Кіріспе
Марк Райт (1 тамыз 1963 жылы туған) – Англияның бұрынғы футболшысы және футбол менеджері. Ойыншы ретінде 1980 және 1990 жылдары «Ливерпуль», «Дерби Каунти», «Саутгемптон» және «Оксфорд Юнайтед» клубтарында ойнаған. Англия құрамасы сапында 45 матч өткізді және 1990 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының жартылай финалына жеткен команданың құрамында болды. Клуб деңгейінде орталық қорғаушы 1992 жылы «Ливерпульдің» капитаны ретінде ФА Кубогының финалын жеңіп алды. 1998 жылы футболшы карьерасын аяқтағаннан бері Райт футбол менеджері, сарапшы және бизнесмен болып жұмыс істеп келеді. Ол «Честер Сити» клубының бас жаттықтырушысы лауазымында үш рет болды, ал бірінші рет клубты төрт жылдық үзілістен кейін Футбол Конференциясының чемпионы ретінде Футбол Лигасына қайтарды. Сондай-ақ, ол «Питерборо Юнайтед», «Оксфорд Юнайтед» және «Саутпорт» клубтарын басқарды. «Ливерпульдің» ресми телеарнасы LFC TV-де тұрақты сарапшы болып жұмыс істейді және балаларға көмектесуге мұқтаж адамдарды тарту үшін асырап алушы және елші ретіндегі тәжірибесін пайдаланады. Майкл Оуэнмен бірге, тағы бір бұрынғы «Ливерпуль» және Англия футболшысы, Райт Қытайдағы футбол мектебі мен жаттықтырушыларға білім беру бағдарламаларына маманданған «Red Sports» компаниясын құрды. Райт сонымен қатар «Premier Legends» компаниясын құрды, ол жанкүйерлерге Англия және Премьер Лигасының бұрынғы футболшыларымен бірге стадиондарды аралауға, көрсету матчтарына қатысуға, гольф ойнауға, кешкі асқа және сұрақ-жауап сессияларына қатысу мүмкіндігін береді.
Mark Wright (born 1 August 1963) is a former England international football player and English football manager. As a player, he had spells with Liverpool, Derby County, Southampton and Oxford United during the 1980s and 1990s. He made 45 appearances for the England national team, and was a member of the team which reached the semi finals of the FIFA World Cup in 1990. At club level, the central defender won the 1992 FA Cup final as captain of Liverpool. Since retiring as a player in 1998, Wright has worked as a football manager, pundit, and businessman. He has had three stints as manager of Chester City, during the first of which he led the club back into the Football League as Football Conference champions after a four year exile. He has also had spells managing Peterborough United, Oxford United and Southport. He is a regular pundit on LFC TV, Liverpool's official TV channel, and uses his experience as a foster carer and ambassador to advocate for more people to help children in need. Along with Michael Owen, another ex Liverpool and England player, Wright is a founder of Red Sports, a Liverpool based company that specialises in soccer school and coaching education programmes in China. Wright also founded Premier Legends, a company that gives fans around the world the chance to join ex England and Premier League players for stadium tours, exhibition games, golf outings, dinners and audience Q+A sessions.
Ерте өмір
Райт Оксфордширдегі Темза маңындағы Дорчестерде дүниеге келген. Ол кәсіби футболға кеш қатысқанын, себебі дене шынықтыру пәнінің мұғалімі болу үшін біліктілік алу мақсатында мектепте бір жыл артық оқығанын айтты.
