегізінші орынды иеленді, онда олар бірінші турда «Сан-Антонио Сперс» командасымен кездесті. Джефферсон «Сперс» командасының жұлдызы Тим Дунканды тоқтатуға бар күшін сарп етсе де, «Юта» «Сан-Антонио» командасына қарсы тұра алмады. «Сперс» командасы «Джаз» командасын төрт ойында жеңіп, кейін конференция финалына дейін жетті. Алайда, жаңа командамен жасалған үлкен келісімге қарамастан, Джефферсонның келуі оң тобықтың созылуына байланысты кешікті, ол маусым алдындағы дайындықтардың барлығын және команданың алғашқы 12 ойынының тоғызын өткізіп алды. Тобықтың жарақаты оны баяулатса да, ол қайтып келгеннен кейін өзін жақсарта бастады және қаңтар айының соңында толыққанды денсаулығына қол жеткізіп, жеңіске жетуге дайын болды. 2014 жылдың 4 маусымында Джефферсон 2014 жылғы НБА үшінші командасының құрамына енді.

2014/15 жылғы маусым

2013–14 жылдары 2008–09 жылдардан бері ең жақсы көрсеткіштерімен қайтадан жақсы формаға келгеннен кейін, Джефферсон 2014–15 жылдары жас және жаңадан аталған Шарлотта Хорнетс командасымен өркендеуін жалғастырды. 2014 жылдың 7 қарашасында Джефферсон Хорнетс командасының Атланта Хоукс командасымен өткен ойында 122–119 есебімен қосымша уақытта жеңіске жетіп, 34 ұпай жинады, бұл команданың есебін 3–3-ке жеткізді. Ұлы жеңіске және маусымның үміт беруші бастауына қарамастан, Хорнетс келесі 13 ойынның 12-сінде жеңіліске ұшырады, қарашаның 15-інен желтоқсанның 3-іне дейін 10 ойыннан тұратын жеңіліс тізімі ұзарды. Команда 5 желтоқсанда Нью-Йорк Никс командасына қарсы өткен ойында бұл тізімді тоқтатты, Джефферсон 103–102 есебімен жеңіске жеткен ойында 16 ұпай және 13 допты тартып алды. 20 желтоқсанда Хорнетс командасының Юта Джазз командасына қарсы өткен 104–86 есебімен жеңіске жеткен төртінші ширек сатысында Джефферсон үшінші рет қатарынан 20-дан астам ұпай және 10-нан астам допты тартып алуға жақын болды, бірақ ойынның соңына 6 минут қалғанда жеңіл жамбас ауруына байланысты ойынды доғарды және қайтадан қатыспады. 27 минут бойында ол 19 ұпай және 10 допты тартып алды. Жарақатқа байланысты алаңдауға қарамастан, Джефферсон 22 желтоқсанда Денвер Наггетс командасына қарсы келесі ойында 22 ұпай және 7 допты тартып алып, Хорнетс командасының үшінші рет қатарынан жеңіске жетуіне көмектесті. Оның қайталап тұратын жамбас жарақаты 29 желтоқсанда Милуоки Бакс командасына қарсы өткен ойында қайтадан күшейді, ол төртінші ширек сатысында ойынды доғарды және тек 6 ұпай және 8 допты тартып алғаннан кейін қайтадан қатыспады. Хорнетс командасы қосымша уақытта ойынды жеңіліске ұшыратты. Кейіннен ол сол жақ жамбас бұлшық етінің тартылуынан кейін төрт аптаға жарамсыз деп жарияланды. Жарақаттан кейін тоғыз ойынды өткізіп алғаннан кейін, Джефферсон 19 қаңтарда қайтадан ойынға қатысып, 8 ұпай және 5 допты тартып алды. Ол төртінші ширек сатысында ойынға қатысып, 2006 жылдың 4 желтоқсанынан бері 544 ойыннан кейін алғаш рет бастапқы құрамда ойнамады. Ол тағы үш ойын үшін қосалқы құрамда ойнады, содан кейін 28 қаңтарда Сан-Антониоға қарсы өткен ойында бастапқы құрамға оралды және бұл ойында 17 ұпай және 16 допты тартып алды. 11 наурызда Сакраменто Кингс командасына ұтылып, Джефферсон үшінші ширек сатысының соңында оң жамбас бұлшық етінің тартылуына байланысты ойынды доғарды. Ол Юта Джазз командасына қарсы өткен ойында жеңіліске ұшырағаннан кейін бір ойынды өткізіп алғаннан кейін 10 ұпай жинады. 22 наурызда ол маусымдағы 20-шы қос-қос көрсеткішін 18 ұпай және команданың ең жоғары көрсеткіші – 11 допты тартып алу арқылы 109–98 есебімен жеңіске жеткен Миннесота Тимбервулвз командасына қарсы ойында жазды. 2015 жылдың 15 маусымында Джефферсон 2015–16 маусымда Хорнетс командасымен ойыншы опциясын пайдаланды.

