Кіріспе
Джеймс Монтгомери, Томас Джозеф Маккарти және Гарри Остин Тирни жазған либреттосы бар, Джозеф Маккартидің ән сөздерімен және Гарри Тирнидің музыкасымен жазылған мюзикл. Монтгомеридің "Айрин О'Дэйр" пьесасына негізделген бұл мюзикл Нью-Йорк қаласының Верхний Вест-Сайд ауданында өтеді және Лонг-Айлендтің жоғары қоғамына жол тапқан, әлеуметтік жағдайы жақсы азаматтың фортепианосын күйлеп беру үшін жұмысқа алынған иммигрант дүкенші Айрин О'Дэйрдің тағдырына арналған. Мюзикл 1919 жылы Бродвейде дебют жасап, 675 қойылым көрсетілді, сол кезде Бродвей тарихындағы ең ұзақ сақталған мюзикл рекорды болды және шамамен екі онжылдық бойы бұл көрсеткіш сақталды. Басты рөлде Эдит Дей ойнады, ол осы рөлді Лондондық қойылымда да қайталады. Мюзикл 1923 жылы Бродвейде қайта қойылды, екі рет фильмге түсірілді, ал 1973 жылы Дебби Рейнольдстың басты рөлде ойнаған Бродвейдегі қайта қойылымы 594 қойылымға созылды, одан кейін 1976 жылы Лондонда 974 қойылым көрсетілді.
Irene is a musical with a book by James Montgomery, lyrics by Joseph McCarthy, and music by Harry Tierney. Based on Montgomery's play Irene O'Dare, it is set in New York City's Upper West Side and focuses on immigrant shop assistant Irene O'Dare, who is introduced to Long Island's high society when she is hired to tune a piano for a society gentleman. The musical opened on Broadway in 1919 and ran for 675 performances, at the time the record for the longest running musical in Broadway history, which it maintained for nearly two decades. It starred Edith Day in the title role, who repeated the role in the London production. It was revived on Broadway in 1923, filmed twice, and had a major Broadway revival in 1973, starring Debbie Reynolds, that ran for 594 performances, followed by a 1976 London run that lasted 974 performances.
Алғашқы туындылары
Эдвард Ройс режиссерлік еткен Бродвейдің алғашқы қойылымы 1919 жылғы 18 қарашада Вандербильт театрында ашылды, онда 675 спектакль көрсетілді. Бұл сол кезде Бродвей тарихындағы ең ұзақ сақталған қойылымның рекорды болды және ол шамамен екі онжылдық бойы сақталды. Кастқа Эдит Дей Айрин рөлінде, Уолтер Риган магнат Дональд Маршалл рөлінде, Ева Пак Хелен Честон рөлінде, Глэдис Миллер Джейн Гилмор рөлінде және Бобби Уотсон жарқын ер адам киім дизайнері "Мадам Люси" рөлінде кірді. Шоу Дейді жұлдызға айналдырды, ол бес айдан кейін Лондонның Империя театрындағы өз рөлін қайта ойнау үшін труппадан кетті, онда ол 399 спектакль өткізді. Берта Белмор Лондондық қойылымда Хелен Честон рөлін сомдады. Дейді Бродвей қойылымында Хелен Шипман және Айрин Данн сияқты актрисалар ауыстырды. Басби Беркли турда Мадам Люси рөлін ойнады. 1923 жылы "Ирен" Джольсонның 59-шы көшесіндегі театрында қысқа қайта қойылыммен қайта ойналды, онда Дейл Винтер Айрин рөлінде, Жере Делани Мадам Люси рөлінде, ал Уолтер Риган Дональд рөлін қайта ойнады. Ақырында 17 ұлттық турлық труппа құрылды, және ол екі рет түсірілді: алғаш рет 1926 жылы Колин Мурмен, ал екінші рет 1940 жылы Анна Ниглмен нұсқаусыз фильм ретінде.