Оксфорд Юнайтед
Райт өзінің карьерасын «Оксфорд Юнайтед» клубында бастады және 1980 жылғы тамызда алғашқы кәсіби шартына қол қойды. 16 жасында бас тренер Иан Гривстің басшылығымен үшінші дивизионда ойнағанда ол бірінші команда құрамында тұңғыш рет алаңға шықты. Ұзын бойлы орталық қорғаушы клуб үшін барлығы он матч өткізді, олардың бәрі кәсіби карьерасының екінші маусымында болды, сол кезде ол «Оксфордтың» лигада бесінші орынға қол жеткізуіне көмектесті. Алайда, Райт 1981–82 маусымын «Оксфордпен» аяқтамады, себебі 1982 жылдың 25 наурызында (ауысу мерзімінің соңғы күні) ол Англия футболының жоғары дивизионында ойнаған «Саутгемптонға» ауысты. Райт «Саутгемптонға» 80,000 фунт стерлингке, «Оксфорд Юнайтедтің» шабуылшысы Кит Касселспен бірге ауысты, ал Тревор Хебберд кері бағытта өтті.
Саутгемптон
Райт «Деллге» келгенде 18 жаста болды, ал «Сентс» менеджері Лори МакМенеми басшылығымен турнир кестесінде жоғары көрсетіс көрсетіп жатты. Ол 1982 жылғы 17 сәуірде «Элланд Роуд» стадионында «Лидс Юнайтед» клубымен 3:1 есебімен өткен ойында дебют жасады. Бұл матчта «Сентс» клубының екі легендасы – Кевин Киган мен Дэвид Армстронг гол соқты. Ол сол маусымда клубтың қалған бес лигалық матчының екеуіне қатысты, нәтижесінде «Саутгемптон» лигада жетінші орынды алып, УЕФА кубогына іліккен. 1982–1983 маусымында, Райттың клубпен алғашқы толық маусымында, «Сентс» ескі Бірінші дивизионда 12-орында аяқтады. Райт клуб сапындағы алғашқы голын 1983 жылғы 30 сәуірде «Делл» стадионында «Лютон Таунмен» 2:2 есебімен тең түскен матчта соқты. 39 ойында 2 гол соққаннан кейін, ол клуб жанкүйерлері тарапынан «Жылдың үздік ойыншысы» атанды. Райттың жұлдызы 1983–1984 маусымында одан әрі жарқырады, ол «Сентске» лигада екінші орынға көтерілуге көмектесті – бұл клубтың ең жоғары жетістігі. Олар сол маусымда Еуропа кубогын жеңіп алған «Ливерпульден» үш ұпай ғана артта қалды. Англия қақпашысы Питер Шилтонды құрамындағы «Саутгемптон» сол маусымда ФА кубогының жартылай финалына дейін жетті, бірақ қосымша уақытта болашақ жеңімпаз «Эвертоннан» жеңілді. Райттың сол жылы «Сентс» қорғанысының ортасындағы өнерінің нәтижесінде 1984 жылдың мамырында Англия құрамасына дебют жасады. Келесі маусымда «Саутгемптон» қайтадан жақсы өнер көрсетіп, лигада бесінші орынды иеленді, ал Крис Николл 1985 жылдың шілдесінде МакМенемиді бапкер қызметінен ауыстырғаннан кейін, Райт клубқа 1986 жылғы ФА кубогының жартылай финалына жолдама алуға көмектесті. «Саутгемптон» «Уайт Харт Лейнде» «Ливерпульмен» кездесті, бұл Райт үшін ерекше өкінішті күн болды. Шилтон ойынның бірінші кезегінің соңына жеті минут қалғанда, «Ливерпульдің» шабуылын тоқтату үшін қақпадан шығып, қорғаушыға көмектесуге тырысты, бірақ қақпашы өз ойыншысымен соқтығысты. Райт жарақат алып, алаңнан шығарылды, ал «Саутгемптон» қосымша уақытта болашақ чемпионнан қайта жеңілді. Біраз уақыттан кейін Райттың аяғы сынғаны расталды, бұл оның 1986 жылғы әлем чемпионатына қатысу мүмкіндігін жоққа шығарды. Райт бұл соққыдан еңсеріп, 1986–1987 маусымында 30 рет алаңға шықты, ал «Саутгемптон» турнир кестесінде 12-орында қалды. 1987 жылдың шілдесінде Райттың халықаралық әріптесі Шилтон жеті жылдық үзілістен кейін жоғары дивизионға оралған «Дерби Каунтиге» қосылды. Біраз уақыттан кейін «Дерби» де Райтты «Бейсбол Граундқа» шақыруға тырысты. «Сентс» бұл ұсынысты қабылдады, ал Райт тамызда клубтың рекордтық 760 000 фунт стерлингтік трансферін аяқтады.
