Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атональды акустикалық музыкалық аспаптың түрі
Type of atonal acoustic musical instrument
Уатрофон (сонымен қатар, мұхит арфасы) – цилиндр мойынды және табаның шетіне орналасқан әртүрлі ұзындығы мен диаметрі бар қола таяқшалары бар, тот баспайтын болаттан жасалған резонатор ыдысынан немесе табадан тұратын гармониясыз акустикалық аспап. Резонаторда аз мөлшерде су болуы мүмкін, бұл уатрофонға фильмдердің саундтректерінде, альбомдарда және тікелей орындауда қолданылған ерекше, әуезді дыбыс береді. Бұл аспапты американдық Ричард Уотерс (1935–2013) ойлап тапқан, дамытқан және өндірген. Уатрофон төрт өлшемде қол жетімді болды: Стандарт (7 дюйм диаметрі), Whaler (12 дюйм диаметрі), Bass (14 дюйм диаметрі) және MegaBass (16 дюйм диаметрі). Оны көбінесе ортақ орындаушы отырып, иіліп немесе барабанмен ойнайды, сүргілеу немесе соғу арқылы дыбыс шығарып, ішіндегі суға әсер ететін қозғалыстар жасайды. Бұл ыдыс пен таяқшалардың резонанстық қасиеттерін судың қозғалысымен үйлестіреді. Уатрофонның дыбысы көбінесе құпиялылық пен күдік сезімін тудыру үшін қолданылады. Суперболл балғасы уатрофонды ойнаудың ең көп қолданылатын тәсіліне айналды. Уатрофон – бұл 1960-жылдардың басында өнертапқыш кездескен, дыбысына судың мөлшері әсер ететін тибет барабанынан шабыттанған қазіргі заманғы өнертабыс. Ол сондай-ақ резонатор мен таяқшаларды (шегелерді) пайдаланатын, соғылып немесе иіліп ойналатын шеге скрипкасына да байланысты.
A waterphone (also ocean harp) is a type of inharmonic acoustic tuned idiophone consisting of a stainless steel resonator bowl or pan with a cylindrical neck and bronze rods of different lengths and diameters around the rim of the bowl. The resonator may contain a small amount of water giving the waterphone a vibrant ethereal sound that has appeared in movie soundtracks, record albums, and live performances. The instrument was invented, developed, and manufactured by American Richard Waters (1935–2013). The waterphone was available in four sizes: the Standard (7" diameter), the Whaler (12" diameter), the Bass (14" diameter), and the MegaBass (16" diameter). It is generally played in a seated position by a soloist and either bowed or drummed, played as a friction or struck idiophone, with movements to affect the water inside. This combines the resonant characteristics of the bowl and rods in combination with the movement of the water. The sound of the waterphone is often used to evoke mystery and suspense. A superball mallet has become the prime way of drumming the waterphone. The waterphone is a modern invention influenced by a Tibetan drum—encountered by the inventor in the early sixties—containing a small amount of water affecting its timbre. It is also related to the nail violin, which also used a resonator and rods (nails), and is struck or bowed.