Кейінгі туындылары
1971 жылы 1925 жылғы «No, No, Nanette» мюзиклі киножұлдызы Руби Килердің қатысуымен қайта жандандырылды. Оның продюсері Гарри Ригби ностальгияға деген қызығушылықты пайдаланып, тағы бір сәнді киножұлдызымен тағы бір классикалық қойылымды жаңартуға шешім қабылдады. Осылайша, ол «Ирен» мюзикліне назар аударды және Дебби Рейнольдсты бас рөлде Бродвейде дебют жасауға шақырды. Ригби либреттошы Хью Уилерді қойылымды қайта өңдеу үшін жалдады. Нәтижесінде, түпнұсқа әндердің бесеуі ғана сақталды, ал қалғандары Маккарти, сондай-ақ Чарльз Гейнор мен Отис Клементс жазған жаңа әндермен толықтырылды. Бұған қоса, қайта жаңғырту үшін Уолли Харпер мен Джек Ллойд жазған материалдар да қосылды. Режиссер ретінде актер Джон Гилгуд тартылды. Өндіріс басынан-ақ қиындықтарға толы болды. Билли Де Вулф ауруға байланысты бас тартты, ал оның орнына Джордж С. Ирвинг мадам Люси рөліне келді. Торонтодағы сын-пікірлер қарама-қайшы болды. Рейнольдс тамақ жолы ауруына шалдыққанда, продюсерлер сатылып кеткен қойылымдарды тоқтатудың орнына, оның диалогтары мен әндерін сахнада мим арқылы көрсетуге мәжбүр болды, ал Гилгуд оларды қанаттан оқып берді. Бұл ашулы көрермендерді қатты наразылыққа ұшыратты. Филадельфиядағы сыншылар қатал болды, ал жеңіл комедияға арналған ерекше таңдау болған Гилгудты Рейнольдспен бірге «Annie Get Your Gun» мюзиклінің Лос-Анджелестегі қайта жаңғыруын сәтті өткізген Гоуэр Чемпион ауыстырды. Питер Дженнаро музыкалық номерлерді қайта қоюға шақырылды, ал Джозеф Стайн либреттоны түзетуге кірісті. Онда Айрин енді кутюрье мадам Люсимен (бұрынғы Лиам О'Дагерти) бірлесіп, оның сәнін насихаттау мақсатымен графша рөлін сомдады. Бродвейдегі премьераны кейінге жылдырып, продюсерлер жұмыстың дайындық кезеңін Вашингтонға, Колумбия округіне әкелді, онда оны президент Никсон мен оның отбасы көрді. Олардың «Ирен» мюзиклінің сәтті болғаны туралы мәлімдемесі жаңалықтарда кеңінен жарияланды және Нью-Йоркте билеттерді алдын ала сатуға серпін берді. 13 алдын ала көрсетілімнен кейін, мюзикль 1973 жылдың 13 наурызында Минсков театрында тұсаукесер ретінде ашылды, онда ол кассалық жаңа рекордтарды орнатты. Рейнольдс пен Келли «Тони» сыйлығына иегер болды: Рейнольдс – мюзиклдегі басты рөлді сомдаған ең үздік актриса, ал Келли – екінші рөлдегі ең үздік актриса. Рейнольдстың бұрынғы «MGM» әріптесі Джейн Пауэлл 1974 жылдың ақпанында оны ауыстырды. «New York Times» газетінің сыншысы Мел Гассоу: «Мисс Рейнольдс кеткенімен, «Ирен» мюзиклі тірі. Екі жұлдыз да көңілділікке тең. Мисс Рейнольдс клоунадалық шеберлігімен бір ұпай жинаса, мисс Пауэлл жұмсақтығымен екі ұпай алады», – деп жазды. Бродвейге дейінгі сынақтар кезінде кесілген «I'm Always Chasing Rainbows» әні (бірақ Рейнольдстың орындауы актерлік құрамның альбомына енгізілген) қайтадан мюзикльге қосылды. Рейнольдс 1974 жылдың 8 қыркүйегінде мюзикльдің соңғы аптасында ойнауға оралды, содан кейін ол мюзикльді ел бойынша гастрольдік сапарға алып шықты. Бес ай бойы ойнағаннан кейін ол жаңа кассалық рекордтарды орнатты, бірақ Пауэлл оны қайтадан ауыстырды. Әндер тізіміне қосымша өзгерістер енгізілді.
Бейімделулер
Айрин 1926 жылы Колин Мур бас рөлде ойнаған нұсқаусыз фильмге, 1936 жылғы маусымда Жаннет Макдональд пен Реджис Туми қатысқан Lux Radio Theatre радиоқойылымына, сондай-ақ 1940 жылы Анна Нигл мен Рэй Милландтың басты рөлдерде ойнаған фильмнің жаңадан түсірілген нұсқасына бейімделді.