Дерби округі
Артур Кокс Райт «Дерби Каунти» клубының бас жаттықтырысы болып жұмыс істеген кезде Шығыс Мидлендс клубына келді, ол 1986–1987 маусымының соңында Екінші дивизионның чемпионы атанды. 1984 жылы «Дерби» клубының банкротқа ұшырауынан сақтап қалған «Оксфорд Юнайтед» клубының бұрынғы төрағасы Роберт Максвелл баспа магнаты көмектескен. 1987 жылы клубтың төрағасы болып тағайындалған Максвелл «Рэмс» командасын нығайту үшін көп қаржы жұмсады, олар Бірінші дивизионға оралғанда. Райт жаңа маусымда төрт ойыннан кейін «Дерби» құрамына қосылды және 1987 жылдың 29 тамызында Уимблдонға қарсы лигадағы ойында дебют жасады, бұл ойында 1:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Ұзақ уақыттан кейін Райт клуб капитаны болды, бірақ жаңа ойыншылар келгеніне қарамастан, «Рэмс» ағылшын футболының жоғарғы деңгейінде қиындыққа тап болды. Дегенмен, қорғаныстың күшті болуы оларға 15-орынды алып, құлдырау аймағынан бір ұпай жоғары көтерілуге көмектесті. Максвелл үлкен инвестицияларды жалғастырды және Уэльстің халықаралық шабуылшысы Дин Сондерс 1988 жылдың қазан айында «Оксфордтан» 1 миллион фунтқа келді. Сондерс жақсы формада болғандықтан «Дерби» жақсы маусымды өткізді, оның ішінде «Манчестер Юнайтед» және болашақ лига жеңімпаздары «Арсенал» командаларын жеңді. «Рэмс» маусымды кестеде бесінші орында аяқтады және 1985 жылдың мамырындағы «Хейзел» стадионындағы апаттан кейін ағылшын клубтарының еуропалық жарыстарға қатысуына тыйым салынбағанда, УЕФА кубогына іліккен болар еді. Райттың лигадағы ең жақсы қорғаныстың бір бөлігі ретіндегі үлесі «Дерби» жанкүйерлерінің оны 1988–1989 жылғы маусымның үздік ойыншысы деп таңдауына себеп болды. Алайда, Максвеллдің бақылауында «Дерби» клубының қарызы өсіп, келесі маусымда олар 16-орынды ғана иеленді. Олардың төменгі жағдайына қарамастан, «Рэмс» Бірінші дивизиондағы ең жақсы қорғаныс көрсеткіштерінің бірін тағы да көрсетті. Райттың алты голы клубтың құлдыраудан сақталуына көмектесті және ол тағы да «Дерби» клубының маусымның үздік ойыншысы атанды. Осылайша ол екі жыл қатарынан Джек Стампс кубогын жеңген алғашқы ойыншы болды. Райт 1990 жылғы әлем чемпионатында естен кетпес тәжірибе алды және 2009 жылы «Рома» мен «Фиорентина» клубтарынан ұсыныстар алғанын айтты. Оның орнына ол «Дербиге» оралды, бірақ клубтың алаңнан тыс проблемалары күшейіп бара жатқанын көрді. Максвелл 1990–1991 жылдар маусымында трансферлерге тыйым салды және маусымның бірінші аптасында клубты сатуға шығарды. «Рэмс» командасының формасы күрт нашарлады және олар рекордылық 20 ойынды жеңіліссіз өткізіп, құлдырауға ұшырады. Райт сол жазда «Дербиден» «Ливерпульге» кетті, бірақ «Рэмс» жанкүйерлері оны әлі күнге дейін жақсы есте сақтайды. 