2015-16 жылғы маусым

Джефферсон 2015-16 маусымының алғашқы төрт ойынында орташа есеппен 12,8 ұпай және 7,3 допты қайтаруды (ребоунд) жинады, ал команда осы төрт ойынның тек біреуінде ғана жеңіске жетті. 5 қарашада «Даллас Маверикс» командасына қарсы өткен ойында ол 31 ұпай жинап, 9 допты қайтару арқылы «Хорнетс» командасының 108:94 есебімен жеңуіне көмектесті. 20 қарашада ол маусымдағы үшінші «дабл-дабл» рекордын 26 ұпай, 10 допты қайтару және 5 блокпен жасады, бұл «Филадельфия 76ers» командасын 113:88 есебімен жеңуге мүмкіндік берді. 29 қарашада «Хорнетс» командасының «Милваки Бакс» командасына қарсы ойынының бірінші тоқсанында соңғы 5:09 секундта сол тізесіне ауырсыну алып, алаңнан шығып, қайта оралмады. 2015 жылдың 9 желтоқсанында Джефферсон НБА/НБПА есірткіге қарсы бағдарлама талаптарын бұзғаны үшін бес ойынға жалақысынан айырылды. Ол жарақат пен жазалау салдарынан 2 желтоқсан мен 23 желтоқсан аралығында 11 ойынға қатыспады, ал 26 желтоқсанда «Мемфис Гриззлис» командасына қарсы алаңға оралды. Бұл ойында ол 17 минут бойы 8 талқыдан 1-ін соғып, 2 ұпай жинап, 4 допты қайтарды және төртінші тоқсанда соңғы 8:10 секундта ереже бұзғаны үшін алаңнан қуылды. Жазадан кейін ол тек екі ойынға қатысты, содан кейін 30 желтоқсанда оң тізесінің ішкі жақ бұлшық еті (латеральді мениск) жарылғаны анықталды. Бұл жарақат оны алты аптаға алаңнан шығарды. Джефферсон 19 ақпанда 22 ойыннан кейін қайтадан алаңға шықты. Ол «Милваки Бакс» командасына қарсы өткен 98:95 есебімен жеңіске жеткен ойында 23 минут бойы 6 ұпай жинап, 5 допты қайтарды. 13 сәуірде маусымның соңғы ойынында Джефферсон «Орландо Мэджик» командасына қарсы 117:103 есебімен жеңіске жетіп, 26 ұпай жинады, бұл «Хорнетс» командасының Шығыс конференциясында 48-34 есебімен алтыншы орынды алуына көмектесті. «Хорнетс» командасының «Майами Хит» командасымен плей-оффтың бірінші турындағы екінші ойынында Джефферсон екінші тоқсанда 16 ұпай жинап, жалпы есепте 17 талқыдан 12-сін соғып, 25 ұпайға жетті. Бірақ команда бұл ойында 115:103 есебімен жеңіліске ұшырады. «Хорнетс» командасы осы серияны жеті ойыннан кейін ұтырды.

Индиана Пейсерс (20162018)

2016 жылдың 9 шілдесінде Джефферсон «Индиана Пейсерс» командасымен үш жылдық, 30 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Ол 2016 жылдың 26 қазанында «Пейсерс» сапындағы тұңғыш ойынында «Даллас Маверикс» командасына қарсы өткен матчта 130–121 есебімен қосымша уақытта жеңіске жетті, 7 ұпай мен 6 допты қорғап алды. 2016–2017 маусымының алғашқы жеті ойынында орташа есеппен 5,7 ұпай жинағаннан кейін, Джефферсон 9 қарашада «Филадельфия 76ers» командасына қарсы 18 ұпай жинады. 2017 жылдың 18 қаңтарында «Сакраменто Кингс» командасына қарсы 20 ұпай жинап, маусымдық жаңа рекордын жаңартты. Екі күннен кейін «Лос-Анджелес Лейкерс» командасына қарсы Джефферсон екінші рет қатарынан 20 ұпай жинады. 2017 жылдың 8 қарашасында «Детройт Пистонс» командасына қарсы 19 ұпай жинады. 2018 жылдың 15 наурызында «Торонто Рапторс» командасына 106–99 есебімен ұтысқан матчта 12 допты қорғап алумен бірге маусымдық 20 ұпайын жинады. 10 сәуірде, НБА-дағы соңғы ойынында, Джефферсон «Шарлотта Хорнетс» командасына қарсы 12 ұпай мен 5 допты қорғап алды. 2018 жылдың 2 шілдесінде «Пейсерс» Джефферсонды босатып жіберді.

Синьцзянның ұшқыр жолбарыстары (2018)

2018 жылдың шілдесінде Джефферсон Қытай баскетбол қауымдастығының «Синьцзян Флаинг Тайгерс» командасымен келісім жасасты. 2018 жылдың қарашасында ол команданы тастап кетті. 10 ойында ол орта есеппен ойын сайын 15,1 ұпай, 7,5 доптарды қайтарып алу және 1,1 нәтижелі пас берді.

Зейнетақы және Big3

2019 жылдың 23 наурызында Джефферсон НБА-дан қанағаттану себепті кетіп қалғанын жариялады. Сол айдың басында ол BIG3 лигасында ойнауға келісім шарт жасасқан.