Қолдану
Су телефоны музейлер мен галереяларда көрсетіліп келеді және Сан-Францискодағы қоғамдық теледидарда көрсетілген "Art Notes" және "Celestial Wave" қысқаметражды фильмдері сияқты бірнеше деректі фильмдердің тақырыбы болып табылады. Соңғы онжылдықтарда су телефоны симфониялық оркестрлерде, гастрольдік топтарда және дыбыс жазу студияларында кеңінен қолданыс тапты. Қазіргі заманғы классикалық композиторлардың су телефоны үшін шығармалар жазғандарының қатарында София Губайдулина, Джерри Голдсмит, Джон Макки, Кристофер Рауз, Колин Мэтьюс, Джон Вулрич, Карсон Куман, Энди Спайсер, Людовико Эйнауди, Эндрю Картер, Йорг Видман, Берни Крауз (Beaver & Krause) және Тодд Бартон бар. Бұл аспапты рок музыканттары да жиі пайдаланады. Том Уэйтс және Микки Харт су телефоны коллекционері және оны ойнаушы. Ричард Барон (соло және The Bongos тобымен) және Алекс Вонг (Вена Тенгпен бірге орындағанда) басқа қолданушылардың арасында. The Harmonica Pocket тобының музыкасында да оны естуге болады. Классикалық және рок музыкасын біріктіретін перкуссияшы Тристан Фрай Sky тобының "Meeheeco" композициясында су телефонын қолданды (түпнұсқа нұсқасы 1981 жылғы Sky 3 альбомында, бірақ аспаптың дыбысы Sky Five Live тікелей концертінде жақсырақ естіледі). Канадтық музыкант және композитор Роберт Миден 1980-ші жылдардың ортасынан бері бес винтаждық су телефонынан тұратын жинағы үшін көптеген жазбалар жасады. Оның "Роберт Минден ансамблі" 1986 жылы қыздары Андреа және Деви Минден, сондай-ақ Карла Халлетт пен Нэнси Уокермен бірге құрылды. Су телефоны олардың "табылған заттардан" құралған оркестрінде маңызды рөл атқарады. Говард Гудоллдың "Ұлыбританияның Ұлттық Жастар Музыка Театрының тапсырысымен қойылған "Жазғы түннің арманы" мюзиклінде (Шекспирдің пьесасы негізінде) су телефонының ерекше дыбысы орманның құпиясын ашуға көмектеседі. Дерек Буржуаның 59-шы симфониясында, 16 перкуссияшы қатысатын перкуссиялық симфонияда су телефоны үшін маңызды партия қарастырылған. Су телефоны "Poltergeist", "The Matrix", "Dark Water", "Crouching Tiger, Hidden Dragon" сияқты көптеген фильмдердің саундтректерінде қолданылды. Дыбыс үлгісін The FreeSound Project сайтынан табуға болады. Ричард Уотерс демеушілік ететін "Waterphone Music Competition" жыл сайын өткізіледі. Бұл аспап сондай-ақ Гордон Рамзидің "Kitchen Nightmares" және "Hell's Kitchen" (тек АҚШ нұсқаларында) шоуларында, сондай-ақ 1997-1998 жылдар аралығында Bravo (Ұлыбритания) телеарнасының идентификациясында кеңінен қолданылды. Су телефонын суға енгізуге болатындықтан, ол бірнеше рет киттер мен басқа да теңіз сүрегіштерді шақыру үшін сәтті пайдаланылды, әсіресе түрлер аралық коммуникацияны зерттеуші Джим Нолманның жұмысында. Мұндай түрлер аралық байланысқа қатысты оқиға Роберт Минден ансамблінің 1989 жылғы "Балтамен сөйлескісі келген бала" атты сахналық қойылымы мен альбомының негізі болды. 1994 жылы MTV Unplugged бағдарламасында исландтық әнші Бьорк "Violently Happy" әнін тікелей орындағанда су телефоны қолданылды. Бұл орындау MTV Unplugged/Live DVD және Debut Live альбомында жарияланды. Жан Мишель Жарр өзінің "Oxymore" (2022) альбомында Hyperstellar Waterphone аспабын пайдаланды.
The waterphone has been exhibited in museums and galleries and is the subject of several short documentaries including "Art Notes," aired on public television in San Francisco, and "Celestial Wave," a movie short. Over recent decades the waterphone has become popular with symphonies, touring bands, and recording studios. Contemporary classical composers who have written parts for waterphone in compositions include Sofia Gubaidulina, Jerry Goldsmith, John Mackey, Christopher Rouse, Colin Matthews, John Woolrich, Carson Cooman, Andi Spicer, Ludovico Einaudi, Andrew Carter, Jörg Widmann, Bernie Krause of Beaver & Krause, and Todd Barton. The instrument has also been used prominently by rock musicians. Tom Waits is a waterphone collector and player as is Mickey Hart. Other users include Richard Barone (both solo and with The Bongos) and Alex Wong (when playing with Vienna Teng), and it can be heard in music by The Harmonica Pocket. Classical/rock crossover percussionist Tristan Fry of the fusion band Sky used a waterphone on the band's composition 'Meeheeco' (the original version is on 1981's Sky 3, although the instrument can be heard much more prominently on the live version from Sky Five Live). Canadian musician and composer, Robert Minden, has been composing for his collection of