2009 жылы клубтың 125 жылдығын тойлау аясында ол «Дерби» тарихындағы төртінші үздік орталық қорғаушы деп танылды. Ол «Дерби» клубында 144 ойын өткізіп, 10 гол соқты. Райт 1991 жылдың 17 тамызында «Энфилдте» «Олдхэм» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткен лигалық ойында дебют жасады, бірақ көп ұзамай жарақат алып, үш айға алаңнан шықты. Райт келгенге дейін бір жыл бұрын лига титулын аздап жеңіп алғаннан кейін, «Ливерпульдің» көп өзгерген командасы оның алғашқы маусымында кестеде көңіл көншітпейтін алтыншы орынды иеленді. Олар УЕФА кубогының 1/4 финалында «Дженоадан» жеңіліп, турнирден шығып қалды, бірақ маусым оң нәтижемен аяқталды. Райт команданың капитаны болды, олар екінші дивизионның «Сандерленд» клубын 2:0 есебімен жеңді. Райт 1992–1993 жылдары қайтадан капитан болды және 1992 жылдың қыркүйегінде бұрынғы клубы «Саутгемптонмен» 1:1 есебімен тең ойнап, «қызылдар» үшін алғашқы голын соқты. «Спартак» командасы Райттың бірінші таймда гол соққанға қарамастан, Еуропа кубогының екінші раундында «қызылдарды» жеңді. «Ливерпуль» ағымдағы маусымда Еуропа чемпионатына қатыса алмады. 1993–1994 жылғы маусымда Райт капитандықты жоғалтты, бірақ клуб үшін нашар маусым болды, өйткені «Ливерпуль» лигада сегізінші орынды иеленді. Фил Бабб пен Джон Скейлстің келуі, сондай-ақ бірқатар жарақаттар Райтты 1994–1995 жылғы маусымда алты кездесуге дейін шектеді, бұл «Ливерпульдің» төртінші орынға ие болып, «Болтонды» жеңіп, Лига кубогын жеңіп алды. Футболдан бір жылға жуық уақыт қалмады, ал 1995–1996 жылдар маусымында 32 жасында клубтық деңгейдегі алғашқы орынға ие болды. «Ливерпуль» лигада 3-орынды иеленді және ФА кубогының финалында «Манчестер Юнайтедке» жеңіліп, екінші орынға шықты. Райттың формаға оралуы оған Англия ұлттық құрамасына шақыруды әкелді. Тағы бір жарақаттан кейін Райт 96 жылғы Еуропа чемпионатына қатыса алмады, бірақ келесі маусымда «Ливерпульге» лигада төртінші орынға көтерілуге көмектесті. Райт сондай-ақ «Ливерпульдің» УЕФА кубогының жартылай финалында «Пари Сен-Жерменге» қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткен ойынында екінші голды соқты. Бірақ «қызылдар» алғашқы ойында 3:0 есебімен жеңіліске ұшырағандықтан, оның соққан голы оларға финалға ілігуге жеткіліксіз болды. Алайда, екі жақсы маусымнан кейін Райт 1998 жылдың қыркүйегінде 35 жасында арқасының проблемасынан ойыншылық жолын аяқтауға мәжбүр болды. Клубтағы жеті жылында ол 210 ойында 9 гол соқты. 2006 жылы LFC TV бағдарламасы «100 Players Who Shook the Kop» клубының жанкүйерлерінің сауалнамасы негізінде Райтты «Ливерпуль» тарихына тигізген әсеріне қарай 65-орынға қойды. 2013 жылдың тамызында эфирге шыққан бағдарламаның жаңартылған нұсқасында Райт 87-орынға көтерілді.
Робсонның тұсында пайда болуы
Райт 1983 жылы 21 жасқа дейінгі Англия құрамасы үшін төрт рет алаңға шықты, содан кейін Бобби Робсон оған халықаралық деңгейдегі алғашқы мүмкіндік берді. Райт 1984 жылғы 2 мамырда Уэльске қарсы өткен Домашқы Халықаралық Чемпионат ойынында дебют жасағанда, «Саутгемптон» клубында ойнап жүрген болатын. 20 жастағы футболшы Алвин Мартинмен бірге ортаңғы қорғаушы ретінде бастады, бірақ Уэльстің шабуылшысы Марк Хьюз, ол да дебютант болатын, Врексемдегі Racecourse Ground стадионында жалғыз гол соқты. Райт 1986 жылғы әлем чемпионатына дейін Англия құрамасы үшін тағы 12 матч өткізді, бірақ сол жылы ФА Кубогының жартылай финалында аяғы сынғандықтан, Мексикаға турнирге бару мүмкіндігінен айырылды.
1988 жылғы Еуро
Райт 1988 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеуге Англия құрамасына оралды және Батыс Германиядағы финалдық турнирде Ирландия Республикасы мен Нидерландыға қарсы өткен алғашқы екі ойында ойнады. Алайда, финалдық турнир Англия үшін жақсы өтпеді, себебі Робсонның командасы осы екі ойынды және КСРО-ға қарсы өткен топтық кезеңнің соңғы матчын да жеңіліске ұшырады. Еуро-88 турнирінен кейін Дес Уокердің қатарына қосылуы Райтқа Англия құрамасына қайта шақырылу үшін шамамен екі жыл уақыт кетті.
1990 жылғы әлем чемпионаты
1990 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Райт қатыспады, бірақ Италиядағы финалдық турнирге құрамаға алынды, Тони Адамс емес, Уокер мен Терри Бучерге көмекші ретінде. Англияның топтық кезеңдегі алғашқы ойынында Ирландия Республикасымен 1–1 тең түскеннен кейін Робсон жүйесін өзгертуге шешім қабылдады және Райт Нидерландымен 0–0 тең түскен үш қорғаушылық схемада либеро ретінде пайда болды. Содан кейін Райт Англияның соңғы топтық матчында Кальяриде Египетті 1–0 есебімен жеңіске жеткізіп, 58-ші минутта гол соқты. Бұл Райттың ұлттық құрама сапындағы жалғыз голы болды, бірақ ол Англияның F тобының жеңімпазы ретінде 1/16 финалға өтуін қамтамасыз етті. Райт Англияның нокаут кезеңінде Бельгияға қарсы тағы бір құрғақ есепті сақтауға көмектесті, ал қосымша уақытта Дэвид Платттың соққан голы Англияны 1/8 финалда Камерунмен кездесуге алып келді. Англия 2–1 есебімен қалып қойғанда Райт бас жарақатынан алаңнан шығарылды, бірақ жарақаттарына ем жасағаннан кейін ойынды қорғаныс жартылайшеңберінде аяқтады, ал Гари Линекердің екі пенальтисі Англияға қосымша уақыттан кейін іріктеуге көмектесті. Райт жартылай финалда Батыс Германияға қарсы толық 120 минут ойнады, бірақ Англия 1–1 тең түскеннен кейін пенальтилер сериясында жеңілді. Райт Англияның үшінші орын үшін өткен матчта 72 минут ойнады, бірақ Англия иекел ел Италияға 2–1 есебімен жеңілді.
Евро-92 және халықаралық қуғын-сүргін
Райт келесі Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңінде Англия құрамасының негізгі ойыншысы болып қала берді, тіпті 1991 жылғы мамыр айында Уэмблиде өткен Одақ Советімен (КСРО) жолдастық матчта команда капитаны болды. 1991–92 маусымдағы жарақаттары оның дамуына кедерілді, бірақ ол Швециядағы турнирге қатысуға дайын болды. Дегенмен, карьерасында екінші рет финалдық турнирде ойнау мүмкіндігінен қатыгездікпен айырылды. Финляндиямен өткен жолдастық ойында Ахилл сіңірі жарақат алғаннан кейін, Райт Еуро-92 басталғанға дейін Англия құрамасынан шығуға мәжбүр болды. Англия өз тобында соңғы орынды иеленді, бірақ жарақаттан жазылғаннан кейін Райт Тейлор басшылығымен тек бір рет, 1992 жылғы қыркүйекте Испанияға қарсы жолдастық матчта ғана ойнады. Ол сол жылдың қазан айында құрамнан шығарылды, бірақ Англия оныңсыз 1994 жылғы әлем чемпионатына ілікпеді. Райттың жарақаттары жиілеп, жаңа Англия бас бапкері Терри Венаблз оны «Ливерпульде» мансабын жаңартқан кезде назарға алмады.