five vintage waterphones on many recordings since the mid 1980s. His ensemble, The Robert Minden Ensemble, formed with daughters Andrea and Dewi Minden and colleagues Carla Hallett and Nancy Walker in 1986, features the waterphone as a central instrument within their 'found object' orchestra. The waterphone is used to great effect in Howard Goodall's The Dreaming, a musical commissioned by The National Youth Music Theatre of Great Britain, based on Shakespeare's A Midsummer Night's Dream. Goodall uses its ethereal sounds to evoke the mystery of the woods. In Derek Bourgeois' Symphony No 59 – Percussion symphony, which requires 16 percussion players there is a very prominent part for Waterphone. The waterphone has been featured in the soundtracks to many movies, including Poltergeist, The Matrix, Dark Water, Crouching Tiger, Hidden Dragon, A sound sample can be found at The FreeSound Project. There is a yearly "Waterphone Music Competition" sponsored by Richard Waters. It has also been featured heavily as a sound effect in shows such as Gordon Ramsay's Kitchen Nightmares and Hell's Kitchen (though only in the US versions), which was also used in the Bravo (UK) idents between 1997 and 1998. As the waterphone may be taken into the water, on several occasions the waterphone has been used successfully to call whales and other cetaceans, especially by Jim Nollman of Interspecies Communication. The true story of such interspecies communication was the basis of the stage show and album The Boy Who Wanted To Talk To Whales by The Robert Minden Ensemble in 1989. The waterphone was also used in a live performance of "Violently Happy" by Icelandic singer Björk on an episode of MTV Unplugged in 1994, which is featured on the DVD MTV Unplugged/Live and the album Debut Live. Jean Michel Jarre has used the Hyperstellar Waterphone on his album "Oxymore" (2022).
Гипержұлдыздық саэлофон
2018 жылы Sławek Janus әзірлеген Hyperstellar Sailophone, су телефонының ерекше түрі болып табылады. Ричард Уотерс бастаған дәстүрлі су телефонынан өзгешелігі, Sailophone иілген таяқтарды қолданады, олардың ұзындығының артық болуы нәтижесінде дыбысы тереңдейді. Толық созылғандағы ең ұзын таяқтың ұзындығы шамамен 70 см-ге жетеді, бұл классикалық Hyperstellar модельден (ең ұзын таяғы шамамен 40 см) едәуір айырмашылықты құрайды. Сонымен қатар, таяқтардың қисық пішіні дыбыстық ерекшеліктерді анықтауда маңызды рөл атқарады. Янус екінші гармонияны басқару үшін таяқтарды стратегиялық түрде иілтеді. Sailophone-да таяқтардың саны аз және олардың арасы кеңірек, бұл дыбыстық профильге қосымша әсер етеді. Таяқтардың бұрышты орналасуы әртүрлі қозғалыстарға мүмкіндік береді, осы арқылы төменгі жиілікті модуляциялар пайда болады.
The Hyperstellar Sailophone, developed by Sławek Janus in 2018, stands out as a unique variation of the waterphone. In contrast to the traditional waterphones pioneered by Richard Waters, the Sailophone integrates bent rods, resulting in a deeper timbre due to their elongated length. The longest rod, when fully extended measures approximately 70cm, a notable departure from classic Hyperstellar model, with its longest rod spanning around 40 cm. Furthermore, the curved design of the rods plays a pivotal role in defining the sound characteristics. Janus strategically bends the rods to exert control over the second harmonic. Sailophone boasts fewer rods with wider spacing between them, further influencing the sonic profile. The angled positioning of the rods introduces diverse movements that introduce subtle lower frequency modulations.
Эвелин Гленни Гипержұлдызды су телефоны
Эвелин Гленни гипержұлдызды Су телефоны – екі камералы су телефоны. Екі дыбыс камерасы құбырмен байланыстырылған, және олардың бірінде ашық болатын қосымша құбыр бар. Әрбір дыбыс камерасында таяқшалар жиынтығы бекітілген. Бұл аспаптың ерекшелігі – өте терең бас дыбысы және өте ұзақ қайталануы. Оның дизайнын идеясын ұсынған және бастапқы суреттерін дайындаған Славек Янус пен Эвелин Гленни жасаған.
The Evelyn Glennie hyperstellar Waterphone is the first double chambered waterphone. Two sound chambers are connected with a pipe and one of them has also additional pipe, which is open. Each sound chamber has a set of rods attached. The instrument is characterized by very deep bass sound and very long reverberation. It was designed by Sławek Janus and Evelyn Glennie who come up with the idea and provided some initial drawings.