Euro 96
1995–96 маусымда «Ливерпульдің» жақсарған көрсеткіштері Райттың негізгі құрамға оралуымен бірге жүрді және ол 1996 жылғы сәуірде Англия құрамасына күтпеген шақыру алды. Англия сол жазда Еуро-96 турнирін қабылдауға дайындалып жатқанда, Райт төрт жылдан кейін Хорватияға қарсы өткен жолдастық ойында ұлттық құрама сапында алғаш рет өнер көрсетті. Бір айдан кейін Англия «Уэмблиде» Венгрияны 3:0 есебімен жеңген кезде Райт үш қорғаушыдан құралған құрамда тағы да көзге түсті, бірақ тағы да жарақат уақтылы келмеді. Райт ойынның 12-ші минутында тізесіне жарақат алды, нәтижесінде ол тағы бір маңызды турнирге қатыса алмады. 1996 жылғы мамырдағы Венгрияға қарсы матч Райт үшін Англия құрамасындағы соңғы ойын болды. Барлығында ол 12 жыл ішінде 45 рет құрама сапында доп қуды. Осы ойындардың көп бөлігінде Англия құрамасын Робсон жаттықтырды, Райт кейін оны «футболдық мансабымдағы ең маңызды адам» деп атады.
Ойын стилі
Райт қатал орталық қорғаушы ретінде танылды, ол допты жақсы меңгерді және ойынды тамаша түсіне білді. Бұрынғы «Дерби» және Англия құрамасының орталық қорғаушысы Рой Макфарланд, Райт клубта ойнаған кезде «Дербидің» бас жаттықтырушысының көмекшісі болған, оның "күш, жылдамдық, бақылау – барлығы болды" деді. «Дербидің» бұрынғы жартылай қорғаушысы Крейг Рамедж өзінің бұрынғы командаласын "нағыз көшбасшы" деп атап, ол "ауада басымдық танытты, допты аяғымен ұстауда тыныш және тәжірибелі, соққыда шебер болды" деді. «Ливерпульдің» бұрынғы қорғаушысы Джейми Каррагер Райттың "қысымда өте салмақты" болғанын және қорғаныста "мықты тас" сияқты болғанын айтты. Оның "тегіс" ойын стилі «Энфилдте» оны алмастыруға шақырылған бұрынғы «Ливерпуль» капитаны Алан Хансенмен салыстырылды.
Саутпорт
Райт 1999 жылдың желтоқсан айында «Саутпорт» клубының бас жаттықтырушысы болып жұмысын бастады. Ол кезде клуб Футбол конференциясында құлдырау аймағында болған, бірақ Райт маусым соңында өз командасын турнир кестесінде тоғызыншы орынға жеткізді. Алғашқы толық маусымында Райт одан да жақсы нәтиже көрсетіп, клубты төртінші орынға көтерді.
Оксфорд Юнайтед
Райт 2001 жылғы жазда Саутпорттан кетіп, ойыншылық карьерасын бастаған «Оксфорд Юнайтед» клубының бас жаттықтырылуын қабылдады. Клуб үшінші дивизионға түсіп қалған еді, бірақ Райт 2001 жылғы қараша айының соңында, Футбол қауымдастығы оған айыппұл салғанға және төрешіге ауыз тигені үшін төрт ойынға жағалауға тыйым салғанға дейін отставкаға кетті. Райтқа тағылған айыптамалардың арасында «расистік сипаттама» бар екені туралы ескерілмегенін айтты және мұндай мәлімдемелер жасағанын жоққа шығарды. Футбол қауымдастығы хабарлаған екі жағымсыз пікірдің біріншісі матч төрешісіне естілмегенін, ал тәртіптік комиссиясы «бірінші пікір айтылғанына көз жеткізбегенін» мәлімдеді.
Честер қаласы
Райт көп ұзамай Конференцияда тағы бір жұмыс тапты және 2002 жылдың қаңтар айында Честер Сити клубының бас жаттықтырысы болып тағайындалды. Райт команданы қабылдаған кезде клуб турнир кестесінде соңғы екінші орында тұрды, бірақ ол оларды құтқарып қалды. 2002–03 маусымында Честер тұңғыш рет жоғары лигаға өтуге жақын болды, алайда Конференция плей-офф жартылай финалында пенальтилер сериясында Донкастер Роверс клубына есе жіберді. Осы жеңілістен кейін Райт командасының "қайтадан күштірек оралатынын" айтты, ал келесі маусымда 2004 жылдың сәуір айында Скарбороға 1:0 есебімен жеңіс алып, Конференция титулын жеңіп, жоғары лигаға жолдама алды. Райт Честердің Футбол Лигасына оралуын "есте сақтайтынын" айтты, бірақ келесі маусымда Екінші Лигадағы алғашқы ойынды өткізбейтінін мәлімдеді. Райт 2004 жылдың 6 тамызында, жаңа лига маусымы басталуға бір күн қалғанда клубты тастап кетті және бұл күнді "өмірімдегі ең қасіретті күн" деп сипаттады. Ол ойыншылармен немесе қызметкерлермен жанжал болғанын жоққа шығарды, бірақ клубты алға жылжытуға өзінің мүмкіндігінің жетпегенін айтты.
Питербороу Юнайтед
2005 жылы мамыр айында екінші лигадағы «Питербороу» клубымен келісімге келген соң Райт қайтадан басқарушылық қызметке оралды. Райттың жұмысы үміттендірерлік басталып, оның командасы 2006 жылдың қаңтар айында турнир кестесінде жетінші орынды иеленді. Бірақ сол айда клуб ішкі тергеу жүргізіп, ол бір ойыншыға расистік сипаттағы әзіл айтты деген айып тағылды. Бір аптадан соң тәртіптік мәселелерді қарауға арналған отырысқа қатыспағаны үшін жұмыстан босатылды. Кейіннен Райттың адвокатының кеңесімен тергеуге қатыспағаны және клубқа шартты бұзу және беделін жоғалту үшін сотқа бермек болғаны белгілі болды. Райт «өте ауыр тигенін» айтып, өзінің әрекеттері туралы айыптауларды толығымен жоққа шығарды.
Честер қаласына оралу
2006 жылдың ақпан айында Питербородан кеткеннен кейін бір ай өтпегенде, Райтке маусым соңына дейін Честер клубының бас жаттықтырушысы болып оралу мүмкіндігі ұсынылды. Ол клубқа Екінші лигадан құлаудан сақталуға көмектесті және мамыр айында екі жылдық жаңа келісімшартқа ие болды. Бірақ келесі маусым онша сәтті болмады, және Райт 2007 жылдың сәуірінде қызметінен кетті.
Үшінші рет Честерде
Честер әлі де қиындыққа тап болғандықтан, Райт 2008 жылдың қараша айында үшінші рет бас жаттықтырушы болып қайта келді. Бірақ Райт қайтып келгеннен кейін он күн өткен соң клуб сатылымға қойылды, сонымен қатар трансферлік шектеулер де салынды. Бұл жолы келісімшартсыз жұмыс істеген Райт клубты Конференция лигасына түсіп қалғаннан сақтай алмады. Содан кейін Честер басқаруға берілді және 2009 жылдың маусым айында Райт бас жаттықтырушы лауазымынан қанағаттанды.
Саутпортқа қайта оралу
2017 жылдың мамыр айында ол Саутпортқа клубты дамыту жөніндегі басшы ретінде қайта келді, алайда команда бес ойын қатарынан жеңіліске ұшырап, 19 гол жібергеннен кейін төрт айдан соң ол және барлық басқару тобы қызметтен кетті.
Бала асырап алуды қолдаушы
2008 жылы Райт пен оның сол кездегі әйелі Сью үш жасар қызды тәрбиелеп алуға қабылдады. Осыдан кейін ол өзінің тәжірибесі мен танымал атын мұқтаж балаларға көмектесуге ниет білдіргендерді көбейту үшін пайдаланды. Ол Foster Care Associates компаниясының елшісі және ол ел ішінде де, шетелде де тәрбиелеп алу мен балаларды отбасыға берудің маңыздылығын жариялауға тырысты. 2013 жылдың қараша айында ол Foster Care Associates компаниясымен бірге қосымша 10 000 тәрбиеші табу мақсатындағы ұлттық науқанға – Mark Wright UK10K науқанына қатысты. 2015 жылдың маусым айында Foster Care Fortnight шарасы аясында Райт Ұлыбританияда әлі де тәрбиеші ата-ана күтіп жүрген 10 000 бала туралы хабардар ету үшін бір қонақүйдің төбесінде футбол легендаларының ойынын ұйымдастыруға көмектесті. Бұрынғы «Ливерпуль» және «Эвертон» ойыншылары Джон Барнс, Невилл Саутолл және Питер Рид та осы шараға қатысты. Райт, Эвертон мен Уэльстің бұрынғы қақпашысы Невилл Саутолл оның осы жағдай туралы әңгімелескеннен кейін тәрбиеші болғандығын айтты.
Қытайдағы футбол білім беруі
2016 жылы Райт және оның бұрынғы «Ливерпуль» командаласы, Англия шабуылшысы Майкл Оуэн «Red Sports» компаниясын құрды, ол Қытайда жаттықтыру бағдарламаларын дамытып жатыр. «Red Sports» жылына кемінде 1200 жергілікті жаттықтырушыны оқытуды жоспарлап, оның басты мақсаты – «мектептерде футболды оқыту әдісін түбегейлі өзгерту арқылы» Қытайдағы балаларды футболға қызықтыру. Ливерпульдегі ұйым Қытайдың «21 ғасырда футбол бойынша супердержаваға айналу әлеуеті бар» деген сеніммен «элиталық дамытуға қарағанда, футболға кең қатысуды» дамытуға баса назар аударады. Райт футбол мектептері үшін арнайы дайындалған жаттығу бағдарламаларына көмектесу үшін «жоғары беделді бұрынғы футболшылардан тұратын команданы» тартатынын айтты. Оуэн олардың Қытайдағы балаларға салауатты өмір салтының артықшылықтарын үйретуге көмектесетінін мәлімдеді. Райт 2016 жылдың наурыз айында Қытай бизнесмені Доктор Тони Тунгпен Қытайда пилоттық футбол мектептері бағдарламасын іске қосу мақсатында келісім жасаған болатын.
Аңыздар турлары
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Райт сондай-ақ, Англия және Премьер-лиганың бұрынғы ойыншыларымен бірге стадиондарға экскурсиялар, көрме және қайырымдылық ойындар, гольф турнирлері, кешкі ас және көрермендермен сұрақ-жауап сессияларын ұйымдастыратын "Premier Legends" компаниясын құрды. Қазіргі уақытта ол Ұлыбританияда, Гибралтарда, Испанияда және Қытайда жұмыс істейді. Райт бұл жобаны Ұлыбританияда да, әлемдік деңгейде де "асырап алу және отбасылық тәрбие мәселелеріне назар аудару" үшін пайдалануға ниеттенетінін айтты. Ол сондай-ақ LFC TV телеарнасына сарапшы ретінде тұрақты түрде қатысып, кешкі іс-шараларда спорт комментаторы ретінде сөз сөйлейді. 2019 және 2020 жылдары Райт ITV телеарнасының "Гарридің батырлары" шоуының екі маусымында қатысты, онда бұрынғы футбол менеджері Гарри Реднапп Англияның бұрынғы футболшыларынан құралған команданы Германия құрамасына қарсы матчқа дайындауға тырысты.